Πέμπτη, 24 Δεκεμβρίου 2009

ΕΚΦΡΑΖΕΙ ΤΟ Κ. Κ. Ε. ΚΑΠΟΙΑ ΜΟΡΦΗ ''ΣΤΑΛΙΝΙΣΜΟΥ ΠΟΥ ΑΠΟΤΡΕΛΑΘΗΚΕ''; (Όχι φυσικά. - Μια απάντηση στον Πάσχο Μανδραβέλη).

Στην ηλεκτρονική έκδοση της ''ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗΣ'' (23/12/2009) διάβασα ένα άρθρο του Πάσχου Μανδραβέλη, με τίτλο : '' Σταλινισμός, που αποτρελάθηκε''. Μπορείτε να το διαβάσετε στην ηλεκτρονική διεύθυνση :  http://www.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_kathpolitics_1_23/12/2009_1290660 .



Ιωσήφ Βησσαριόνοβιτς Τζουγκασβίλλι Στάλιν.


Το άρθρο αυτό, το σχολίασα, με τα παρακάτω λόγια:

''Δεν νομίζω ότι ο σταλινισμός αποτρελλάθηκε. Κάθε άλλο, μάλιστα.


Παραμένει αυτό που ήταν πάντοτε : Μια εξωπραγματική ιδεολογία (με την μαρξοεγελιανή έννοια της ψευδούς συνειδήσεως), η οποία είχε και έχει ένα πολύ συγκεκριμένο μοντέλο κατάληψης της εξουσίας.


Βέβαια, η πτώση της ''Ε.Σ.Σ.Δ'' και του ''υπαρκτού'' αποστέρησε από το Κ.Κ.Ε. την δυνατότητα να πάρει την εξουσία, με την βοήθεια των ''σοβιετικών'' τανκς [δες στο μπλογκ μου το θέμα : ‘‘14/12/1944 : Ο ΔΗΜΗΤΡΩΦ ΑΠΟΚΑΛΥΠΤΕΙ ΤΗΝ ΑΣΥΡΜΑΤΗ ΚΑΘΟΔΗΓΗΣΗ ΣΤΟΝ ΣΙΑΝΤΟ. (Η γελοιοποίηση των ισχυρισμών του σταλινικού βαρώνου Μυνχάουζεν KillKiss’’). http://tassosanastassopoulos.blogspot.com/2009/07/killkiss.html ], αλλά η όλη συλλογιστική του ουδόλως άλλαξε. Απλώς, η ελληνική εκδοχή του σταλινισμού κλείστηκε στο καβούκι της, για να επιβιώσει και - από την δική της την σκοπιά - ορθώς έπραξε.


Ως, εκ τούτου, αγαπητέ κ. Πάσχε, δεν χρειάζεται η καταφυγή, σε ψυχιατρικής φύσεως, ατάκες, οι οποίες είναι - το λιγότερο - ατυχείς, για να περιγραφεί η κατάσταση της σταλινικής γραφειοκρατίας του Κ.Κ.Ε.


Είναι ανεπίτρεπτη, όχι μόνον επειδή δεν περιγράφει, μια τέτοια καταφυγή, την πραγματικότητα, αλλά και επειδή η χρησιμοποίηση της ψυχιατρικής στην πολιτική αντιπαράθεση, αποτελεί μια ειδεχθή πολιτική πρακτική, την οποία εισήγαγε ο σταλινισμός.


Ως εκ τούτου, είναι ένα απεχθές του τέκνο, το οποίο, όχι μόνον δεν χρειάζεται, αλλά αποτελεί και ένα άκρως σκοταδιστικό και επικίνδυνο όπλο, όταν επιχειρείται - από οποιονδήποτε - να ''εξηγήσει'' την πολιτική συμπεριφορά ενός ολόκληρου χώρου.


Διότι, αν εισαγάγουμε μια τέτοια ψυχιατρικής φύσεως ''εξήγηση'' της συμπεριφοράς του χώρου αυτού, τότε, η αυτονόητη πρόταση που ακολουθεί, είναι ότι οι άνθρωποι αυτοί πρέπει να εγκλεισθούν σε ψυχιατρείο, προς ''ίαση''!


Ακριβώς ό,τι, δηλαδή, έπραξαν οι σταλινικοί (και εξακολουθούν να πράττουν ακόμα, όπου κυριαρχούν).


Φυσικά, δεν θέλω να σου αποδώσω τέτοιες προθέσεις, αλλά όταν λέμε κάτι - σαν την μπαρούφα του Snowden -, πρέπει να προσέχουμε και να γνωρίζουμε και τις απολήξεις των όσων λέμε....


Οι Έλληνες σταλινικοί, λοιπόν, δεν τρελλάθηκαν. Είναι μια χαρά και τα έχουν τετρακόσια.


Απλώς, τυχαίνει να διαφωνείς (όπως και εγώ) με τις απόψεις τους.


Αλλά, αυτό είναι ένα άλλης τάξεως ζήτημα....''

Τετάρτη, 23 Δεκεμβρίου 2009

Το διεθνές παιχνίδι των ευρωτραπεζιτών και της γερμανικής ελίτ, με τα ελληνικά κρατικά ομόλογα. (Άνευ περιεχομένου οι απειλές για ελληνική χρεωκοπία).

Στο ''FREE FORUMS'' και στο θέμα για τον προϋπολογισμό του 2010, που άνοιξα εκεί, έχω κάποια σημαντικά κείμενα, για τους εκβιασμούς, που κάνουν οι ευρωτραπεζίτες (Jean Claude Trichet και σια) και - πίσω από αυτούς - η γερμανική πολιτικοοικονομική ελίτ, στον ΓΑΠ και το παιχνίδι, που παίζεται με τα ελληνικά κρατικά ομόλογα, στις διεθνείς γραφειοκρατικές χρηματοπιστωτικες αγορές.

Σε αυτές τις αγορές (που είναι πρωταρχικά υπεύθυνες για την τρέχουσα οικονομική ύφεση) οι γκαουλάϊτερς της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και οι ''κολλητοί'' τους διεθνείς οίκοι αξιολόγησης έχουν συντονιστεί και πιέζουν την κυβέρνηση του ΓΑΠ (το ίδιο έκαναν και στον Καραμανλή καλοκαιριάτικα και συνέβαλαν τα μέγιστα στο να τα παρατήσει και να πάει στις εκλογές της 4/10/2009, που ήταν προδιαγεγραμμένο ότι θα τις έχανε), προκειμένου να τον υποχρεώσουν να πάρει εκείνα τα μέτρα άμεσης απόδοσης (πάγωμα μισθών, περικοπές δημόσιων δαπανών, ταχύτατη μείωση του δημόσιου ελλείμματος), τα οποία δεν ''χαλούν την πιάτσα'' της Ευρωτράπεζας και του τραπεζοπιστωτικού συστήματος, για την διατήρηση του ''σκληρού'' ευρώ, μέσω του περιορισμού της ποσότητας του εν λόγω κυκλοφορούντος νομίσματος και της ταχύτητας κυκλοφορίας του.

Δείτε το κείμενο, που έγραψα στις 10/12/2009, με τίτλο : ''Ένα παιχνίδι για γερά νεύρα''. http://www.freeforums.gr/index.php/topic,3803.msg28448.html#msg28448 .


''Ότι το έχουν παρακάνει οι δικοί μας, το έχουν παρακάνει, φίλε vallon. 


Αλλά αυτό δεν αθωώνει την παρέα των Βρυξελλών. Διότι οι Αλμούνια, Τρισέ και σια γνώριζαν καλά το τι έκαναν οι δικοί μας και το ανέχονταν.


Τώρα τσινάνε, διότι οι δικοί μας εξακολουθούν να ασκούν μια πολιτική άντλησης ζεστού χρήματος από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, προκειμένου να χρηματοδοτήσουν την ασφυκτιούσα από την έλλεψή του ελληνική οικονομία.


Κάθε πρωΐ, οι ελληνικές τράπεζες βρίσκονται παρούσες στην Φραγκφούρτη με ελληνικά κρατικά ομόλογα και άλλα τέτοια χαρτιά, στα χέρια τους και αντλούν από την ΕΚΤ χρήμα (ευρώ), για χάρη του ελληνικού δημοσίου, σε τέτοιες ποσότητες, που ξεπερνούν κατά πολύ τον όγκο των ελληνικών τραπεζών στην ευρωπαϊκή διατραπεζική αγορά.

Κάνοντας αυτό, οι ελληνικές τράπεζες χαλάνε την ''πιάτσα'', η οποία προσδιορίζεται από τους Γερμανούς και τους ευρωτραπεζίτες, οι οποίοι επιθυμούν το ευρώ να μείνει σκληρό, πράγμα, που σημαίνει ότι πρέπει οι ποσότητες του νομίσματος στην αγορά να μείνουν σε επίπεδα σαφώς προσδιορισμένα και ελεγχόμενα από τις τράπεζες και την τραπεζοπιστωτική γραφειοκρατική αγορά και στα οποία επίπεδα να προσαρμοστούν οι ανάγκες των χωρών, για χρήμα και όχι το αντίστροφο.


Έτσι, οι κεντροτραπεζίτες προστατεύουν το εργαλείο τους (το χρήμα) και την δουλειά τους. Και η περίπτωση της Ελλάδας είναι γι' αυτή την δουλειά ιδανική, αφού η ελληνική ελίτ υπήρξε ανεύθυνη στην διαχείριση της ελληνικής οικονομίας, κατά την περίοδο των παχειών αγελάδων, την τελευταία 16ετία και δεν φρόντισε, μέσα στο ευνοϊκό κλίμα εκείνης της εποχής, να λύσει τα διαρθρωτικά προβλήματα της ελληνικής οικονομίας, τα οποία άφησε, για καθαρά ωφελιμιστικούς λόγους, να διογκωθούν και να φανούν, τώρα που η ύφεση τα ανέδειξε.


Το βλακώδες είναι ότι οι γραφειοκράτες των Βρυξελλών, αφού έκαναν τα στραβά μάτια, σε όσα έπρατταν οι δικοί μας, όλα αυτά τα χρόνια, τώρα σε συνθήκες ύφεσης, τους ζητούν να κάνουν αυτά, που δεν έκαναν σε συνθήκες ανάπτυξης, επικαλούμενοι ότι οι δικοί μας είναι ψεύτες και απατεώνες (που είναι), λες και οι Αλμούνια και σια δεν το γνώριζαν αυτό!


Και τώρα έχουν μπλέξει όλοι μαζύ, διότι, όσο και να τρίζουν τα δόντια τους, οι Ευρωπαίοι, οι δικοί μας ξέρουν πολύ καλά ότι οι Ευρωπαίοι δεν πρόκειται να εγκαταλείψουν στην τύχη της την Ελλάδα, για λόγους αξιοπιστίας του ευρώ, απλούστατα, επειδή δεν είναι αποδεκτή από τις Βρυξέλλες, η χρεωκοπία μιας χώρας της ζώνης του ευρώ - αν και κάτι τέτοιο δεν είναι ορατό προς το παρόν - και ως εκ τούτου, θα πληρώσουν οι Ευρωπαίοι το όποιο τίμημα απαιτηθεί, αν και όταν απαιτηθεί.


Από την άλλη πλευρά, οι γραφειοκράτες των Βρυξελλών ξέρουν ότι η ελληνική ελίτ γνωρίζει ότι δεν πρόκειται η Ε.Ε. να εγκαταλείψει την Ελλάδα στην τύχη της και, γι' αυτό μπλοφάρουν και τρίζουν τα δόντια τους, προκειμένου να στείλουν διαφορετικά μηνύματα στην Αθήνα.


Με λίγα λόγια, γίνεται ένα παιχνίδι για ανθρώπους με γερά νεύρα, στο οποίο θα κερδίσει εκείνος που έχει τα πιο γερά νεύρα.


Δυστυχώς, δεν υπάρχει ο Ανδρέας Παπανδρέου, ο οποίος ήταν μάνα στους τακτικούς και στρατηγικούς πολιτικούς εκβιασμούς και στην ανάληψη υψηλών ρίσκων. Αν υπήρχε το παιχνίδι αυτό θα είχε πολύ ενδιαφέρον''.

