1920. Β. Ι. Λένιν : Ο εγκλωβισμός των ελευθεριακών θέσεών του, για την γυναικεία χειραφέτηση, στο κυβερνών κόμμα των Μπολσεβίκων και η εγκαθίδρυση του πολιτικού και κοινωνικού γραφειοκρατικού κρατικοκαπιταλιστικού ολοκληρωτισμού, στην “Ε.Σ.Σ.Δ.”.

Με τις προχωρημένες ελευθεριακές θέσεις του Βλαντίμιρ Ίλιτς Ουλιάνωφ Λένιν, για το ζήτημα της γυναικείας χειραφέτησης, που εξέφρασε, στην συζήτηση/συνέντευξη, που είχε, με την Γερμανίδα κομμουνίστρια Clara Zetkin, το 1920, στην Μόσχα, ασχολούμαι, στο, παραπάνω, βίντεο, που ανέβασα, χθες (12/4/2026), στο κανάλι μου, στο YouTube και στο σημερινό δημοσίευμα, καθώς ανιχνεύω την νέα εξουσιαστική διάρθρωση της μετεπαναστατικής κοινωνίας της “Σοβιετικής Ένωσης”, που προλεταριοποιήθηκε και χάνοντας την εξουσία της, στα εργατικά συμβούλια (σοβιέτ) της επαναστατικής περιόδου, που έγιναν μονοκομματικά όργανα της μπολσεβίκικης εξουσίας και δι’ αυτού του τρόπου, μετατράπηκαν, σε όργανα της εξουσίας της ανερχόμενης και διογκούμενης κομματικής και κρατικοκαπιταλιστικής γραφειοκρατίας, υπέστη την ολοκληρωτική πολιτική, οικονομική και κοινωνική κυριαρχία αυτής της κομμουνιστικής/κρατικοκαπιταλιστικής γραφειοκρατικής τάξης, που υποκατέστησε την κλασική αστική τάξη και προώθησε την καπιταλιστική ανάπτυξη, την οποία ονόμασε, ως μια “εργατική” διαδικασία οικοδόμησης της δικτατορίας του προλεταριάτου και του σοσιαλισμού, ενώ αυτό, που, πολιτικά, οικοδομήθηκε, σε όλη την χρονική περίοδο της ζωής της “Σοβιετικής Ένωσης”, ήταν μια κομματική γραφειοκρατική δικτατορία, επί της προλεταριακής κοινωνίας.

 Και επειδή δεν πρέπει να ξεχνάμε την Ιστορία, πρέπει να αναφέρω ότι το σύντομο ταξίδι του εργατικού και πολιτικού μέλιτος έφθασε, πολύ νωρίς, στο τέλος του, καθώς, στις 11 Απριλίου 1918, οι μπολσεβίκοι ξεκίνησαν, στην μετεπαναστατική Ρωσία, τις πρώτες επιθέσεις, κατά των αναρχικών.

Έτσι, την νύκτα της 11ης προς τη 12η Απριλίου 1918, η Τσέκα επιτέθηκε, σε 26 αναρχικά κέντρα, στην Μόσχα και στο «Σπίτι της Αναρχίας», όπου οι αναρχικοί συγκρούστηκαν, με τους νέους μπολσεβίκους εξουσιαστές, με αποτέλεσμα να σκοτωθούν 12 μέλη της Τσέκα και 40 αναρχικοί ενώ πολλοί άλλοι πολλοί άλλοι φυλακίστηκαν. Η πόλη βρέθηκε, σε κατάσταση πολιορκίας και οι αστυνομικές και οι στρατιωτικές δυνάμεις, με την χρήση πυροβολικού, εξόντωσαν τους αναρχικών. 

Αυτό είναι το ορόσημο της αρχής της νέας γραφειοκρατικής εξουσίας, στην μετεπαναστατική Ρωσία, που την οδήγησε, στον γραφειοκρατικό κρατικό καπιταλισμό, με την πλήρη συνενοχή όλων των μελών της ηγετικής ομάδας των μπολσεβίκων (Βλαντιμίρ Ίλιτς Λένιν, Ιωσήφ Στάλιν, Λέων Τρότσκυ, Νικολάι Μπουχάριν κλπ), καθώς, νωρίτερα, είχε διαλυθεί η πρώτη σοβιετική κυβέρνηση συνασπισμού των μπολσεβίκων, με τους αριστερούς σοσιαλεπαναστάτες (τους αριστερούς εσέρους).

