5ος αιώνας π.Χ. Παλαιπάφος, Κύπρος. Σαρκοφάγος, από ασβεστόλιθο. 193 μ.Χ.-211 μ.Χ. Κομοτηνή. Η χρυσή προτομή του Σεπτιμίου Σεβήρου. 1900-1923. Ριζούντα. 1907. Ο τσάρος Νικόλαος Β’ και ο γιος του Αλεξέι. 1908. Πορτραίτο του Kaiser Wilhelm II. 1916-2026. Τραπεζούντα. 1-14/7/1920. “Ελεύθερος Πόντος”. 18-7-1921. Στο Εσκί Σεχίρ. 5/1944 Κρήτη. Ο ταγματάρχης Τροστ. 1950. Καβάλα. 17-7-1955. Πειραιάς. Η απόδραση από τις φυλακές των Βούρλων. 1960. Μόσχα. Ο Νικήτα Χρουστσώφ και οι κόρες του. 1965. Το τραμ Πειραιά-Περάματος. 1971. Κηρύνεια, Κύπρος. 7-8-1974 Λάπηθος. Κύπρος. 19-1-1983. Ο “χασάπης της Λυών" Κλάους Μπάρμπι συλλαμβάνεται, στην Βολιβία. 22-10-1988. Ο Ανδρέας Παπανδρέου. 15-7-2026. Πέθανε η Μάρω Κοντού. 17-7-2026. Η “σιχαμερή οχιά” Όλγα Γεροβασίλη. (224).
17/7/2026. Νάξος.
15/7/2026. Αθήνα. Πέθανε, στα 92 της χρόνια, από καρκίνο του πνεύμονα, η ηθοποιός, τέως, βουλεύτρια, με την Νέα Δημοκρατία και τέως, δημοτική σύμβουλος, στον δήμο Αθηναίων, Μάρω Κοντού (Αθήνα, 21/6/1934 - Αθήνα, 15/7/2026).
1956. Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου. Η Φλωρέττα Ζάννα, η Ρένα Μιχαλοπούλου, η Μαίρη Χρονοπούλου και η Μάρω Κοντού πλαισιώνουν την Κατίνα Παξινού, ως Μήδεια, στην ομώνυμη τραγωδία του Ευριπίδη που ανέβηκε, σε σκηνοθεσία του Αλέξη Μινωτή.
1960. Θέατρο Σαμαρτζή, Αθήνα. Ο Διονύσης Παπαγιαννόπουλος συνθιασάρχης, με τον Νίκο Σταυρίδη, ανέβασαν την κωμωδία των Τσιφόρου-Βασιλειάδη "Οι απιστίες", σε σκηνοθεσία του ίδιου του Τσιφόρου. Μαζί τους, στην σκηνή, η Μάρω Κοντού και η Δάφνη Σκούρα.
Οι πιο πολλοί θα θυμάστε την κινηματογραφική μεταφορά, με τίτλο : "10 μέρες, στο Παρίσι" και την τετράδα Νίκου Σταυρίδη, Γιάννη Γκιωνάκη, Άννα Φόνσου και Πόπη Λάζου.
1965. Η διαδρομή, στο Ικόνιο. Το τραμ Πειραιά – Περάματος, γνωστό και ως «το κόκκινο τραμ» ή «τα τρενάκια», ήταν η πιο θρυλική γραμμή κανονικού εύρους, στην Αττική. Το 1965, στην περιοχή του Ικονίου, λειτουργούσε, ακόμη, κανονικά, 12 χρόνια, πριν την οριστική του κατάργηση.
Λειτούργησε : 1936 – 23 Μαρτίου 1977.
Μήκος : ∼7 χλμ από Πειραιά μέχρι τη Ναυτική Βάση Περάματος
Τροχαίο υλικό : 12 υπερσύγχρονα, για την εποχή, ηλεκτροκίνητα οχήματα ιταλικής κατασκευής OM-CGE-Breda, με παντογράφο, αεροκίνητες πόρτες και ταχύτητα 50 χλμ/ώρα
Εύρος γραμμής : Κανονικό 1.435 χλμ, η μοναδική γραμμή τραμ κανονικού εύρους, μαζί, με το «τραμ του λιμανιού»
Το 1965, το τραμ εκτελούσε δύο δρομολόγια :
Γραμμή 4 : Πειραιάς – Ναυτική Βάση Περάματος, κάθε 15 λεπτά, με συρμούς 2 οχημάτων.
Γραμμή 3 : Πειραιάς – Άγιος Γεώργιος Κερατσινίου, κάθε 7,5 λεπτά, με μονά οχήματα.