Τρίτη, 22 Δεκεμβρίου 2009

Στο ''ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΑΦΕΝΕΙΟ'' ο ''Προϋπολογισμός 2010 : Η ρηχότητα του ελληνικού κρατισμού''.











Το επιτυχημένο σκιτσάκι με το οποίο δημοσιεύτηκε ο ''Προϋπολογισμός 2010'' στο ''ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΑΦΕΝΕΙΟ''.



''Ταξίδεψε'' στο ''ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΑΦΕΝΕΙΟ'' http://kafeneio-gr.blogspot.com/ το μακροσκελές και αναλυτικότατο άρθρο μου ''Προϋπολογισμός 2010 : Ένας προϋπολογισμός μακροχρόνιας αντιαναπτυξιακής λογικής και ομιχλώδους στόχευσης'' http://tassosanastassopoulos.blogspot.com/2009/11/proypologismos-2010.html , όπου αναδημοσιεύτηκε με τίτλο : ''Προϋπολογισμός 2010 : Η ρηχότητα του ελληνικού κρατισμού'' http://kafeneio-gr.blogspot.com/2009/12/2010_21.html .

Και μπορώ να πω ότι πάει πολύ καλά....

Σάββατο, 19 Δεκεμβρίου 2009

Η σύγχρονη οικονομική ύφεση, ο Κέϋνς και ο νόμος του Say. (Μια καλή συζήτηση στο μπλογκ του Μίμη Ανδρουλάκη, με τον φίλο Παναγιώτη Μπαζιωτόπουλο).



Παναγιώτης Μπαζιωτόπουλος.

Στο μπλογκ του Μίμη Ανδρουλάκη και στο θέμα που εκεί έχει ανοίξει με τίτλο : ''Αύριο θα είναι αργά'' http://mimisandroulakis.blogspot.com/2009/12/blog-post_09.html , ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ εξέφρασε για μια ακόμη φορά τις θέσεις του, για την ελληνική εκδοχή της σύγχρονης παγκόσμιας οικονομικής ύφεσης, οι οποίες είναι έντονα επηρεασμένες από την καταστροφολογία των νεοφιλελεύθερων ιδεών και των ευρισκόμενων στην ελληνική πολιτική, οικονομική και κοινωνική ελίτ εκφραστών τους, με τους οποίους ο Μίμης Ανδρουλάκης έρχεται σε επαφή και υπό την πίεση των οποίων βρίσκεται (και στην οποία - δυστυχώς - ενδίδει).

          
          Μίμης Ανδρουλάκης.

Στα πλαίσια του σχολιαστικού διαλόγου, που ακολούθησε την αρχική δημοσίευση, απάντησα στο κείμενο του Μίμη Ανδρουλάκη, το οποίο θεωρώ κινδυνολογικό (αυτό δεν σημαίνει ότι οι κίνδυνοι είναι ανύπαρκτοι), για να ακολουθήσει ένας καλός διάλογος με τον (άγνωστό μου) καλό φίλο Παναγιώτη Μπαζιωτόπουλο - δείτε και το πολύ καλό μπλογκ του http://bazioto.blogspot.com/ -, τον οποίον διάλογο αναδημοσιεύω, εδώ, αφού τα θέματα, που πιάνουμε είναι πολύ σημαντικά και αφορούν την σύγχρονη οικονομική ύφεση, τον Κέϋνς, τον νεοφιλελευθερισμό και τον κυριαρχούντα (την εποχή της επικράτησης των ιδεών των κλασσικών φιλελεύθερων οικονομολόγων) ''νόμο του Jean Baptiste Say''* περί της σταθερότητας του καπιταλιστικού οικονομικού συστήματος, σε επίπεδα καθολικής (ή σχεδόν καθολικής) απασχόλησης.

[Στον Μίμη Ανδρουλάκη έχω απαντήσει και στο forum του protagon.gr, με άρθρο μου, το οποίο έχει τίτλο : ''Και αύριο δεν θα είναι πια αργά (Μια απάντηση στον Μίμη Ανδρουλάκη)'' http://www.protagon.gr/Default.aspx?tabid=168&forumid=3&threadid=1031&scope=posts ].




Η αρχική μου απάντηση στον Μίμη Ανδρουλάκη (στις 12/12/2009) έχει ως εξής:



''Όχι Μίμη. Είσαι υπερβολικός στους κινδύνους, που τονίζεις και οι οποίοι είναι υπαρκτοί.


Προφανώς, είσαι υπό την ιδεολογική πίεση των νεοφιλελεύθερων θεωριών, που καλά κρατούν στην διεθνή (κυρίως στις Βρυξέλλες και στην Φραγκφούρτη ), αλλά και στην ελληνική πολιτικοοικονομική ελίτ, με την οποία συναναστρέφεσαι (με την καλή έννοια της λέξης), μετά την κατάρρευση του πρώην ‘‘υπαρκτού’’, για την οποία κατάρρευση, ακόμα, βρίσκεσαι σε αμυντική στάση και θεωρείς, σε ψυχολογικό επίπεδο, ότι απολογείσαι.

Το έχω ξαναγράψει αυτό (δες το : http://www.phpbbserver.com/pfor/viewtopic.php?p=8378&mforum=pfor#8378 ) και νομίζω ότι σφάλλεις, ή, τουλάχιστον, είσαι και σε αυτό υπερβολικός.

Και δεν έχουμε να κάνουμε, εδώ, με μια ‘‘νεοκεϋνσιανή αυταπάτη’’. Δεν μπορεί να πάρει εμπρός η οικονομία, χωρίς τόνωση της συνολικής κατανάλωσης και συνάμα της συναθροιστικής ζήτησης της οικονομίας.


Η κλασσική και η νεοφιλελεύθερη ιδεολογία και οι συναφείς οικονομικές θεωρίες, γύρω από την σύγχρονη λειτουργία της ιδιωτικής οικονομίας απέτυχαν, για τους ίδιους λόγους, που απέτυχαν και το 1929.


Τόσο απλά είναι τα πράγματα.


Και οι λύσεις υπάρχουν. Απλώς, οι διεθνείς γραφειοκρατικές καπιταλιστικές ελίτ (κυρίως οι χρηματοπιστωτικές, αλλά και οι άλλες) δεν μπορούν να το αποδεχτούν αυτό, διότι δεν θέλουν να δώσουν στο κράτος τον ρόλο που πρέπει να του δώσουν και προσπαθούν, με μια από τα ίδια, έστω και ελαφρώς τροποποιημένα, να επανέλθουν στις κλασσικές νεοφιλελεύθερες συνταγές.


Και σε αυτό το λάθος πέφτεις και εσύ, βλέποντας, μόνον τους υπαρκτούς κινδύνους, οι οποίοι θα λάβουν υπόσταση, αν εφαρμοστούν οι ιδέες των μονεταριστών των Βρυξελλών.


Το άμεσο πρόβλημα της ελληνικής οικονομίας την παρούσα περίοδο δεν έχει να κάνει με το δημόσιο χρέος της χώρας, ούτε με την καταπολέμηση του, κατ' ουσίαν, ανύπαρκτου πληθωρισμού.


Το πρόβλημα της ελληνικής οικονομίας, στην παρούσα φάση, έχει να κάνει με την σημαντική ύφεση, που την έχει πλήξει, εδώ και πάνω από ένα χρόνο και με την συναφή πτώση, έως κατρακύλα, όλων των μακροοικονομικών μεγεθών της (ΑΕΠ, ρυθμός ανάπτυξης, κατανάλωση, συναθροιστική ζήτηση, επένδυση, απασχόληση, τιμές κλπ).


Στην παρούσα φάση, αυτά προέχουν να αντιμετωπισθούν και γι' αυτό κλειδί στην αντιμετώπισή τους είναι η διατήρηση και η αύξηση της συνολικής αγοραστικής δύναμης στην οικονομία.


(Περισσότερα, στο άρθρο μου στο protagon.gr , με τίτλο : ''Και αύριο δεν θα είναι πια αργά (Μια απάντηση στον Μίμη Ανδρουλάκη'' http://www.protagon.gr/Default.aspx?tabid=168&forumid=3&threadid=1031&scope=posts ) και στο μπλογκ μου το θέμα που έχω ανοίξει εκεί, με τίτλο : ''Προϋπολογισμός 2010 : Ένας προϋπολογισμός αντιαναπτυξιακής λογικής και ομιχλώδους στόχευσης'' http://tassosanastassopoulos.blogspot.com/2009/11/proypologismos-2010.html ).''





Ο κ. Παναγιώτης Μπαζιωτόπουλος στις 14/12/2009 μου έκανε την τιμή να μου απαντήσει, υπερασπιζόμενος (και υπερθεματίζοντας) τα όσα λέει ο Μίμης Ανδρουλάκης, ως εξής :




''Μια απάντηση στον Τάσο Αναστασόπουλο.


Τάσο,


ο Μίμης όχι μόνο δεν είναι υπερβολικός αλλά και λίγα λέει...


Με την επιμονή σου στο αντι νεοφιλελεύθερο δόγμα που βέβαια αποτελεί ανύπαρκτη θέση διότι δεν έχει ούτε δομή ούτε περιεχόμενο που θα το ἐκανε υλοποιήσιμο, δεν προσφέρεις ούτε λύσεις ούτε ελπίδα...


Διαβάζω π.χ. τα περί του ότι η κρίση οφείλεται στη μειωμένη ζήτηση / κατανάλωση δηλαδή στο αποτέλεσμα... και αναρωτιέμαι τι είδους επιστημονική ανάλυση είναι αυτή που το αποτέλεσμα οφείλεται στο αποτέλεσμα... αν και αντιλαμβάνομαι εν μέρει τη διαδικασία ανατροφοδότησης που ενυπάρχει στο σύστημα.


Η μειωμένη κατανάλωση είναι αποτέλεσμα του ότι σε μια αναπτυξιακή πορεία με ξένα κόλλυβα το παρακάναμε υπερδανειζόμενοι και χωρίς να κτίζουμε τις καινοτόμες παραγωγικές υποδομές που θα την συντηρούσαν...


Φτιάχναμε παλάτια στην άμμο που με την πρώτη βροχή διαλύθηκαν μαζί με την υπέρμετρη Πίστωση που διαμόρφωνε την ψευδαίσθηση ότι γιος του εργάτη θα συναγωνιζόταν τον γιο του μεσοαστού και εκείνος με τη σειρά του τον γιο του μεγαλοαστού κ.ο.κ. Όσο και αν θέλουμε την κοινωνική δικαιοσύνη αυτή δεν στήνεται με δανεικά...


Το να ισχυριζόμαστε από την άλλη μεριά ότι η ζημιά έγινε από τους πλουτοκράτες είναι τουλάχιστον κωμικό για την Ελλάδα διότι οι εδώ πλουτοκράτες είναι οι πολυεθνικές, οι περισσότερες από τις οποίες μας διαθέτουν καταναλωτικά αγαθά σε τόσο προσιτές τιμές που θα ήταν απίστευτο να διαβλέψουμε πριν τριάντα χρόνια, όταν φέρναμε από ταξιδάκια στην αλλοδαπή, ηλεκτρικές σκούπες και τηλεοράσεις...


Ο καπιταλισμός αποτελεί, είτε αρέσει είτε δεν αρέσει ένα σύστημα ανυπέρβλητο για την ανθρώπινη ψυχοσύνθεση και συμπεριφορά...


Ο λόγος είναι εξαιρετικά απλός...


Στηρίζεται στα χαρακτηριστικά της ανθρώπινης συμπεριφοράς όπως και οι θρησκείες που είναι ακαταμάχητες και θα συνεχίσουν να είναι στους αιώνες των αιώνων...


Ελάχιστοι και δυστυχώς πολλοί μόνοι θα είναι πάντα οι άνθρωποι που θα έχουν το θάρρος να δηλώσουν ΑΘΕΟΙ ή έστω Αθρησκοι. Ας μη μας εξαπατά η αναδιαμόρφωση και ο εκσυγχρονισμός των θρησκευτικών δογμάτων που θα συνεχίζει να συντελείται άλλοτε αργά και άλλοτε ποιο γρήγορα...