Αυτά τα γεγονότα, πριν 108 χρόνια, ήσαν, που, εξ αντικειμένου, καθόρισαν την πορεία της “Σοβιετικής Ένωσης”, ως μιας νέας ταξικής κοινωνίας εξουσιαστών και εξουσιαζόμενων, βασισμένη, στην κομματική στελεχική ιεραρχία, αφενός και στην προλεταριακή κοινωνία, αφετέρου, πέραν από τις προθέσεις των πρωταγωνιστών των εξελίξεων, οι οποίες δεν ήσαν, άλλωστε, αμιγώς, αγαθές. Κάθε άλλο, μάλιστα.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι οι πρωτοποριακές ελευθεριακές θέσεις, που εξέφρασε ο Βλαντιμίρ Ίλιτς Λένιν, για την χειραφέτηση των γυναικών, στην συζήτησή του, το 1920, στην Μόσχα, με την Clara Zetkin, που εμπλέκονται, με την πιο άγρια καταστολή κάθε διαφορετικού πολιτικού χώρου, αν και τότε, δεν είχαν τεθεί, εκτός νόμου, οι πολιτικές οργανώσεις, στον χώρο της εργατικής τάξης, παρά το γεγονός ότι η μετεπαναστατική Ρωσία βρισκόταν, σε κατάσταση εμφυλίου πολέμου, ο οποίος, όμως, υπήρξε, απλώς, η αφορμή και όχι η αιτία της εγκαθίδρυσης του μονοκομματισμού, ως πολιτικού συστήματος, στην μετεπαναστατική Ρωσία και την  εξουδετέρωση του κυρίαρχου ρόλου των εργατικών συμβουλίων.

Ασε δούμε, τώρα, αυτόν τον διάλογο του Βλαντιμίρ Ίλιτς Λένιν, με την Clara Zetkin, για την γυναικεία χειραφέτηση, στον οποίο παρατηρούμε τις αντιφάσεις, ανάμεσα στις προθέσεις και στις πράξεις του ηγέτη των μπολσεβίκων :

«Κλάρα Τσέτκιν : Σύντροφε Λένιν, πολλοί συνάδελφοι επαναστάτες, ιδιαίτερα, νέοι άνθρωποι, μου ζήτησαν να μιλήσω, μαζί σας, σχετικά, με την θέση σας, στο θέμα των γυναικών. Πιο συγκεκριμένα, για τον ρόλο της, στον σοσιαλιστικό αγώνα και τις προκλήσεις, που συναντάμε, στην πολιτική οργάνωση των εργαζομένων. Μπορώ να σας κάνω μερικές ερωτήσεις, σχετικά, με αυτό;

Β. Ι. Λένιν : Φυσικά Κλάρα, ας είμαστε ωμοί. Αυτό το ζήτημα είναι θεμελιώδους σημασίας. Είμαι, βαθύτατα, ενοχλημένος, που πολλοί, από τους συντρόφους μας, δεν κατανοούν, πλήρως, πόσο απαραίτητη είναι η ενεργός συμμετοχή των γυναικών, στον επαναστατικό αγώνα και την οικοδόμηση της νέας Πολιτείας.

Κλάρα Τσέτκιν : Στην Γερμανία πολλοί σύντροφοι, ακόμη και κομμουνιστές, εξακολουθούν να θεωρούν το θέμα των γυναικών, ως «δευτερεύον» πρόβλημα, ή ακόμη και ως αντιπερισπασμό, από τον αγώνα της κύριας τάξης. Πώς θα αντιδρούσατε, σε μια τέτοια συμπεριφορά;

Β. Ι. Λένιν : Αυτό είναι ένα σοβαρό λάθος. Η πραγματική ενδυνάμωση του προλεταριάτου δεν είναι δυνατή, χωρίς την πλήρη χειραφέτηση των γυναικών. Πώς μπορεί να οικοδομηθεί ο σοσιαλισμός, αν η μισή εργατική τάξη παραμένει αλυσοδεμένη, με παραδοσιακές οικογενειακές δομές, μη αναγνωρισμένη οικιακή εργασία και υποταγή; Είναι γελοίο. Η επανάσταση πρέπει να εξαλείψει, κάθε μορφή καταπίεσης, συμπεριλαμβανομένου αυτού του είδους.