Το Ικόνιο ήταν ενδιάμεση στάση, ανάμεσα, στο Κερατσίνι και το Πέραμα. Η περιοχή, τότε, ήταν βιομηχανική ζώνη, με λιμανάκι και εργοστάσια. Το τραμ περνούσε, από την ακτή, δίπλα, στην θάλασσα, εξυπηρετώντας εργάτες των ναυπηγείων και κατοίκους. Οι κάτοικοι το έλεγαν, χαϊδευτικά, «το τρενάκι».
Ήταν το τελευταίο τραμ, που επιβίωσε, στην Αθήνα, μετά το μεγάλο ξήλωμα των τροχιοδρόμων, το 1953-1960. Ενώ όλο το δίκτυο μετρικού εύρους της Η.Ε.Μ. καταργήθηκε, η γραμμή Πειραιά-Περάματος έμεινε, γιατί ήταν κανονικού εύρους, ανήκε, στους Ελληνικούς Ηλεκτρικούς Σιδηροδρόμους (Ε.Η.Σ.) και εξυπηρετούσε την Ναυτική Βάση.
Από το 1975, λόγω έλλειψης ανταλλακτικών και παλαιότητας των οχημάτων, καταργήθηκε η γραμμή 3. προς Κερατσίνι. Έμεινε, μόνο, η γραμμή 4, κάθε 20 λεπτά, με μονά βαγόνια. Στις 23 Μαρτίου 1977, έγινε το τελευταίο δρομολόγιο. Μετά το κλείσιμο, το μεγαλύτερο μέρος της γραμμής πλακοστρώθηκε και έγινε πεζόδρομος. Ένα βαγόνι, Νο 71, σώζεται, ακόμη, στο Πέραμα.
Σήμερα, υπάρχουν σχέδια να επαναλειτουργήσει η γραμμή, ως επέκταση του σύγχρονου τραμ Αθήνας, εν μέρει, υπόγεια, λόγω της στενότητας.
1900. Οθωμανική Αυτοκρατορία. Παππούς και εγγονή.
1900. Ριζούντα. Το κυβερνείο.
1908. Πορτραίτο του Kaiser Wilhelm II, φιλοτεχνημένο, από τον Alfred Schwartz. Ο Γερμανός αυτοκράτορας εμφανίζεται, με ακαδημαϊκή ενδυμασία, επειδή, το 1907, του απονεμήθηκε ο τίτλος του επίτιμου καθηγητή Ιδιωτικού Δικαίου, στο πανεπιστήμιο της Οξφόρδης. Το πορτραίτο ήταν δωρεά του Κaiser, στο, εν λόγω, πανεπιστήμιο.
29/1/1912. Ριζούντα. Το κτίριο των γυναικείων φυλακών.
1916. Τραπεζούντα.
1920. Τραπεζούντα.
1917. Οθωμανική Αυτοκρατορία (Μικρά Ασία). Ένας δρόμος, στο Üsküp.
Η 14η Ιουλίου (με το νέο γρηγοριανό ημερολόγιο), ήταν η ημέρα που το 1789 κατελήφθη η Βαστίλη από τους εξεγερμένους Γάλλους. Είναι ένας από τους πιο σημαντικούς ιστορικούς σταθμούς για τη σύγχρονη δημοκρατία και τα ανθρώπινα δικαιώματα. Εφεξής καθιερώθηκε ως συμβολική ημερομηνία αναφοράς για τα φιλελεύθερα δημοκρατικά αντιμοναρχικά κινήματα.
Η επανάσταση εκείνη που καθόρισε την ευρωπαϊκή ιστορία, εξέφρασε και τα κινήματα των λαών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας που διεκδίκησαν την πολιτική τους χειραφέτηση.
Οι αρχές της Γαλλικής Επανάστασης ενέπνευσαν και τον ελληνισμό της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, που μετά το τέλος του Α' Παγκοσμίου Πολέμου, έχοντας βιώσει την εθνοκαθαρτική πολιτική των Νεότουρκων από το 1914, διεκδίκησε την πολιτική του ελευθερία. Είτε μέσω των μεταπολεμικών ρυθμίσεων με την σύνδεση της Δυτικής Μικράς Ασίας με την Ελλάδα, είτε με την προσπάθεια δημιουργίας ενός ανεξάρτητου κράτους στον μικρασιατικό Πόντο...
Χαρακτηριστικά είναι τα δύο ντοκουμέντα που παρατίθενται:
-Ο χάρτης του διεκδικούμενου Πόντου που τυπώθηκε μετά το τέλος του Παμπόντιου Συνέδριου που έγινε στη Μασσαλία της Γαλλίας τον Μάρτιο του 1918 και είχε ως λεζάντα την εξής παρότρυνση:
"Πολίτες του Εύξεινου Πόντου, ξεσηκωθείτε.