Η πλειοψηφία των ανθρώπων θα αναμένει και θα ζει με το όνειρο, με την υπόσχεση και με την φρούδα ελπίδα...


Αυτό ακριβώς έχει ενστερνιστεί ο καπιταλισμός που πρακτικά είναι παράγωγο του προτεσταντισμού...


Τα λάθη και οι αστοχίες συμβαίνουν όχι επειδή αυτό το παράγωγο είναι σε δυσαρμονία με την ανθρώπινη φύση αλλά διότι ο άνθρωπος έχει το στοιχείο της υπερβολής στον χαρακτήρα του και όταν αυτό το στοιχείο αποκτά μαζικότητα γίνεται καταστροφικό μέχρι την επόμενη διόρθωση και την συνέχεια της πορείας...


Αναμφίβολα η ανθρώπινη διανόηση όσο και αν αποτελεί μειοψηφία βάζει φρένο σε αυτές και σε άλλες υπερβολές διαμορφώνοντας κατά καιρούς κινήματα που όσο και αν είναι ουτοπιστικά και με ημερομηνία λήξης οδηγούν σε μια ποιο ισόρροπη σχέση μεταξύ των υπερβολών ενός συστήματος που τείνει να απομακρυνθεί από ότι το γέννησε και το διαμόρφωσε...


Θα έλεγα ότι η νομενκλατούρα της επαναστατικής διανόησης ενεργεί όπως η βαρύτητα και δεν αφήνει την αρχική χαρά της ελευθερίας από την έλλειψη βαρύτητας να εξελιχτεί στην τραγωδία της διαστημικής απώλειας.


Σε γενικές γραμμές όμως ο Καπιταλισμός παρακολουθεί τον άνθρωπο και τα ψυχοσυνθετικά χαρακτηριστικά του δίνοντας την ελπίδα για την οποία θα μάχονται οι πολλοί ακόμα και αν κερδίζουν οι λίγοι.


Άλλωστε και ο Λένιν αυτό επεδίωξε με τη ΝΟΠ και τους 32 μισθολογικούς βαθμούς και είναι τουλάχιστον υπερβολικό σήμερα με του 18 μισθολογικούς βαθμούς της Ελληνικής διοίκησης να παριστάνουμε τους Λενινικότερους του Λενινισμού...


Επιπλέον, η Ελλάδα έχει ένα τραγικό προηγούμενο που συνδέεται με την κουλτούρα του λαού της..


Ο μέσος Έλληνας δεν είναι άτομο με καινοτόμο σκέψη και αντίληψη συνδεδεμένη με την ανάγκη για αυξημένη παραγωγικότητα.


Υπάρχουν μεν λίμνες που αυτή η άνυδρη έρημος σπάει αλλά ο όγκος του νερού τους δεν επαρκεί.


Αν αυτό δεν μεγαλώσει με γοργούς σχεδόν εξαντλητικούς ρυθμούς και αν δεν γίνουμε καινοτόμα παραγωγικοί όλα τα άλλα είναι χαμηλού επιπέδου παροχολογίες ήτοι κοινώς κουραφέξαλα...''




Στις 16/12/2009 ανταπάντησα στον αγαπητό κ. Παναγιώτη Μπαζιωτόπουλο, ως εξής:



''Αγαπητέ Παναγιώτη.


Κατά καιρούς, μου έχουν προσάψει πολλά. Ποτέ, όμως, δεν μου προσήψαν το ότι είμαι λενινικότερος των λενινιστών!


Εν πάση περιπτώσει, το θέμα δεν είναι οι όποιοι χαρακτηρισμοί, αλλά το να κατανοήσουμε το τι έχει συμβεί από πέρυσι και μετά και το γιατί συνέβη αυτό που συνέβη.


Με λίγα λόγια, αυτό που συνέβη είναι το γεγονός ότι ξαφνικά και χωρίς καμμία ουσιαστική προειδοποίηση, πέρυσι τον Σεπτέμβριο καταβαραθρώθηκε η κατανάλωση, ως προϊόν της καταβαράθρωσης της συναθροιστικής ζήτησης στην παγκόσμια οικονομία.


Αυτό ήταν το χρόνιο πρόβλημα του καπιταλισμού (τον οποίον δεν κρίνω αν είναι καλός ή κακός, αυτή η κουβέντα είναι μιας άλλης τάξεως κουβέντα, που ενέχει μια ηθική διάσταση, η οποία δεν με ενδιαφέρει, όταν κάνω μια οικονομική ανάλυση), που εκδηλώθηκε από τα γενοφάσκια του - από την κρίση με τις τουλίπες του Άμστερνταμ τον 17ο αιώνα, μέχρι την μεγάλη δομική κρίση του καπιταλισμού την δεκαετία του 1930 και μέχρι σήμερα, παρά την ξιπασιά των οικονομολόγων της εποχής μας οι οποίοι είχαν διακηρύξει με μπόλικη θρασύτητα το ξεπέρασμα των υφεσιακών διακυμάνσεων του οικονομικού κύκλου.


Η παρούσα κατάσταση έδειξε ότι όλα αυτά ήσαν μπαρούφες και μεγαλοστομίες λειτουργικά αμόρφωτων ανθρώπων, οι οποίοι στερούνται στοιχειώδους ιστορικής, αλλά και γενικής παιδείας.


Αυτή η καταβαράθρωση της κατανάλωσης, η οποία ήλθε ως αποτέλεσμα της καταβαράθρωσης της συναθροιστικής ζήτησης στην παγκόσμια οικονομία, έφερε την ύφεση (δεν πρόκειται για οικονομική κρίση, εκτος αν θέλουμε να χρησιμοποιούμε τον όρο ''κρίση'' παρασυρόμενοι από τις δημοσιογραφικές υπερβολές, αλλά τότε πρέπει να ξέρουμε για το τι μιλάμε).


Το γιατί καταβαραθρώθηκε ξαφνικά η κατανάλωση και η συναθροιστική ζήτηση είναι ένα άλλο θέμα, που και αυτό το έχω περιγράψει (και το έχουν περιγράψει σαφώς και εναργώς και οι Τζων Μαίηναρντ Κέϋνς και Τζων Κέννεθ Γκαλμπραίηθ).


Και δεν είναι απλά ζήτημα ''πλουτοκρατίας''.


Η ανισοκατανομή των εισοδημάτων, έπαιξε ουσιώδη ρόλο, αφού στρέβλωσε τους εξισορροπητικούς μηχανισμούς ανάμεσα στα μακροοικονομικά μεγέθη αποταμίευση - επένδυση - κατανάλωση, εξασθενίζοντας απότομα το τελευταίο σκέλος του εν λόγω τριπτύχου, φέρνοντας την ύφεση, που δεν εξελίχθηκε σε κρίση επειδή οι νεοσυντηρητικοί - νεοφιλελεύθεροι Μπους, Πώλσον και Μπερνάκι κατέφυγαν σε παλαιές κεϋνσιανές πρακτικές, για να αποφύγουν την σαρωτική επέλαση της κρίσης, με μαζικές κρατικοποιήσεις και ογκώδη κρατικά προγράμματα στήριξης της αμερικανικής οικονομίας. Και τελικά κατάφεραν να αποφύγουν την καταστροφή, αφήνοντας, όμως το σύστημα - και αυτοί και ο Ομπάμα - να βολοδέρνει σε μια στάσιμη κατάσταση.


(Περισσότερα τις επόμενες ημέρες στο μπλογκ μου, μια και εδώ ο χώρος είναι λίγος).''





Την ίδια ημέρα ο κ. Παναγιώτης Μπαζιωτόπουλος έκανε το παρακάτω σχόλιο, απαντώντας μου :

''Τάσο,


Θα πρέπει να ξαναρωτήσω το τι είδους επιστημονική ανάλυση είναι αυτή που το αποτέλεσμα οφείλεται στο αποτέλεσμα;


Όμως βλέπω ότι ακόμα και αν δούμε το αποτέλεσμα ως αιτία της επόμενης κρίσης και επομένως στηρίξω τη θέση σου, το ερώτημα που προκύπτει είναι γιατί οι κρίσεις ανισοκατανομής που πράγματι συμβαίνουν και όπου συμβαίνουν αφαιρούν το εισόδημα από τις πλατιές μάζες, είναι σώνει και καλά κακό να συμβαίνουν.


Φαντάσου ένα ταψί μέσα στο οποίο κουβαλάς νερό.


Ποτέ το νερό δεν θα στέκεται στη μια μεριά αλλά θα κινείται από την μια στην άλλη πλευρά αρκεί βέβαια να μη χύνεται έξω από το ταψί...


Αυτή τη στιγμή ο κόσμος μας έχει μεταφέρει ένα τεράστιο παραγωγικό δυναμικό στην Ανατολή και έχει επιπλέον αυξήσει το δυναμικό της παραγωγής ανεξάρτητα από το αν αυτό βρίσκεται σε Ανατολή ή Δύση...


Άρα και για ένα σημαντικό χρονικό διάστημα θα έχουμε αστάθεια που θα δημιουργήσει νέες δυνατότητες ανάπτυξης σε εκείνες τις περιοχές που θα υποφέρουν περισσότερο.


π.χ. περίμενες να γίνουμε παραγωγικότεροι εμείς οι Ελληνάρες που έχουμε την μισή παραγωγικότητα από τους Δανούς (που επιπλέον έχουν και καλύτερη εσωτερική ισοκατανομή εισοδημάτων) αν δεν κτυπάγαμε πάνω στη σημερινή κρίση;


Εγώ δεν το περίμενα...


Η σημερινή κρίση για την Ελλάδα είναι σαν την επιδημία τύφου... Όταν την πάθεις φροντίζεις οι εγκαταστάσεις ύδρευσης να φέρνουν καθαρό νερό για να μη την ξαναπάθεις...''


Ανταπάντησα στα παραπάνω, αυθημερόν, ως εξής :

''Αγαπητέ Παναγιώτη.


Όσον αφορά τα περί της ταυτολογίας του αποτελέσματος:


Δεν έχεις δίκιο, διότι σε όλες τις κλασσικές (και στην παρούσα) καπιταλιστικές κρίσεις και υφέσεις, αυτές οι κρίσεις και υφέσεις ήσαν αποτέλεσμα της πτώσης της συναθροιστικής ζήτησης και της κατανάλωσης.


Καμμία κρίση και καμμία ύφεση δεν υπήρξε στο παρελθόν - ούτε και τώρα υπάρχει -, δίχως την απότομη πτώση της συναθροιστικής ζήτησης και της κατανάλωσης.


Αυτή η πτώση της ζήτησης και συνακόλουθα της κατανάλωσης είχαν, έχουν και θα έχουν, πάντοτε ως αποτέλεσμα την κρίση παλαιότερα και την ύφεση τώρα.


Δεν υπάρχει, λοιπόν, ταυτολογία, όταν μιλάω για κρίση/ύφεση και πτώση της ζήτησης και της κατανάλωσης.


Βέβαια, όπως έχω γράψει, η πτώση της ζήτησης και της κατανάλωσης είναι αποτέλεσμα, ενός άλλου προκρισιακού ή/και προϋφεσιακού φαινομένου, ήτοι της ανισορροπίας ανάμεσα στα μακροοικονομικά μεγέθη της αποταμίευσης και της επένδυσης, την οποία οι κλασσικοί οικονομολόγοι (Αντάμ Σμιθ, Νταίηβιντ Ρικάρντο, Τζων Στιούαρτ Μιλλ κλπ) απέκλειαν, θεωρώντας δεδομένη την αυτόματη μετατροπή των αποταμιεύσεων σε επενδύσεις, όπως ακριβώς προέβλεπε ο περίφημος ''νόμος του Say''.