Clara Zetkin : Πολλοί όμως σύντροφοι υποστηρίζουν ότι «δεν ήρθε ακόμα η ώρα», ότι υπάρχουν «πιο επείγοντα θέματα», ότι η δύναμη του προλεταριάτου πρέπει να εδραιωθεί πρώτα και μόνο μετά την αντιμετώπιση του γυναικείου θέματος...

Β. Ι. Λένιν : Και πότε πιστεύουν ότι θα είναι η "κατάλληλη στιγμή"; Πότε θα τακτοποιηθούν όλα, πότε δεν θα μείνει, τίποτε, να αλλάξει; Αυτό το πρόσχημα του «όχι τώρα» ήταν, πάντα, αυτό των μεταρρυθμιστών και των καιροσκόπων. Η επανάσταση δεν ανέχεται μεσαίες οδούς. Η ελευθερία των γυναικών δεν μπορεί να αναβληθεί, ως απλή μεταρρύθμιση. Πρέπει να ενσωματωθεί, από την αρχή, ως βασικό συστατικό του επαναστατικού μετασχηματισμού.

Clara Zetkin : Και ποιος πιστεύετε ότι είναι ο ρόλος των γυναικών, στο νέο σοσιαλιστικό Κράτος;

Β. Ι. Λένιν : Ένας ενεργός, δημιουργικός και ισότιμος ρόλος. Δεν αρκεί να διακηρύτττεις ισότητα, στα χαρτιά. Πρέπει να δημιουργήσουμε τις υλικές προϋποθέσεις, που είναι απαραίτητες, για την εφαρμογή του : βρεφονηπιακοί σταθμοί, κοινοτικά γεύματα, δημόσια πλυντήρια, δικαίωμα στην άμβλωση, εκπαίδευση, για όλους. Είναι ο μόνος τρόπος, για τις εργαζόμενες γυναίκες να απελευθερωθούν, από το βάρος των οικιακών αγγαρειών και να συμμετέχουν, πλήρως, στην δημόσια, πολιτική και οικονομική ζωή. Η ισότητα δεν επιτυγχάνεται, με ομιλίες, αλλά με τον μετασχηματισμό της καθημερινότητας.

Clara Zetkin : Και τί γίνεται, με τα έθιμα, τις προκαταλήψεις; Πολλοί εργαζόμενοι άνδρες εξακολουθούν να θεωρούν τις γυναίκες, ως υπηρεσία, ή ιδιοκτησία τους

Β. Ι. Λένιν : Πρόκειται, για ένα, βαθιά, ριζωμένο πρόβλημα, το οποίο κληρονομήθηκε, από αιώνες πατριαρχίας. Αλλά η επίγνωση δεν συμβαίνει μόνη της. Εξελίσσεται, μέσω κοινωνικών πρακτικών. Αναθέτοντας, στις γυναίκες, την ευθύνη, αποδεικνύοντας ότι μπορούν και πρέπει να συμμετέχουν, σε ένα σχέδιο ισότητας, οι προκαταλήψεις αρχίζουν να καταρρέουν. Το Κόμμα πρέπει να είναι ευέλικτο, σε αυτό το σημείο. Δεν πρέπει να ανεχτεί καμία σεξουαλική συμπεριφορά, μέσα του. Πρέπει να εκπαιδεύσουμε, αλλά πρέπει, επίσης, να επιβάλουμε κυρώσεις.

