“Liberté, Égalité, Fraternité". Μια αποτίμηση της γαλλικής επανάστασης του 1789, καθώς ο Τσου Ενλάι είπε ότι είναι πολύ νωρίς, για να κριθεί.

 

Η γαλλική επανάσταση του 1789 απασχολεί το, παραπάνω, βίντεο, που ανάρτησα, χθες, 15 Απριλίου 2026, στο YouTube και το οποίο χρειάζεται να παρακολουθήσει το αναγνωστικό κοινό και φυσικά, το σημερινό δημοσίευμα είναι αφιερωμένο, στην κοινωνική εξέγερση εκείνης της εποχής, που άλλαξε την πορεία, στην Ευρώπη.

Η γαλλική επανάσταση ήταν μια αστική επανάσταση, καθώς ξεκίνησε με ένα τμήμα της αστικής τάξης και ολοκληρώθηκε, με την εξάπλωση του καπιταλισμού και της αστικής δημοκρατίας, στην Ευρώπη, με προμετωπίδα το τρίπτυχο, “Liberté, Égalité, Fraternité" (Ελευθερία, Ισότητα, Αδελφότητα), ήταν, όμως, μια κοινωνική επανάσταση, που, στην βάση της, είχε έναν ευρύ πληβειακό χαρακτήρα (μικροεπαγγελματίες τεχνίτες και προλετάριους), που είχαν δώσει, στο τρίπτυχο αυτό, ένα ουσιαστικό περιεχόμενο και όχι σε αυτό το σημερινό περιεχόμενο, που εμφανίζει, ως κυρίαρχο, το γαλλικό κράτος, το οποίο ορίζει την Ελευθερία, ως το δικαίωμα του ατόμου να πράττει ό,τι δεν βλάπτει τους άλλους, συμπεριλαμβανομένων της ελευθερίας του λόγου, της θρησκείας και του τύπου, την Ισότητα, ως την αρχή, βάσει της οποίας όλοι οι πολίτες είναι ίσοι απέναντι, στον νόμο, χωρίς διακρίσεις, λόγω καταγωγής, πλούτου, ή κοινωνικής τάξη και την Αδελφότητα, ως μια ηθική υποχρέωση των πολιτών να ενεργούν, με πνεύμα αλληλεγγύης, εντός των πλαισίων της κοινωνίας.

Η συντριπτική πληβειακή πλειοψηφία της γαλλικής κοινωνίας προσανατολιζόταν, στο να εγκαταστήσει μία δημοκρατία απείρων ελεύθερων μικροϊδιοκτητών, κάτι, που θα οδηγούσε σε μια τεράστια κοινωνική μεταβολή, στηριζόμενη, στην μαζική αναδιανομή της ιδιοκτησίας. 

Αυτή η προοπτική πανικόβαλε, όχι, μόνον, την παλαιά φεουδαρχική τάξη και την καθολική εκκλησία, αλλά και την αστική τάξη καθώς ήταν, πλέον, ορατός και άμεσος ο κίνδυνος της απώλειας της κοινωνικής και της πολιτικής εξουσίας εξουσίας ήταν πλέον υπαρκτός. 

Το αποτέλεσμα αυτής της κοινωνικής και πολιτικής διαδικασίας ήταν ο ανελέητος κοινωνικός πόλεμος, που εκδηλώθηκε, στην περίοδο της τρομοκρατίας, καθώς οι Ιακωβίνοι δεν είχαν ένα κοινωνικό πρόγραμμα μετουσίωσης του οικονομικού και κοινωνικού προσανατολισμού της πληβειακής πλειονότητας, μέσα, στην γαλλική κοινωνία. Και φυσικά, η χρήση της αλόγιστης βίας, στην εποχή της Τρομοκρατίας, δεν ήταν ικανή να φέρει τα επιδιωκόμενα αποτελέσματα.

Γι’ αυτό η μνημειώδη ρήση του Κινέζου πρωθυπουργού και εκ των ηγετικών στελεχών του Κομμουνιστικού κόμματος Κίνας, Τσου Ενλάι, στην μαοϊκή εποχή, όταν ρωτήθηκε, για το ποιά είναι η γνώμη του, για την γαλλική επανάσταση του 1789, απαντώντας ότι «είναι πολύ νωρίς, για μιλάμε, γι’ αυτήν», εξακολουθεί να παραμένει επίκαιρη.

Βέβαια είναι σαφές ότι η γαλλική επανάσταση συνεισέφερε τα πλείστα, στις εθνικές και στις κοινωνικές επαναστάσεις, όπως και στις κοινωνικές εξελίξεις που ακολούθησαν στον ευρωπαϊκό χώρο· και όχι μόνο σ’ αυτόν. 

Μπορούμε να πούμε ότι υπήρξε και ο προπομπός του εργατικού κινήματος και δι’ αυτού του τρόπου, της Κομμούνας του Παρισιού, το 1871, όπως, επίσης και της ρωσικής επανάστασης του 1917 και μέσω αυτής και της κινεζικής επανάστασης, που οδήγησε, στην επικράτηση των Κινέζων κομμουνιστών, το 1949, αλλά, παρά ταύτα, δεν μπορούμε να κλείσουμε το ιστορικό κεφάλαιο, που αφορά την επαναστατική περίοδο 1789 - 1794, στην Γαλλία.

Σταματώντας, με αυτήν την διαπίστωση, επαναλαμβάνω την αναγκαιότητα οι αναγνώστες να παρακολουθήσουν το αρχικό βίντεο.

Δεν πρόκειται να χάσουν τον καιρό τους.