Αυτόν τον ''νόμο'' και τις παραδοχές του είναι που κονιορτοποίησε ο Τζων Μαίηναρντ Κέϋνς, στην ''Γενική Θεωρία της Απασχόλησης του Τόκου και του Χρήματος'' και πέταξε στα σκουπίδια η πραγματικότητα της κρίσης του 1929, επιβεβαιώνοντας την κεϋνσιανή παραδοχή ότι το σύγχρονο οικονομικό σύστημα, αν αφεθεί στην τύχη του, μπορεί να λειτουργήσει - και στην πράξη λειτουργεί -, με σημαντική ανισορροπία ανάμεσα στα μεγέθη της αποταμίευσης και της επένδυσης (δηλαδή χωρίς την, περίπου, αυτόματη μετατροπή των αποταμιεύσεων σε επενδύσεις, που προέβλεπε ο ''νόμος του Say'') και με ανάλογα (και ακόμα περισσότερο) σημαντική αρνητική επίπτωση στην συναθροιστική ζήτηση και στην ολική καταναλωτική δαπάνη της οικονομίας.


Σε αυτήν την διαδικασία, σημαντικό ρόλο παίζει η μεγάλη ανισοκατανομή του εισοδήματος και όχι μόνον αυτή.


Εξ ίσου σημαντικό ρόλο παίζει και η ανυπαρξία, ή η απορρύθμιση, των ελεγκτικών, παρεμβατικών και εξισορροπιτικών μηχανισμών της κοινωνίας, οι οποίοι - καλώς ή κακώς - συμπυκνούνται στο κράτος, που με όπλο την δημοσιονομική πολιτική ασκεί ή δεν ασκεί, ή ασκεί στρεβλωμένα, τον εξισορροπιτικό του ρόλο, που έχει να κάνει με την στήριξη των συνολικών καταναλωτικών και επενδυτικών δαπανών της κοινωνίας.


Αυτή ήταν, άλλωστε, και η τεράστια συνεισφορά του Κέϋνς στην σύγχρονη ανθρώπινη ιστορία


Με ρωτάς γιατί είναι κακή η ανισορροπία.


Το ερώτημά σου έχει πάλι μια ηθική χροιά, την οποία, όπως σου είπα, θέλω να αποφεύγω όταν κάνω μια οικονομική ανάλυση. (Και ο Κέϋνς, που ήταν ένας ακραία συντηρητικός Torry αυτό έκανε και δεν το λέω αυτό, για να συγκρίνω τον εαυτό μου, με εκείνον. Κάθε άλλο).


Η ανισορροπία αυτή δεν είναι ούτε καλή, ούτε κακή.


Το θέμα είναι αν μας είναι χρήσιμη.


Και η διαπίστωσή μου είναι ότι δεν μας είναι χρήσιμη, διότι όλα αυτά που λες ότι θα φέρει η ανισορροπία του συστήματος, μπορούν να γίνουν, χωρίς την αστάθειά του, την οποία αστάθεια θεωρείς δεδομένη....


Πάντα φιλικά.''














John Kenneth Galbraith.

*Τον ''νόμο του Say'', ας τον δούμε αναλυτικότερα από τον Τζων Κέννεθ Γκαλμπραίηθ στο περίφημο - και ουσιαστικά ανυπέρβλητο - βιβλίο του, για την ιστορία του χρήματος, με τίτλο (ποιόν άλλον;) ''ΤΟ ΧΡΗΜΑ'':










Ζαν Μπαπτίστ Σαίη.




''Σύμφωνα με τον νόμο του Σαίη, που δεν ήταν τίποτα το καταπληκτικά πολύπλοκο, από τις προσόδους κάθε πώλησης ενός αγαθού, πληρώνονταν σε κάποιον, κάπου, με τη μορφή μισθών, τόκων, ενοικίου, ή κέρδους (ή παίρνονταν από αυτόν που απορροφουσε την ζημιά) τα μέσα για να αγοράσει εκείνο το αγαθό. Όπως αυτό γινόταν με το ένα αγαθό, έτσι γινόταν με όλα. Με τα πράγματα σ' αυτην την κατάσταση, δεν θα μπορούσε να υπάρξει έλλειμμα αγοραστικής δύναμης και τα επιτόκια επιβεβαίωσαν τότε τις απόψεις του Σαίη και εξασφάλισαν πως η βασική τάση της οικονομίας θα ήταν να φτάσει στο να λειτουργεί με καθολική απασχόληση. Οι ιδιώτες και οι επιχειρήσεις αποταμίευαν απ' το εισόδημά τους, και αυτή η αποταμίευση έπρεπε βέβαια να ξοδευτεί. Αυτό συνέβαινε όταν την επενδύαν σε έπιπλα, σε εργοστάσια ή σε μηχανήματα. Αν οι άνθρωποι αποταμίευαν περισσότερα απ' ότι ξόδευαν, το πλεόνασμα των απoταμιεύσεων θα κατέβαζε τα επιτόκια. Οι επενδύσεις λοιπόν θα ενθαρρύνονταν και οι αποταμιεύσεις (στη θεωρία τουλάχιστον) θα αποθαρρύνονταν. Τα πλεονάσματα, συνεπώς, των αποταμιεύσεων θα εξαλείφονταν και θα επιβεβαιώνονταν ο Σαίη. Οι τιμές των αγαθών θα έπεφταν επίσης, σαν αποτέλεσμα των σύντομων πτώσεων της αγοραστικής δύναμης που θα επακολουθούσαν από ένα πλεόνασμα των αποταμιεύσεων. Αυτό θα ενθάρρυνε την αγορά, και μειώνοντας το εισόδημα από το οποίο σχηματίζονταν οι αποταμιεύσεις, θα μείωνε επίσης τις αποταμεύσεις. Και πάλι επιβεβαιώνονταν ο Σαίη. Μέχρι τον ερχομό του Κέϋνς, ο νόμος του Σαίη είχε κυριαρχήσει στην οικονομική επιστήμη για περισσότερο από έναν αιώνα. Και η κυριαρχία αυτή δεν ήταν κάτι τυχαίο. Σε μεγάλο βαθμό, το να αποδεχτεί κανείς τον Σαίη ηταν η δοκιμασία με την οποία οι ευυπόληπτοι οικονομολόγοι ξεχωρίζονταν από τους παράλογους. Μέχρι τα τελευταία χρόνια της δεκαετίας -1930-40, κανένας υποψήφιος για το ανώτατο μεταπτυχιακό δίπλωμα σε ένα από τα μεγάλα αμερικάνικα πανεπιστήμια, που θα υποστήριζε στα σοβαρά πως το ελλειμμα της αγοραστικής δύναμης ηταν η αιτία του μαρασμού, δεν μπορούσε να πάρει τό δίπλωμα. Ήταν ένας άνθρωπος που εβλεπε την επιφάνεια μόνο των πραγμάτων και δεν ήταν άξιος για τον κύκλο των γραμματιζούμενων. Ο νόμος του Σαίη είναι το πιο διάσημο παράδειγμα της σταθερότητας των οικονομικών ιδεών, ακόμα και όταν είναι λαθεμένες. Όπως σημειώσαμε, τον Σαίη τον συμπλήρωναν οι δυνάμεις που διατηρουσαν την οικονομία σε καθολική απασχόληση. Ήταν κι' αυτές σχετικά φανερές. Αν υπήρχε ανεργία, ο ανταγωνισμός για τις δουλειες θα έφερνε πτώση στους μισθούς. Οι τιμές θα επηρεάζονταν λιγότερο άμεσα απ' την ανεργία. Η σχέση λοιπόν των τιμών με το κόστος παραγωγής, θα γίνονταν έτσι περισσότερο ελκυστική - οι πραγματικοί μισθοί θα επεφταν - και οι εργάτες, που η απασχόλησή τους δεν ήταν πριν επικερδής, για τους εργοδότες, θα προσλαμβάνονταν τώρα. Η πτώση των τιμών δεν θα είχε επίδραση στην αγοραστική δύναμη. Εξ αιτίας του Σαίη, αυτό ήταν πάντοτε αρκετό. Το ποσοστό της απασχόλησης θα συνέχιζε να αυξάνεται, μέχρις ότου το πλησίασμά του στην καθολική απασχόληση να μεγαλώσει το μισθωτικό κόστος και να σταματήσει τις προσλήψεις. Έτσι λοιπόν η οικονομία βρήκε την ισορροπία της στην καθολική, ή έστω, πολύ κοντα στην καθολική απασχόληση''.

John Maynard Keynes.

Περιττό να πω - το έχω ήδη γράψει, άλλωστε : Από τον ''νόμο'' αυτόν, ουδέν έχει απομείνει σήμερα. Με τον ερχομό του Κέϋνς και της μεγάλης δομικής κρίσης του καπιταλιστικού συστήματος, την περίοδο 1929 - 1941, αυτό το κατασκεύασμα, που είχε την θέση του, όταν λειτουργούσε ο κλασσικός καπιταλισμός του ελεύθερου ανταγωνισμού, πετάχτηκε κυριολεκτικά στα σκουπίδια της Ιστορίας....

(Περισσότερα μπορείτε να δείτε σε παλαιότερο θέμα στο μπλογκ μου, με τίτλο : ''Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ 1929-1932 ΚΑΙ Η ΥΦΕΣΗ 2008 -2009 : ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΚΑΙ ΟΜΟΙΟΤΗΤΕΣ ΔΥΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΦΑΙΝΟΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΜΕΓΕΘΩΝ'' http://tassosanastassopoulos.blogspot.com/2009/04/1929-1932-2008-2009.html , όπως, επίσης και στο πρόσφατο θέμα στο μπλογκ μου, με τίτλο : ''29/10/1929 : Η ΚΑΤΑΡΡΕΥΣΗ ΤΗΣ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΠΑΡΑΜΕΝΕΙ ΠΑΝΤΑ ΕΠΙΚΑΙΡΗ 80 ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΤΑ!'' http://tassosanastassopoulos.blogspot.com/2009/10/29101929-80.html ).

Κυριακή, 13 Δεκεμβρίου 2009

Μια καλή συζήτηση, με τον (άγνωστο) φίλο gl_r, για την ανάπτυξη, μέσα στις σύγχρονες συνθήκες οικονομικής ύφεσης.

[Αναδημοσιεύω, εδώ, έναν καλό και ουσιαστικό διάλογο, που έγινε στο tvxs.gr, στα σχόλια του θέματος, που ανοίχτηκε εκεί στις 24 Οκτωβρίου του 2009, αμέσως μετά την ανάληψη της κυβέρνησης από τον ΓΑΠ, με τίτλο : ''Προσπάθειες τόνωσης της αγοράς, αλλά η Κομισιόν, πλέον δεν συγχωρεί'' (  http://www.tvxs.gr/v24223 ),  με τον gl_r, για το θέμα της ακολουθητέας οικονομικής πολιτικής, μέσα στις σημερινές συνθήκες ύφεσης, για την φοροδιαφυγή, την λειτουργία της εξίσωσης του Φίσερ στην ελληνική γραφειοκρατική αγορά του χρήματος κλπ.]





















Σκληρός μαζύ μου ο Ανδρέας, αλλά - τι να κάνω; - του έχω αδυναμία...



Δημοσίευση: 24-10-2009 16:21 από TassosAnastassopoulos


Πιστεύω ότι μέσα από τους κινδύνους που περιγράφονται, οι οποίοι είναι υπαρκτοί, δημιουργείται μια κινδυνολογία, η οποία εμποδίζει το όποιο ελληνικό κυβερνητικό οικονομικό επιτελείο να δει τα πράγματα με καθαρό μυαλό και να πάρει τις πρέπουσες αποφάσεις.

Ποιό είναι το πρόβλημα σήμερα; Ο πληθωρισμός; Σίγουρα όχι.

Το πρόβλημα είναι ο αντιπληθωρισμός, ο οποίος έχει πλήξει καίρια την συναθροιστική ζήτηση στην ελληνική οικονομία.

Πως θα αποφύγουμε αυτήν την συρρίκνωση της κατανάλωσης, που έχει πλήξει την ελληνική οικονομία και έχει οδηγήσει στην καχεξία όλα τα συναρτώμενα με αυτήν μεγέθη της;

Φυσικά, με τόνωση της συναθροιστικής ζήτησης.

Ποιό είναι το άμεσο εργαλείο, που μπορεί να λειτουργήσει και να φέρει γρήγορα το σταμάτημα της πτώσης της συναθροιστικής ζήτησης και σε μια πρώτη φάση, έστω και αχνά, την ανάκαμψη;

Φυσικά, πρώτα ο κρατικός δανεισμός, αφού η διαδικασία είσπραξης των φόρων και κυρίως της πάταξης της φοροδιαφυγής είναι μια μεσοπρόθεσμη και μακροπρόθεσμη διαδικασία και δεν μπορούν τώρα, αυτήν την παρούσα στιγμή, να αντιμετωπίσουν το άμεσο ταμειακό πρόβλημα του κρατικού προϋπολογισμού.