Clara Zetkin : Επαναλαμβανόμενο θέμα το θέμα της οικιακής εργασίας. Ακόμη και σε ένα σοσιαλιστικό Κράτος, πολλές γυναίκες περιορίζονται, στην κουζίνα, με παιδιά, σε δουλειές του σπιτιού... Πώς να σπάσουμε αυτόν τον φαύλο κύκλο;

Β. Ι. Λένιν : Αυτή η αόρατη δουλειά, αυτή η «οικοκυριακή εργασία», όπως λέγεται, ήταν ένας από τους πιο αποτελεσματικούς μηχανισμούς. ιστορικά για να κρατήσουν τις γυναίκες κάτω από το ζυγό. Είναι οικιακή δουλεία. Εάν δεν κοινωνικοποιήσουμε αυτά τα καθήκοντα, εκτός αν τα απελευθερώσουμε  από την ιδιωτική σφαίρα, οι γυναίκες δεν θα είναι, ποτέ, ελεύθερες. Χρειαζόμαστε κοινοτικές κουζίνες, νηπιαγωγεία, σε κάθε γειτονιά, πλυντήρια... Δεν είναι πολυτέλεια, είναι επαναστατικό μέτρο. Και πρέπει να τονιστεί, όχι μόνο η απελευθέρωση των γυναικών, αλλά και η πρόοδος της κοινωνίας, συνολικά.

Clara Zetkin : Κάποιοι σύντροφοι υποστηρίζουν ότι αυτό σημαίνει "γραφειοκρατία της οικογενειακής ζωής"...

Β. Ι. Λένιν : Όχι, στην γραφειοκρατία! Ας ελευθερωθούμε! Η γυναίκα, που μαγειρεύει, για ώρες, κάθε ημέρα, δεν είναι, ήδη, «γραφειοκρατική», με την χειρότερη έννοια του όρου; Αυτό, που προτείνουμε, είναι άλλο πράγμα : οι εργασίες, που είναι απαραίτητες, για την διαβίωση, να οργανώνονται, συλλογικά, ορθολογικά και προγραμματισμένα και όχι, ως ατομική δουλεία, εντός του σπιτιού.

Clara Zetkin : Βλαντιμίρ, θα ήθελα να σε ρωτήσω, για ένα λεπτό θέμα : την πορνεία. Κάποιοι συνάδελφοι μου προτείνουν, σε ένα Σοσιαλιστικό Κράτος, να αναγνωρίζεται, ως «επάγγελμα», με σχετικά δικαιώματα. Τί πιστεύεις, γι' αυτό;

Β. Ι. Λένιν : Διαφωνώ, απολύτως, με αυτή την άποψη. Η πορνεία είναι μία, από τις πιο ακραίες μορφές υποδούλωσης των γυναικών. Δεν υπάρχει, τίποτε, "επαγγελματικό", σε αυτό. Οι γυναίκες δεν είναι εμπόρευμα. Το ανθρώπινο σώμα δεν πρέπει να πουλιέται, πόσο μάλλον ο κόπος των παιδιών. Ο σοσιαλισμός πρέπει να εξαλείψει τις συνθήκες, που το καθιστούν αναγκαίο : φτώχεια, ανεργία και απελπισία. Και πρέπει, επίσης, να παλέψουμε ενάντια, στην ζήτηση, δηλαδή, ενάντια, σε εκείνη την αρσενική νοοτροπία, που θεωρεί "φυσιολογικό" να αγοράζεις το σώμα κάποιου άλλου, για δική του ευχαρίστηση.

Clara Zetkin : Και όσον αφορά την γυναικεία οργάνωση, νομίζετε ότι είναι απαραίτητο να υπάρχουν συγκεκριμένες δομές, εντός του Κόμματος, ή παράλληλες δομές, όπως τα κινήματα των κομμουνιστριών;

Β. Ι. Λένιν : Ναι, είναι απαραίτητο. Όχι, για να τις χωρίσω, αλλά  γιατί υπάρχουν προβλήματα, εμπειρίες και αγώνες των γυναικών, που οι άντρες δεν γνωρίζουν. Οι γυναίκες χρειάζονται τον χώρο, για να ανταλλάξουν απόψεις, να οργανωθούν, να αφήσουν τις φωνές τους να ακουστούν. Αλλά, πάντα, σε άμεση σχέση με το Κόμμα. Το θέμα δεν είναι η δημιουργία πολιτικών γκέτο, είναι η ενίσχυση της ενότητας των τάξεων, αναγνωρίζοντας την διαφορετικότητά τους.