Βέβαια, στην πορεία θα έλθει και η φορολογία, και κυρίως η πάταξη της φοροδιαφυγής να ανατάξουν την οικονομία και να περιορίσουν τις δανειακές ανάγκες του δημοσίου, αλλά μέχρι τότε, χωρίς δανεισμό - και μάλιστα γενναίο - (ο οποίος, όμως, θα διασφαλιστεί από ένα συνεκτικό οικονομικό επιτελείο, ότι θα εκταμιευθεί και θα λειτουργήσει στην πράξη, τονώνοντας την κατανάλωση) δεν γίνεται τίποτε.

Αυτό προϋποθέτει έντονο και εκτεταμένο κρατικό παρεμβατισμό στην οικονομική δραστηριότητα και φυσικά επενδύσεις, που θα καταπολεμήσουν την ανεργία, θα κινητοποιήσουν την αγορά και θα ανατάξουν την κατανάλωση, για να αποκαταστήσουν και πάλι την κερδοφορία του κεφάλαιου - πάνω σε μια νέα βάση, όμως, η οποία θα στηρίζεται σε μια αναδιανομή του εθνικού εισοδήματος υπέρ των χαμηλότερων εισοδηματικά τάξεων, κάτι που ανατράπηκε από την εποχή της επικράτησης των νεοφιλελεύθερων ιδεών (τότε που η Μάργκαρετ Θάτσερ μας έλεγε ότι ''η κοινωνία δεν υπάρχει'') και που σταδιακά οδήγησε στην αποδιάρθρωση των κεϋνσιανών μηχανισμών ασφαλείας του οικονομικού συστήματος και έφερε την παρούσα βαθιά οικονομική ύφεση.

Σε επείγουσες και έκτακτες συνθήκες, πρέπει να λαμβάνονται έκτακτα και επείγοντα μέτρα.

Και ένα έκτακτο και επείγον μέτρο είναι ο δανεισμός του δημοσίου, που είναι απαραίτητος για την αντιμετώπιση της πτώσης της συναθροιστικής ζήτησης στην οικονομία. Αρκεί να διασφαλιστεί ότι αυτός ο δανεισμός θα λειτουργήσει στην πράξη.

Εκεί την πάτησε ο Καραμανλής με το Ταμείο Εγγυοδοσίας. Στηρίχτηκε στο τραπεζικό σύστημα, για τις εκταμιεύσεις, που έγιναν τσιγγούνικα και που όταν έγιναν, χρησιμοποιήθηκαν από τους επιχειρηματίες που πήραν ο δανεικό χρήμα, ως πρόσθετη διασφάλισή τους, από τα μελλοντικά ταμειακά τους προβλήματα, τα οποία έβλεπαν ότι θα έρχονταν, αφού η κατανάλωση συνέχιζε να πέφτει.

Ο Καραμανλής δεν είχε ένα λειτουργικό οικονομικό επιτελείο, ώστε να αντιληφθεί ότι ήταν φυσικό να επαναληφθεί η ιστορία της κρίσης του 1929 στις ΗΠΑ, όταν η αρχική παρέμβαση του ρουσβελτιανού επιτελείου, που αφορούσε την χορήγηση άφθονων και φθηνών δανείων στην αγορά, μέσω του FED δεν λειτούργησε, επειδή η αγορά δεν είχε εμπιστοσύνη στις δυνάμεις της αφού έβλεπε ότι η κατανάλωση κατρακυλούσε και δεν υπήρχε προοπτική για νέες επενδύσεις, με αποτέλεσμα τα δάνεια να μένουν χωρίς εκταμίευση. Αυτό ήταν και το αδύναμο σημείο της περίφημης εξίσωσης του Ίρβινγκ Φίσερ [P=(M1.V1) + (M2.V2)/T, όπου P είναι η αξία του χρήματος, M1 είναι το σύνολο του κυκλοφορούντος μετρητού χρήματος, V1 είναι η ταχύτητα κυκλοφορίας του μετρητού χρήματος, M2 είναι οι τραπεζικές καταθέσεις πάσης φύσεως, V2 είναι η ταχύτητα κυκλοφορίας των καταθέσεων και Τ είναι ο συνολικός όγκος του εμπορίου]. Η αύξηση του όγκου μετρητού χρήματος και η διοχέτευση των καταθέσεων για ρευστοποίηση, μέσω δανεισμού, δεν λειτούργησε, ως μηχανισμός απεμπλοκής από την κρίση και προώθησης της ανάκαμψης διότι δεν λειτούργησε κανένας αυτοματισμός της αγοράς, ώστε να επέλθει η αύξηση της ταχύτητας κυκλοφορίας του χρήματος αυτού και μέσω αυτής η ανάκαμψη.

Με τον ίδιο τρόπο, που λειτούργησε η εξίσωση του Φίσερ το 1933, έτσι λειτούργησε και στην Ελλάδα του 2009. Τα χρήματα, λοιπόν, δεν εκταμιεύτηκαν το 2009 στην Ελλάδα του Καραμανλή, διότι οι ιθύνοντες δεν είχαν κάβει το μάθημα, που έλαβε ο Ρούσβελτ και το επιτελείο του το 1933, λόγω της απίστευτης γύμνιας, της ανικανότητας και της ιδεολογικής τύφλωσης του ερασιτεχνικού οικονομικού επιτελείου της ΝΔ και των ηγετών του (Καραμανλής, Σουφλιάς, Χατζηδάκης, Παπαθανασίου).

Από εκεί και πέρα, ο μισθός τους ( ο εκλογικός διασυρμός) ήταν κάτι που ήλθε φυσιολογικά.

Και το οικονομικό επιτελείο του ΓΑΠ και του ΠΑΣΟΚ θα πάθει τα ίδια, αν δεν μάθει, από αυτά που έπαθε ο Καραμανλής και από αυτά που έπαθε ο Ρούσβελτ και το επιτελείο του το 1933 (!!!) που, όμως, είχαν - αντίθετα με τον Καραμανλή και το δικό του επιτελείο - την ευελιξία να μαθαίνουν και να διορθώνουν τα λάθη τους.

(Μάλιστα, μπορούμε να πούμε ότι είναι πιθανόν το επιτελείο του Καραμανλή να μην είχε αντιληφθεί καν ότι το 1933 είχε υπάρξει ένα τέτοιο προηγούμενο!)

Κάτι ανάλογο συμβαίνει και με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τον ζουρλομανδύα της, αυτόν του 3% των ελλειμμάτων ωςποσοστό του ΑΕΠ. Ουδείς ακολουθεί πια αυτόν τον κανόνα του Μάαστριχτ, που είναι για τα σκουπίδια και ουδείς πρόκειται να τον ακολουθήσει από εδώ και πέρα.

Μην ξεχνάμε ότι και οι ΗΠΑ έχουν ένα έλλειμμα στον προύπολογισμό τους, πάνω από 12,5% του ΑΕΠ και δεν πρόκειται αυτό να παύσει στο προβλεπτό μέλλον, ακριβώς επειδή, σε συνθήκες κρίσης, άλλες είναι οι προτεραιότητες, δηλαδή η καταπολέμηση του αντιπληθωρισμού και της πτώσης της κατανάλωσης και όχι η ... καταπολέμηση του πληθωρισμού, που προβλέπει η Συνθήκη του Μάαστριχτ και ο οποίος πληθωρισμός, άλλωστε, δεν υπάρχει!

(Δες στο μπλογκ μου το θέμα : ''Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ 1929 - 1932 ΚΑΙ Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΥΦΕΣΗ 2008 -2009 : ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΚΑΙ ΟΜΟΙΟΤΗΤΕΣ ΔΥΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΦΑΙΝΟΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΜΕΓΕΘΩΝ'' http://tassosanastassopoulos.blogspot.com/2009/04/1929-1932-2008-20... ).

Φιλικά.





Δημοσίευση: 24-10-2009 19:31 από gl_r

@ TassoAnastassopoule

Θα διαφωνήσω με την ανάλυση σου. Η αύξηση της κατανάλωσης σαφώς θα επιφέρει μια αναθέρμανση της αγοράς. Το ζητούμενο είναι αν αυτή η αναθέρμανση θα είναι ΑΕΙΦΟΡΟΣ ή περιστασιακή. Δυστυχώς με την σημερινή δομή της ελληνικής οικονομίας θα είναι στιγμιαία. Η ελληνική οικονομία δεν είναι ένα κλειστό οικονομικό σύστημα. Τα χρήματα του δανείου, σύντομα θα γίνουν αυτοκίνητα, τηλεοράσεις, ηλεκτρικές κουζίνες και φορέματα. Το χρήμα θα ξενιτευτεί σε χρόνο dt σε Γερμανία, Ιαπωνία και Κίνα από όπου εισάγουμε τα προϊόντα που καταναλώνουμε. Στην Ελλάδα τελικά θα μείνει μόνο η υποχρέωση αποπληρωμής του χρέους. Σε λίγο θα αρχίσουμε να ξαναγκρινιάζουμε ότι δεν αντέχουμε την ανέχεια και θα πιέζουμε για νέο δάνειο.

Το ζητούμενο δεν είναι να δανειστούμε μερικά χρήματα να αγοράσουμε ένα ψάρι, το ζητούμενο είναι να μάθουμε να ψαρεύουμε.





Δημοσίευση: 24-10-2009 20:37 από TassosAnastassopoulos

Το σημαντικό, καλέ μου φίλε gl_r , είναι να σταματήσουμε την πτώση των μεγεθών της οικονομίας και να επαναφέρουμε την αναπτυξιακή διαδικασία, αναμένοντας και την διεθνή ανάκαμψη, που πιθανό είναι ότι θα ξεκινήσει.

Και για να συμβεί αυτό πρέπει να δανειστούμε. Και φυσικά αυτό δεν αρκεί για την ανάκαμψη. Δεν είναι τόσο εύκολη, όπως νομίζουμε - σε συνθήκες βαθιάς κρίσης, όπως αυτή που ζούμε - η τόνωση της κατανάλωσης. Δεν θα γίνει έτσι εύκολα, απλώς μοιράζοντας χρήμα. Οι άνθρωποι συνήθως δρουν με βάση τις πρόσφατες κάθε φορά εμεπιρίες τους και γι' αυτό δεν είναι καθόλου βέβαιη η επαναφορά τους σε καταναλωτικές συμπεριφορές που είχαν πριν την κρίση.

Θυμίζω, ότι εφέτος αναμένουμε πτώση του ΑΕΠ γύρω στο -1,5% και ανεργία πάνω από το 10%. Δεν είναι λοιπόν εύκολη η επαναφορά προκρισιακών καταναλωτικών συμπεριφορών.

Το ουσιώδες είναι να επαναφερθεί η οικονομία σε αναπτυξιακή τροχιά. Αν αυτό γίνει, θα βοηθήσει και στο συμμάζεμα των δημόσιων οικονομικών, από την στιγμή που αυτή η ανάπτυξη σταθεροποιηθεί.

Αρκεί, φυσικά, να υπάρξει η πολιτική βούληση (γι' αυτήν δεν υπάρχει δυστυχώς εγγύηση), ώστε να συμμαζευτούν τα δημόσια οικονομικά και να περισταλεί η φοροδιαφυγή, που ξεπερνάει το 30% του ΑΕΠ.

Για να καταλάβουμε τα μεγέθη πρέπει να πούμε ότι το επίσημο (και υποεκτιμημένο) ελληνικό ΑΕΠ του 2008 ανέρχεται στα 343 δισ. δολλάρια και το κατά κεφαλήν ΑΕΠ στα 32.000 δολάρια (τα στοιχεία αυτά έχουν υπολογισθεί, μετά την αναπροσαρμογή του ΑΕΠ κατά 9,2%, που έκανε ο Αλογοσκούφης το 2007 και απεδέχθη, μετά από έλεγχο, η Ε.Ε. και σε αυτά τα στοιχεία δεν περιλαμβάνεται το περίπου 25% με 30% του πραγματικού ΑΕΠ).