Clara Zetkin : Κάποιοι, όμως, φοβούνται ότι αυτό θα οδηγήσει, σε "χωριστικό" φεμινισμό, μακριά, από τον μαρξισμό...

Β. Ι. Λένιν : Η χειρότερη μορφή αποσχιστισμού είναι εκείνων, που, με το πρόσχημα της ενότητας, αρνούνται την συγκεκριμένη καταπίεση που βιώνουν οι γυναίκες. Αυτό που είναι πραγματικά μαρξιστικό είναι η κατανόηση ότι ο αγώνας, ενάντια, στην πατριαρχία, δεν είναι αντίθετος, με την ταξική πάλη : η ενίσχυσή της. Οι γυναίκες των προλετάριων πρέπει να συμμετέχουν, ενεργά, στην επαναστατική διαδικασία και δεν θα συμβεί, αν δεν αισθάνονται ότι τις ακούν.

Clara Zetkin : O σύντροφος Λένιν μίλησε, για την ανάγκη μεταμόρφωσης εθίμων, νοοτροπίας, κουλτούρας... Δεν νομίζετε ότι αυτό θα διαρκέσει πολύ περισσότερο, από οποιαδήποτε οικονομική αλλαγή;

Β. Ι. Λένιν : Χωρίς αμφιβολία. Οι παλιές ιδέες δεν εξαφανίζονται, με μια απλή απόφαση. Ακόμη και όταν εθνικοποιούν τα εργοστάσια και κοινωνικοποιούν την γη, η πατριαρχική νοοτροπία επιμένει, άλλοτε, κρυφή, άλλοτε ανοιχτά. Η αλλαγή της είναι μια δουλειά ζωής, που απαιτεί συνεχή επαναστατική εκπαίδευση. Γι' αυτό, το Κόμμα πρέπει να βρίσκεται, στην πρώτη γραμμή ηθικά, και όχι, μόνο, οικονομικά, ή πολιτικά.

Clara Zetkin : Και πώς να πολεμήσουμε αυτή την αστική ηθική, που συνεχίζει να διαπερνά, ακόμη και τους πιο έντιμους συντρόφους;

Β. Ι. Λένιν : Με το παράδειγμα. Το Κόμμα πρέπει να είναι εργαστήριο νέων ανθρώπινων σχέσεων. Εάν μια γυναίκα, ενεργή, στις γραμμές μας, υποφέρει, από σεξισμό, μίσος, ή αποκλεισμό, τότε, αποτυγχάνουμε. Η εμπειρία αξίζει περισσότερο, από χίλιες ομιλίες. Ένας άνθρωπος, που καθαρίζει, μεγαλώνει τα παιδιά του, σέβεται τα λόγια των συνομηλίκων του, δεν καταφεύγει, στην βία, κάνει περισσότερα, για την επανάσταση, από εκείνους, που απαγγέλλουν συνθήματα και μετά, ενεργούν, σαν αφεντικά, στο ίδιο τους το σπίτι.

Clara Zetkin : Τονίζω πολύ αυτό το σημείο...

Β. Ι. Λένιν : Επειδή είναι βασική ερώτηση, Κλάρα. Αν η επανάσταση δεν φθάσει, στα σπίτια μας, στα κρεβάτια μας, στις κουζίνες μας, τότε, δεν είναι επανάσταση. Δεν θέλουμε, μόνο, να αλλάξουμε το ποιός είναι, στην εξουσία, αλλά και τον τρόπο, που ζούμε. Και αυτό ξεκινάει, με τις λεπτομέρειες : ποιός μαγειρεύει, ποιός νοιάζεται, για τους άλλους, ποιός μιλάει και ποιός ακούει. Η ισότητα δεν επιβάλλεται, χτίζεται, ημέρα με την ημέρα.