Δεν έχουμε να κάνουμε, λοιπόν, με μια τριτοκοσμική οικονομία. Η ελληνική οικονομία είναι αναπτυγμένη οικονομία και λόγω της εσωστρέφειάς της, άντεξε τους κλυδωνισμούς της παγκόσμιας οικονομικης ύφεσης.

Όλα τα στοιχεία δείχνουν ότι αν υπάρξει νοικοκύρεμα στην φοροδιαφυγή και χωρίς πτώση των πραγματικών εισοδημάτων των χαμηλότερων εισοδηματικά τάξεων, τότε η χώρα και στην αναπτυξιακή τροχιά θα μπει και το δημόσιο χρέος θα αποπληρώσει (και δεν χρειάζεται να το αποπληρώσει όλο, αφού κάλλιστα μπορεί να ζήσει με επίπεδα χρέους της τάξης του 70% και 80% και 90%. Αυτό είναι ζήτημα συγκυρίας και εκτίμησης κατά περίπτωση, αφού σημασία έχει το να μπορεί να πληρώνεις τα ετήσια τοκοχρεωλύσια, τα οποία ανέρχονται στα 30 δισ. δολλάρια περίπου).
Φυσικά, η χώρα μπορεί να καταστραφεί, αν ακολουθηθούν εσφαλμένες πολιτικές, αν δεν κτυπηθεί π.χ. η φοροδιαφυγή, την οποίαν αποδέχτηκε και υπέθαλψε η ελληνική πολιτική ελίτ, αφού υπήρξε (και εξακολουθεί να είναι) εξυπηρετητής εκείνων των στρωμάτων που φοροδιαφεύγουν στα οποία πολλοί από τους πολιτικούς μας συμμετέχουν (ας θυμηθούμε την ''νόμιμη και επομένως ηθική'' offshore του Βουλγαράκη και τις μαύρες μίζες της SIEMENS - και όχι μόνο - που μπήκαν στα ταμεία των κομμάτων) και αφού η διαφυγή των κρατικών εσόδων, οδηγούσε στην εύκολη λύση του δημόσιου δανεισμού.

Αλλά αυτή η καταστροφή θα είναι αποτέλεσμα της ανικανότητας και της φαυλότητας της πολιτικοοικονομικής ελίτ του τόπου και όχι προϊόν των αναγκαίων τεχνοοικονομικών εργαλείων για την αντιμετώπιση της ύφεσης στην οποία έχει εμπλακεί η χώρα μας και από την οποία πρέπει να απεμπλακεί και να μπει στην ανπτυξιακή τροχιά, πριν ή και μαζύ, με τις άλλες χώρες του αναπτυγμένου γραφειοκρατικού καπιταλισμού.

Και αυτό πρέπει να το κάνει τώρα, με σχέδιο και με ικανό οικονομικό επιτελείο, με πρώτο στόχο την ανάταξη της κατανάλωσης, έτσι ώστε να ακολουθήσουν οι επενδύσεις, η πτώση της ανεργίας και η σταθεροποιημένη ανάπτυξη, η οποία θα θέσει σε λειτουργία τους αυτοτροφοδοτούμενους μηχανισμούς της αγοράς.

Άνευ τούτων, ουδέν γενέσθαι των δεόντων, διότι, όπως έλεγε και ο μέγιστος όλων John Maynard Keynes - αυτός που, αν και νεκρός, έσωσε πέρυσι (με εκείνες τις απίθανες και αρκούντως διασκεδαστικές κρατικοποιήσεις των Μπους και Πώλσον, οι οποίοι πέταξαν στα σκουπίδια όλο το ιδεολογικό τους οπλοστάσιο, αυτό δηλαδή του νεοφιλελευθερισμού, το οποίο απορρύθμισε το σύγχρονο οικονομικό σύστημα και το οδήγησε στις ξέρες) και πάλι τον σύγχρονο γραφειοκρατικό καπιταλισμό από τον γκρεμό, όπως είχε κάνει και το 1932 : ''Μακροπρόθεσμα θα είμαστε όλοι νεκροί''...

Κάθε τι αντιμετωπίζεται στην ώρα του. Και τώρα προέχει ο τερματισμός της πτώσης της συναρθροιστικής ζήτησης και των συναφών οικονομικών μεγεθών και η επαναφορά της ανάπτυξης.

Κάθε πράγμα στον καιρό του και ο κολιός τον Αύγουστο.

(Δες και στο ‘‘PETROUPOLIS FORUMS’’ το θέμα, που είχα ανοίξει εκεί τον Οκτώβριο του 2008, με τίτλο : ‘‘ 1929 – 23 THE GREAT DEPRESSION ΗΔΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΤΟΥ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ’’ http://www.phpbbserver.com/pfor/viewtopic.php?t=1430&mforum=pfo... ).

Φιλικά.



Δημοσίευση: 25-10-2009 00:48 από gl_r

@ TassoAnastassopoule

Κατανοώ την προσέγγιση σου, ωστόσο συνεχίζω να διαφωνώ.
Η φοροδιαφυγή που αναφέρεις ακόμα και αν είναι 30% του ΑΕΠ, που σίγουρα δεν είναι, αποτελεί χρήμα που ήδη βρίσκεται στην αγορά. Το πρόβλημα του υπερσπάταλου και αδηφάγου δημοσίου είναι ότι δεν έχει άμεσα μερτικό σε αυτό το κομμάτι της οικονομίας. Το θέμα είναι ηθικό σίγουρα, αποτελεί πρόβλημα για την ταχτοποίηση των δημόσιων δαπανών σίγουρα, ωστόσο για την ελληνική οικονομία γενικά δεν αποτελεί πρόβλημα. Το χρήμα ξανατονίζω της φοροδιαφυγής τονώνει ήδη την ελληνική οικονομία και μάλιστα χωρίς να χρειάζεται να μεσολαβήσει το κράτος για αυτό.
Το πρόβλημα της ελληνικής οικονομίας είναι η ανικανότητα να συγκρατήσει και να ανακυκλώσει το όποιο χρήμα βρεθεί εντός της. Η ελληνική οικονομία στερείτε παραγωγικής βάσης. Τα μοντέλα που έχουν εφαρμογή σε χώρες όπως οι ΗΠΑ ή η Γερμανία που σαφώς διαθέτουν παραγωγική βάση δεν έχουν εφαρμογή στην ελληνική πραγματικότητα. Είναι σαν να έχουμε δύο γλάστρες με φυτά. Η μία έχει χώμα (Γερμανία) και η άλλη άμμο (Ελλάδα). Μπορείς να εφαρμόσεις το μοντέλο ποτίσματος (ρευστότητας) της γλάστρας με χώμα στην γλάστρα με άμμο. Αν το εφαρμόσεις και θα σπαταλήσεις νερό και θα ξεραθεί το φυτό. Στην Γερμανία αν αγοράσω αυτοκίνητο χρηματοδοτώ τον έμπορα, την εφορία του έμπορα, το ασφαλιστικό ταμείο του έμπορα, τον βιομήχανο, την εφορία του βιομήχανου, τους μισθούς των εργαζομένων στην βιομηχανία, την εφορία των εργαζομένων στην βιομηχανία, τις ασφαλιστικές εισφορές των εργαζομένων στην βιομηχανία …. Το χρήμα παραμένει εντός του συστήματος βοηθώντας την ανάπτυξη του. Σκέψου τώρα τι θα γίνει αν ένας Έλληνας αγοράσει ένα αυτοκίνητο. Το χρήμα φεύγει από το σύστημα και ως εκ’ τούτου δεν ανακυκλώνεται. Δεν έχουμε ταχύτητα «κυκλοφορίας του χρήματος» αλλά ταχύτατη εξαφάνιση του χρήματος.
Παραδείγματα μη αειφόρου αναθέρμανσης της αγοράς, με δάνεια και κοινοτικές ενισχύσεις, έχουμε πάρα πολλά. Η ανάπτυξη που διατείνεσαι ότι επιφέρει η απλή αναθέρμανση της αγοράς δυστυχώς δεν έχει έλθει. Οι μόνοι που πανηγυρίζουν είναι οι μεγαλοεισαγωγείς και οι ξένες εταιρίες που εισπράττουν το χρήμα.
Αν και το σίγουρο είναι ότι τελικά θα εφαρμοστεί, ξανά, το μοντέλο που προτείνεις. Οι πολιτικοί ως γνωστό είναι ευκολότερο να μοιράζουν στο παρόν, έστω και δανεικά, παρά να επενδύουν στο μέλλον.




Δημοσίευση: 25-10-2009 13:07 από TassosAnastassopoulos

Το κράτος είναι σίγουρα σπάταλο, φίλε gl_r, (δεν είναι υπερσπάταλο). Αδηφάγο, όμως, δεν είναι. Το αδικείς.

Στα 144,4 δισ. ευρώ των δαπανών του (το 2008), αντιστοιχούν 126,5 δισ. ευρώ εσόδων του (ποσοστά στο ΑΕΠ : 42,01% για τις δαπάνες και 36,88% για τα έσοδα). Δες και το πολύ ενημερωτικό ''FACTBOOK'' της CIA : https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/gr... .
Με δεδομένο ότι το επίσημο ΑΕΠ είναι υποεκτιμημένο (λες ότι η φοροδιαφυγή δεν είναι πάνω από 30% του ΑΕΠ. Και εγώ δεν είμαι σίγουρος γι' αυτό, αλλά, όπως και να το κάνουμε, το ποσοστό του μη καταμετρημένου ΑΕΠ, λόγω της φοροδιαφυγής, έχει σίγουρα, ως βάση εκκίνησης το 15%. Αυτό προκύπτει και από τον επανυπολογισμό του ΑΕΠ που έκανε ο Αλογοσκούφης το 2006. Προσδιόρισε, μαζύ με τον Κοντοπυράκη της ΕΣΥΕ, ότι το ελληνικό ΑΕΠ είναι υποεκτιμημένο, κατά 25% και προσπάθησε να περάσει αυτό το νούμερο στην Ε.Ε. - προφανώς, επεδίωκε να μειώσει έτσι το ποσοστό του δημόσιου χρέους, ως προς το ΑΕΠ και για να καλύψει άνετα τα κριτήρια του Μάαστριχτ, ως προς το ποσοστό του ελλείμματος του προϋπολογισμού ως προς το ΑΕΠ, τον περίφημο ζουρλομανδύα του 3% - και είχε δίκιο. Οι Ευρωπαίοι το 2007 δέχτηκαν, μετά την εξέταση των στοιχείων, ως ποσοστό υποεκτίμησης του ελληνικού ΑΕΠ το 9,2% και τούτο, προφανώς, διότι ο Αλογοσκούφης δεν τους παρουσίαζε καμμία απόδειξη ότι από το παραπανίσιο ΑΕΠ - αυτό δηλαδή πέραν του 9,2% και μέχρι του 25% - το ελληνικό δημόσιο θα εισέπραττε τους δέοντες φόρους και γι' αυτό απέρριψαν την παραπανίσια του 9,2% επανεκτίμηση του ελληνικού ΑΕΠ), αντιλαμβάνεσαι ότι είμαστε πολύ πίσω από τους μέσους όρους των υπόλοιπων χωρών του σύγχρονου γραφειοκρατικού καπιταλισμού - ακόμα και από τις ΗΠΑ, πριν την ύφεση.
Και είμαστε πολύ πίσω από τις άλλες χώρες της καπιταλιστικής δύσης, διότι η ανικανότητα (ή μάλλον η άρνηση) του ελληνικού δημοσίου να φορολογήσει τους φοροφυγάδες, δεν εξαφανίζει αυτό το κομμάτι του ΑΕΠ που οι Ευρωπαίοι δεν δέχτηκαν να υπολογίσουν. Αντίθετα, μάλιστα, αυτό υπάρχει και είναι και αυτό πιθανότατα υποεκτιμημένο κατά 5% περίπου.
Υπάρχει, δηλαδή, πεδίον δόξης λαμπρόν. Αρκεί να υπάρχει πολιτική βούληση (η οποία δεν είναι δεδομένη).
Επίσης, δεν έχεις δίκιο, ως προς το ότι η ελληνική οικονομία δεν έχει παραγωγική βάση. Τα 343 δισ. δολλάρια του επίσημου ΑΕΠ, μαζύ με τα άλλα πρόσθετα περίπου 50 ή 70 δισ. δολλάρια του ανεπισήμου ΑΕΠ, δεν προκύπτουν εκ του μηδενός. Παράγονται μέσα στα πλαίσια της ελληνικής οικονομίας (75% στις υπηρεσίες, 20% στην βιομηχανία και το υπόλοιπο στην αγροτική οικονομία). Λίγο - πολύ, ό,τι χάνουμε από τις εισαγωγές (πάνω από 93 δισ. δολλάρια το 2008, έναντι 29 δισ. δολλάρια των εισαγωγών) το κερδίζουμε π.χ. από την τουριστική βιομηχανία, που επίσημα ανέρχεται στο 15% του ΑΕΠ, πλην όμως προφανώς το νούμερο αυτό δεν απεικονίζει την πραγματικότητα.
Δεν είναι, λοιπόν, ότι η ελληνική οικονομία δεν συγκρατεί το χρήμα και ότι δεν το ανακυκλώνει. Το ανακυκλώνει, με κάπως διαφοροποιημένους μηχανισμούς από ότι η Γερμανία ή οι Η.Π.Α., γι' αυτό και από το 1994 μέχρι το 2007 είχε ρυθμούς ανάπτυξης γύρω στο 3,5%, με 4% (το 2008 είχε 2,9%). Χωρίς ανακύκλωση του χρήματος - δηλαδή χωρίς ταχύτητα κυκλοφορίας - δεν θα είχε αυτου τους ρυθμούς ανάπτυξης.

Το χρήμα, λοιπόν, δεν εξαφανίστηκε, ούτε χάθηκε μέσα στην άμμο. Κυκλοφόρησε και χρηματοδότησε την ανάπτυξη, όλα αυτά τα χρόνια και μέσα σε μια 16ετία περίπου διπλασίασε το ΑΕΠ!

Το χρήμα της φοροδιαφυγής, σίγουρα, τόνωσε την οικονομία. Δεν υπάρχει καμμία αμφιβολία, γι' αυτήν την διαπίστωση. Αλλά, δεν είναι αλήθεια ότι αυτό έγινε χωρίς την διαμεσολάβηση του κράτους. Οι κρατικές δαπάνες και οι εγγυήσεις του Δημοσίου στήριξαν και με το παραπάνω και την παραοικονομία, με χίλιους δυό τρόπους, προφανέστερος των οποίων είναι η στήριξη της συναθροιστικής ζήτησης και για αγαθά και υπηρεσίες που παρήχθησαν στην παραοικονομία.
Επίσης, όμως, αλήθεια είναι και το γεγονός ότι η παραοικονομία στρέβλωσε την κατανομή των εισοδημάτων εις βάρος των ασθενέστερων οικονομικά στρωμάτων και οδήγησε στην μείωση της ροπής για κατανάλωση, που επιτάχυνε την έλευση της ύφεσης, βοηθούσης και της αλόγιστης πιστωτικής επέκτασης την οποία ώθησε το τοκογλυφικό τραπεζοπιστωτικό σύστημα, ωθώντας και αυτό με την σειρά του στην φθίνουσα κερδοφορία του κεφαλαίου, μέσα από την πτώση της οριακής του χρησιμότητας, λαμβανομένης πάντοτε υπόψη της υπάρχουσας εισοδηματικής (ανισο)κατανομής, ανάμεσα στις διάφορες εισοδηματικές κατηγορίες του πληθυσμού, μια ανισοκατανομή, η οποία είναι εμφανής και στο ''FACTBOOK'' (δες τον Gini Index και το ανώτερο 10% και το κατώτερο 10% του πληθυσμού).
Βέβαια, είναι δεδομένο ότι, με την έλευση της ύφεσης, χάθηκε χρήμα και με τον τρόπο που περιγράφεις, δηλαδή έφυγε και δεν ανακυκλώθηκε. Ακόμα, δεν έχει γίνει πλήρης καταγραφή του, αλλά αυτό ως τάξη μεγέθους φαίνεται ότι αγγίζει τα επίπεδα του 2%, με 2,5% του ελληνικού ΑΕΠ για το 2009 (πτώση εξαγωγών, αλλά κυρίως της τουριστικής βιομηχανίας της χώρας, κλπ), υπολογίζοντας και τις πολλαπλασιαστικές τους επιπτώσεις και στους λοιπούς τομείς της οικονομίας.
Αλλά, από εκεί μέχρι το υπολογιζόμενο αρνητικό -1,5% ή -2% ποσοστό πτώσης του ΑΕΠ το 2009, υπάρχει μια μεγάλη απόσταση, η οποία είναι απότοκο των πολιτικών που ακολουθήθηκαν τον τελευταίο χρόνο και δεν συμμάζεψαν τα πράγματα.
Ο πρώην πρωθυπουργός Κώστας Καραμανλής είπε στην Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης τον Σεπτέμβριο ότι δεν είναι αλήθεια ότι δεν έγινε τίποτε και ότι δεν ελήφθη καμμία δράση. Είπε ότι έγιναν δράσεις, που έσωσαν την ελληνική οικονομία από την καταστροφή από πέρυσι που ξέσπασε η παγκόσμια ύφεση.
Δεν σκοπεύω να του αρνηθώ το δίκιο του. Προφανώς, έκανε η κυβέρνησή του κινήσεις, που απέτρεψαν μια καταστροφή, σαν και αυτή του 1929 (θυμάμαι πέρυσι τον Οκτώβριο, όταν άρχισαν οι καταθέτες να τρέχουν στις τράπεζες για να σηκώσουν τα χρήματά τους, που η κυβέρνηση σταμάτησε αυτή την έναρξη της πορείας προς την καταστροφή, με την εγγύηση των καταθέσεων. Και προφανώς έγιναν και άλλα πράγματα (Ταμείο Εγγυοδοσίας κλπ).

Αυτά, όμως, ήταν φυσιολογικό να γίνουν, διότι, από την εποχή του Κέϋνς και της δομικής κρίσης του καπιταλιστικού συστήματος το 1929, υφίσταται πλέον η οικονομοτεχνική τεχνογνωσία και η κοινωνική μηχανική, για την άμεση αποφυγή τέτοιων κρίσεων (και εδώ είναι που την πάτησαν για μια ακόμη φορά οι μαρξιστές, οι οποίοι πίστεψαν ότι έρχεται τώρα η πτώση του καπιταλιστικού συστήματος. Και φυσικά έσφαλλαν).

Αυτό που δεν έκανε η κυβέρνηση Καραμανλή είναι το να κρατήσει ζωντανή την ανάπτυξη και μοίρασε την κρίση εις βάρος των χαμηλών εισοδημάτων, κτυπώντας, επιπροσθέτως, (κάτι που έκανε και η ίδια η έλευση της ύφεσης) έτσι την συναθροιστική ζήτηση.

Γι΄ αυτό και απέτυχε με το Ταμείο Εγγυοδοσίας, δια του οποίου επαναλήφθηκε η νομισματική ιστορία των ΗΠΑ το 1933, όπως ήδη περιέγραψα στο πρώτο μου σχόλιο.

Δεν ξέρω το τι θα κάνουν οι πολιτικοί, δηλαδή το ΠΑΣΟΚ, που τώρα κυβερνά. Έχω πολλές επιφυλάξεις, αν και η ανάγκη δεν γνωρίζει νόμους και μπορεί να γίνουν και σωστά πράγματα.

Και φυσικά, δεν προτείνω να δανειστούμε και να κάνει η ελληνική πολιτική ελίτ ''βουταρία'', με αυτά τα δανεικά.

Αντίθετα, μάλιστα. Τα δανεικά αυτά πρέπει να δοθούν για τόνωση της κατανάλωσης, των επενδύσεων και της συνακόλουθης ανάπτυξης, από ένα οργανωμένο οικονομικό επιτελείο, που θα έχει σχεδιάσει τις παρεμβάσεις του και θα έχει θέσει πραγματοποιήσιμους στόχους, που θα συνεχίσουν να υπάρχουν και μετά την πάροδο της ύφεσης.
(Δες και το θέμα στο μπλογκ μου : ''29/10/1929 : Η ΚΑΤΑΡΡΕΥΣΗ ΤΗΣ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΠΑΡΑΜΕΝΕΙ ΠΑΝΤΑ ΕΠΙΚΑΙΡΗ!''. http://tassosanastassopoulos.blogspot.com/2009/10/29101929-80.html ... , για να γίνει κατανοητό το πως μπορεί να μπλοκάρει από μόνης της μια μοντέρνα ιδιωτική οικονομία και το πως μπλόκαρε η σημερινή παγκόσμια οικονομία, τηρουμένων των αναλογιών και χωρίς φυσικά τις τραγικές επιπτώσεις εκείνης της εποχής).
Ποιό είναι το συμπέρασμα; Δεν αφορά μόνον τις ανεπάρκειες της ιδιωτικής οικονομίας, που αν αφεθούν οι δαίμονές της, μπορούν να επιφέρουν, μετά την όποια άνθιση, την πλήρη καταστροφή.

Το κυριότερο μάθημα, για μένα, είναι ότι, μέσα στην πορεία της Ιστορίας, οι άνθρωποι μαθαίνουν.

Αλλά, παράλληλα, έχουν και την έμφυτη τάση να ξεχνούν....

(Και κάτι για την Ρόζα : Οι φίλοι που την αναφέρουν, ας δουν στο μπλογκ μου το θέμα που άνοιξα εκεί τον Ιανουάριο : ‘’90 ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΤΑ : Η ΔΙΚΑΙΩΣΗ ΤΗΣ ΡΟΖΑΣ ΛΟΥΞΕΜΠΟΥΡΓΚ’’ http://tassosanastassopoulos.blogspot.com/2009/01/rosa-luxemburg.ht... . (Πιστεύω ότι (όταν μιλούν για την Ρόζα), περί αυτής της Ρόζας πρόκειται)!

Πάντα φιλικά.




Δημοσίευση: 26-10-2009 00:16 από TassosAnastassopoulos

ΚΑΙ ΜΙΑ ΔΙΟΡΘΩΣΗ:

Στην αρχή του προηγουμένου μου σχολίου αναφέρομαι στα συνολικά ποσά των κρατικών εσόδων και δαπανών το 2008 και μιλάω, εσφαλμένα, για υπολογισμό σε ευρώ.

Το ορθό είναι ότι ο αριθμοί αφορούν δολλάρια. Έτσι οι δαπάνες του προϋπολογισμού ανέρχονται σε 144,4 δισ δολλάρια και τα έσοδα του προϋπολογισμού φθάνουν τα 126,5 δισ. δολλάρια.

Σάββατο, 12 Δεκεμβρίου 2009

Επιστροφή στην δραχμή : Θα ήταν μια λύση, αν είχαμε σοβαρή πολιτικοοικονομική ελίτ.


Δεν είναι μπαμπούλας η επιστροφή στην δραχμή. Θα ήταν μια λύση, αλλά και αυτή θα ήταν μια δύσκολη λύση.

Και είναι μια δύσκολη λύση, διότι δεν έχουμε σοβαρή πολιτικοοικονομική και κοινωνική ελίτ.

Αν είχαμε μια σοβαρή στην συμπεριφορά της ηγεμονεύουσα ελίτ, δεν θα χρειαζόταν να μπούμε και στην ζώνη του ευρώ, στην οποία μπήκαμε με απατεωνιές των Παπαδήμου - Γκαργκάνα και Σημίτη, την στιγμή που το δημοσιονομικό έλλειμμα της χώρας ήταν πολύ πάνω από το 3% του ΑΕΠ, που απαιτούσε η Συνθήκη (ορθότερα : ο ζουρλομανδύας) του Μάαστριχτ, έχοντας φθάσει πάνω από το 6% του ΑΕΠ το 2001 - 2002.