Clara Zetkin : Ποιό θα ήταν το μήνυμά σας, τότε, προς τις εργαζόμενες γυναίκες, που διστάζουν, ακόμη, να ασχοληθούν, με το Κομμουνιστικό Κόμμα;

Β. Ι. Λένιν : Ας μην έχουν αμφιβολίες. Η θέση τους είναι, στο επίκεντρο της μάχης. Η επανάσταση, δεν θα γίνει, χωρίς αυτές. Κανείς δεν θα τους «χαρίσει» δικαιώματα : πρέπει να τα κατακτήσουν, με την δύναμή τους, την νοημοσύνη τους και την οργάνωσή τους. Και δεν είναι μόνοι. Το κόμμα, που δεν αγωνίζεται για αυτές και μαζύ τους, δεν αξίζει να αυτοαποκαλείται επαναστατικό».

[Clara Zetkin e Nadezhda Krupskaya, vedova di Vladimir Lenin nel 1927].

Αυτό, που είναι απαραίτητο να επισημάνουμε, σε αυτόν τον διάλογο, έχει να κάνει, με την κεντροθέτηση, από τον Βλαντιμίρ Ίλιτς Λένιν Του ρόλου του κομμουνιστικού κόμματος, το οποίο γίνεται ο αποκλειστικός μηχανισμός, για την διαδικασία της λεγόμενης γυναικείας χειραφέτησης, όπως άλλωστε και κάθε άλλης κοινωνικής δραστηριότητας.

Επίσης μεγάλη σημασία έχει η αναφορά του Βλαντιμίρ Λένιν, στην έννοια της “Πολιτείας”, η οποία χρησιμοποιείται, από τον μπολσεβίκο ηγέτη, προκειμένου να αντικαταστήσει. με αυτόν τον ουδετεροποιημένο όρο, την ύπαρξη του κράτους, ως αυτού, που είναι και αυτό που συμβαίνει, με την χρήση του όρου της “Πολιτείας”, είναι ο παραγκωνισμός της έννοιας του κράτους, ως εξουσίας και ως δύναμης, που υπάρχει, για την επιβολή της ταξικής κυριαρχίας, διότι ο Βλαντιμίρ Ίλιτς Λένιν γνώριζε, παρά πολύ καλά ότι αυτό το κράτος, που συγκροτούσε το μπολσεβικικό κομμουνιστικό κόμμα, δεν ήταν και δεν μπορούσε να είναι ένα “κράτος της εργατικής τάξης”, αλλά ήταν ένα κράτος του κόμματος και της γραφειοκρατίας του, καθώς, βέβαια, μετά την Φεβρουαριανή επανάσταση του 1917, που ανέτρεψε την μοναρχία και μέσα στο καθεστώς της δυαδικής εξουσίας της αδύναμης προσωρινής κυβέρνησης και των συμβουλίων των επαναστατημένων εργατών και στρατιωτών, που δημιουργήθηκε, ο Βλαντιμίρ Ίλιτς Λένιν είχε συγγράψει το βιβλίο του “Κράτος και επανάσταση”, περιγράφοντας την επαναστατική απονέκρωση του κράτους, στην πορεία της διαδικασίας της εφαρμογής της “δικτατορίας του προλεταριάτου”, επί μιας ολιγάριθμης ηττημένης κοινωνικής ομάδας καπιταλιστών και φεουδαρχών και κατά την διάρκεια του περάσματος, στην σοσιαλιστική κοινωνία. Και φυσικά, ο Βλαντιμίρ Ίλιτς Λένιν, αντιλαμβανόταν ότι το μετεπαναστατικό κράτος, στην Ρωσία, κάθε άλλο, παρά βρισκόταν, σε μια διαδικασία αποσύνθεσης, αλλά, αντιθέτως, προχωρούσε, ραγδαία, η ανασυγκρότηση και η ακραία ενδυνάμωσή του, σε κάθε πτυχή της μετεπαναστατικής κοινωνικής ζωής, οικοδομώντας, με όργανο την μονοκομματική εξουσία του κομμουνιστικού κόμματος, έναν καινοφανή ολοκληρωτισμό, που θύμιζε, τον, κατά τον Karl Marx, ασιατικό τρόπο παραγωγής.

Αυτή είναι η σκληρή πραγματικότητα, που προέκυψε, στην μετεπαναστατική Ρωσία.