Μπήκαμε με απατεωνίστικες πρακτικές και οι Ευρωπαίοι μας ανέχθηκαν να μπούμε, σε μια εποχή παχιών αγελάδων και με φρούδες υποσχέσεις της ελληνικής ελίτ ότι θα συμμαζέψουμε τα πράγματα.

Κάτι τέτοιο δεν έγινε τότε και μας ζητούν τώρα - σε εποχές ισχνών αγελάδων - να κάνουμε αυτό που δεν κάναμε τότε που όλα ήσαν ευνοϊκά.

Φυσικά αυτό που ζητούν είναι λάθος και εξωπραγματικό, διότι δεν μπορείς να ασκείς περιοριστική πολιτική σε εποχές ύφεσης.

Και γι' αυτό η επιστροφή στην δραχμή θα ήταν μια συνετή κίνηση και θα αποδεικνυόταν σωτήρια (η Δανία π.χ. δεν βλάφτηκε από το γεγονός ότι δεν μπήκε την ευρωζώνη), αν είχαμε μια συνετή, σοβαρή και κοινωνικά υπεύθυνη ηγεμονεύουσα πολιτική και οικονομική ελίτ.

Δεν έχουμε, όμως και αυτό καθιστά δύσκολα τα πράγματα και το ευρώ ένα οθνείο μεν νόμισμα, αλλά δύσκολο, δε, να αντικατασταθεί από την παλιά, καλή και δικιά μας δραχμή...

(Και φυσικά δεν είναι αδηφάγο το ελληνικό κράτος. Πολύ περισσότερο δεν είναι ... εκτεταμένο! Σπάταλο και αναποτελεσματικό είναι σίγουρα, αλλά αυτό συμβαίνει επειδή είναι ένας εγκαταλελειμμένος στην τύχη του - και ως εκ τούτου στην διαφθορά - παρίας. Και γι' αυτό φταίει πάλι η ελληνική πολιτικοοικονομική ελίτ, η οποία επιφύλαξε στο κράτος της αυτόν τον άθλιο ρόλο και ουδέποτε το κατέστησε στρατηγείο της ανάπτυξης. Περισσότερα, στο άρθρο μου στο protagon.gr , με τίτλο : ‘‘Και αύριο δεν θα είναι πια αργά (Μια απάντηση στον Μίμη Ανδρουλάκη). http://www.protagon.gr/Default.aspx?tabid=168&forumid=3&threadid=1031&scope=posts και στο μπλογκ μου το θέμα που έχω ανοίξει εκεί, με τίτλο : ''Προϋπολογισμός 2010 : Ένας προϋπολογισμός αντιαναπτυξιακής λογικής και ομιχλώδους στόχευσης''. http://tassosanastassopoulos.blogspot.com/2009/11/proypologismos-2010.html .
Διότι είναι εύκολο να λέμε μεγάλες κουβέντες, αλλά δύσκολο να τις τεκμηριώνουμε, αγαπητέ κ. Κανέλλη...).


[Αναδημοσίευση σχολίου μου στο άρθρο του Ηλία Κανέλλη : ''Η επιστροφή της δραχμής;'' http://www.protagon.gr/Default.aspx?tabid=70&smid=382&ArticleID=811&reftab=61&t=%CE%97-%CE%B5%CF%80%CE%B9%CF%83%CF%84%CF%81%CE%BF%CF%86%CE%AE-%CF%84%CE%B7%CF%82-%CE%B4%CF%81%CE%B1%CF%87%CE%BC%CE%AE%CF%82 ].

Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΕΛΛΕΙΨΗ ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗΣ ΣΤΗΝ ΕΙΛΙΚΡΙΝΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΛΙΤ ΚΑΙ Ο ΖΟΥΡΛΟΜΑΝΔΥΑΣ ΤΩΝ ΒΡΥΞΕΛΛΩΝ.

(Το άρθρο μου αυτό δημοσιεύτηκε σήμερα στο tvxs.gr στο θέμα ‘‘Τριετές πάγωμα των μισθών στο δημόσιο μελετά ξανά η κυβέρνηση’’  http://www.tvxs.gr/v28116/1/1  , σαν απάντηση στα σενάρια περί παγώματος των μισθών των δημοσίων υπαλλήλων):


Δεν θα μπορούσε να υπάρξει μεγαλύτερη ανοησία, από ένα γενικό πάγωμα των μισθών των δημοσίων υπαλλήλων.

Δεν είναι μόνο το γεγονός ότι κάτι τέτοιο θα ήταν ανακόλουθο με τις προεκλογικές διακηρύξεις του ΓΑΠ και του ΠΑΣΟΚ. Αυτό θα ήταν το λιγότερο και ίσως όχι το πιο σημαντικό.

Το κυριότερο είναι ότι κάτι τέτοιο θα ήταν ζημιογόνο για τα ευρισκόμενα σε κάθετη πτώση επίπεδα ολικής κατανάλωσης και συνακόλουθα θα αύξανε, ακόμα περισσότερο, την συρρίκνωση της συναθροιστικής ζήτησης, για αγαθά και υπηρεσίες στην ελληνική οικονομία, βαθαίνοντας την ύφεση, που ήδη είναι ευμεγέθης και άμεσα ορατή.

Το άμεσο πρόβλημα της ελληνικής οικονομίας την παρούσα περίοδο δεν έχει να κάνει με το δημόσιο χρέος της χώρας, ούτε με την καταπολέμηση του, κατ' ουσίαν, ανύπαρκτου πληθωρισμού.

Το πρόβλημα της ελληνικής οικονομίας, στην παρούσα φάση, έχει να κάνει με την σημαντική ύφεση, που την έχει πλήξει, εδώ και πάνω από ένα χρόνο και με την συναφή πτώση, έως κατρακύλα, όλων των μακροοικονομικών μεγεθών της (ΑΕΠ, ρυθμός ανάπτυξης, κατανάλωση, συναθροιστική ζήτηση, επένδυση, απασχόληση, τιμές κλπ).

Στην παρούσα φάση, αυτά προέχουν να αντιμετωπισθούν και γι' αυτό κλειδί στην αντιμετώπισή τους είναι η διατήρηση και η αύξηση της συνολικής αγοραστικής δύναμης στην οικονομία.

Η πτώση των μισθών θα οδηγήσει σε μεγαλύτερη κατρακύλα την συνολική καταναλωτική δαπάνη στην ελληνική οικονομία και θα επιτείνει την ύφεση και την καθοδική κίνηση όλων των σημαντικών μακροοικονομικών μεγεθών της που προαναφέραμε.

Το πρόβλημα, όμως, δεν είναι να βαθύνουμε την ύφεση, αλλά να την σταματήσουμε και να την αντιστρέψουμε, οδηγώντας την χώρα σε μια αναπτυξιακή τροχιά.

Οι Ευρωπαίοι της γραφειοκρατίας των Βρυξελλών, οι γκαουλάϊτερς του σκληρού ευρώ, που επιμένουν στον ζουρλομανδύα του 3%, ως ανώτατου ποσοστού των δημοσίων ελλειμμάτων, επί του ΑΕΠ των χωρών της ευρωζώνης, επιμένουν σε μια πολιτική η οποία είναι εξωπραγματική, αφού οι πλείστες χώρες της ευρωζώνης (και όχι μόνο) απέχουν πολύ από το όριο αυτό, το οποίο έχει γίνει ένα κουρελόχαρτο, χωρίς αξία. Και γι' αυτόν τον λόγο δίνουν παράταση στις χώρες αυτές, για μετεγενέστερη χρονικά επίτευξη του εν λόγω στόχου - ο οποίος, κατά πάσαν πιθανότητα, θα καταστεί ανέφικτος, όπως άλλωστε ήταν και πριν από το ξέσπασμα της ύφεσης τον περυσινό Σεπτέμβριο.

Η Ελλάδα δεν πρέπει να ακολουθήσει την πολιτική των Βρυξελλών, όσο και αν πιέζεται να το πράξει.

Πρέπει ''να πάει στις Βρυξέλλες και να βάλει τις φωνές'', όπως είπε ορθότατα ο Πωλ Κρούγκμαν στον Καραμανλή και στον ΓΑΠ εφέτος, για να παύσει αυτή η πολιτική του ζουρλομανδύα, πολύ περισσότερο, που τώρα μεσουρανεί η οικονομική ύφεση, με την υπερμεγέθη αύξηση της ανεργίας, η οποία, ως φαινόμενο, είναι μακροχρόνια και υπάρχει πολύ πριν την ύφεση και η οποία αύξηση της ανεργίας επιτάθηκε από την έλευση του ευρώ, σε όλες τις χώρες της ευρωζώνης.

Η ύφεση έχει αλλάξει τις προτεραιότητες και αυτό σημαίνει ότι τώρα χρειάζονται ουσιαστικά προγράμματα αναπτυξιακής μορφής, με επεκτατική δημοσιονομική πολιτική, η οποία θα στηρίζεται σε γενναία ελλειμματικούς δημόσιους προϋπολογισμούς και αυξημένες δημόσιες δαπάνες.

Το πρόβλημα της ελληνικής οικονομίας έχει να κάνει, όχι τόσο με το γεγονός ότι έχει μεγάλα δημόσια ελλείμματα, αλλά με την ανυπαρξία εμπιστοσύνης στην ελληνική πολιτική ελίτ, η οποία σπατάλησε όλα τα αποθέματα εμπιστοσύνης, αφήνοντας, κατά την περασμένη 15ετία (1994 - 2008) των παχειών αγελάδων, τα διαρθρωτικά προβλήματα της ελληνικής οικονομίας να σωρευθούν και να εκδηλωθούν έντονα, λόγω της απρόσμενης έλευσης της παγκόσμιας οικονομικής ύφεσης, στις αρχές του περυσινού φθινοπώρου.

(Βασικότερο πρόβλημα όλων είναι η αντιμετώπιση του τεράστιου προβλήματος της φοροδιαφυγής και της παραοικονομίας στην ελληνική οικονομία, αφού η ελληνική πολιτική, οικονομική και κοινωνική ελίτ αρνείται, συστηματικά, να πληρώσει τους φόρους που της αναλογούν και έχει αφήσει το κράτος στην τύχη του, αρνούμενη να το καταστήσει κεντρικό πυλώνα και ουσιώδη ρυθμιστή της οικονομικής ανάπτυξης της χώρας).

Και ως προς αυτό, οι Ευρωπαίοι έχουν δίκιο, που δεν εμπιστεύονται την, κυριολεκτικά, κοινωνικά και οικονομικά ανεύθυνη διαχείριση της ελληνικής πολιτικοοικονομικής ελίτ.

Όταν υπάρξει από την ελληνική ελίτ ένα σαφές πρόγραμμα με επι μέρους υλοποιήσιμους στόχους και σαφή και πραγματοποιούμενα χρονοδιαγράμματα, η εμπιστοσύνη θα αποκατασταθεί και η οικονομία θα μπει σε αναπτυξιακή τροχιά, με μέτρα σαφούς αναπτυξιακής στόχευσης.

Αλλά η οικοδόμηση ενός κλίματος εμπιστοσύνης, προς την διαχειριστική ικανότητα και η αναστύλωση της διεθνούς αξιοπιστίας της ελληνικής πολιτικοοικονομικής ελίτ, δεν είναι κάτι το εύκολο.

Αντίθετα μάλιστα, είναι ένα ηράκλειο έργο, το οποίο φαίνεται ότι οι διεθνείς (και ιδιαίτερα οι ευρωπαϊκές) γραφειοκρατικές χρηματοπιστωτικές ''αγορές'' δεν πιστεύουν ότι η κυβέρνηση του Γιώργου Παπανδρέου, μπορεί ή θέλει να επιτύχει.

Και εκεί έγκειται η μεγίστη των δυσκολιών, που αντιμετωπίζει η χώρα.

Για περισσότερα και πιο κατατοπιστικά στοιχεία και αναλύσεις επί των ζητημάτων, που εδώ αναφέρονται, δείτε στο μπλογκ μου το θέμα που έχω ανοίξει εκεί, με τίτλο : ''Προϋπολογισμός 2010 : Ένας προϋπολογισμός αντιαναπτυξιακής λογικής και ομιχλώδους στόχευσης'' http://tassosanastassopoulos.blogspot.com/2009/11/proypologismos-2010.html .