Διεκδικήστε από τα ελεύθερα έθνη τα ύψιστα δικαιώματα στη ζωή και την ανεξαρτησία"
-Το πρωτοσέλιδο αφιέρωμα στη Γαλλική Επανάσταση της εφημερίδας "Ελεύθερος Πόντος" της 1ης Ιουλίου 1920 (με το παλαιό Ιουλιανό ημερολόγιο), που εκδιδοταν στο Βατούμι και ήταν όργανο της Εθνοσυνέλευσης του Πόντου.
Βέβαια η μεγάλη ειρωνία της ιστορίας είναι ότι τελικά η Γαλλική Δημοκρατία, μετά τον Κλεμανσό, θα επιλέξει εκείνα τα κρίσιμα χρόνια να υποστηρίξει το ακραία φυλετικό, προνεωτερικό και αντιδημοκρατικό κεμαλικό κίνημα, που είχε τις θεωρητικές του βάσεις στο γερμανικό φυλετισμό και να συμβάλλει στην καταστολή των δημοκρατικών κινημάτων των μη μουσουλμανικών οθωμανικών κοινοτήτων, που αντλούσαν την έμπνευση από τον γαλλικό διαφωτισμό.
Για τη συμπεριφορά της Γαλλίας στα κρίσιμα χρόνια 1919-1922, δείτε:
https://slpress.gr/istorimata/mikrasiatiki-ekstrateia-i-gallia-machaironei-pisoplata-tin-ellada/
του Βλάση Αγτζίδη.
18/7/1921. Μικρασιατική εκστρατεία. Εσκί Σεχίρ. Τελετή Παρασημοφόρησης. Παρέλαση στρατευμάτων μπροστά στον βασιλιά Κωνσταντίνο Α’. (Αρχείο ΕΛΙΑ).
Καλησπέρα στην όμορφη ομάδα !!
Ονομάζομαι Αχιλλέας Θεοφανίδης η καταγωγή των προγόνων μου από Καστανιές Τσαταλτζας Αν Θράκη !! Η φωτογραφία που βλέπετε είναι από το οικογενειακό μου αρχείο !! Βγαλμένη το 1922 στις Καστανιές Τσαταλτζας (Μέτρες) επαρχία Κωνσταντινούπολεως !!!
Εδώ είναι στον μεγαλύτερο φούρνο του χωριού όπου οι Καστανιώτες έκαναν ψωμί για τον Τουρκικό στρατό !! Στην μέση ο ιδιοκτήτης Φώτιος Τσακαλακιδης επάνω του και δεξιά ο πατέρας του παππού μου όπου δούλευε εκεί ο Γεώργιος Θεοφανίδης και κάτω αριστερά ο παππούς μου Αχιλλέας Θεοφανίδης δέκα χρόνων παιδι !!! Είναι καταπληκτική σε χοντρό χάρτη και σώθηκε γιατί δωθηκε στην προγιαγια μας εις ανάμνηση ο προπάππος μας πέθανε πρίν την ανταλλαγή την Άνοιξη του 1924 από τύφο !!
Τραπεζούντα - Τρίπολη - Κερασούντα - Κοτύωρα - Αμισός - Σινώπη.
Τραπεζούντα.
2026. Τραπεζούντα. Οδός Kunduracılar.
Ο Παππούς μου ο Μανώλης, που έχω πάρει και το όνομα του.
Γεννημένος, το 1891, στα Βουρλά της Μικράς Ασίας, στο επάγγελμα Χασάπης,
Για να μην τον πάρουν φαντάρο οι Τούρκοι, το 1908, την κοπάνησε, για την Αργεντινή, στην Γη του Πυρός,
Πολύ μεγάλο ταξίδι τότε, τρεις μήνες, πολλοί πέθαιναν, άλλοι τόσοι αρρωσταίναν και λίγοι φτάνανε.
Όταν περνάγαν τον ισημερινό, οι επιβάτες της τρίτης θέσης ρίχναν νερό, με κουβάδες, στα καταστρώματα, για να μην λιώσουν, που είχαν πίσα.
Δούλεψε, στα κρέατα και έλεγε ότι τους έσωσε το μαντέμι, από το πολύ κρύο.
Γύρισε και άλλες χώρες της λατινικής Αμερικής, Ουρουγουάη, Παραγουάη και Χιλή.
Ο κολλητός του ήταν ένας μαύρος και μια φορά, στην Ουρουγουάη, μεθύσαν πολύ και για να σπάσουν πλάκα, πήγαν σε έναν καθολικό ναό, όπου, στην είσοδό του, είχε έναν σταυρό, με άγιο νερό, το ακουμπούσαν οι πιστοί και κάνανε τον σταυρό τους, εεε αυτοί ρίξανε μελάνι, στον σταυρό και καταλαβαίνεις τους απελάσαν,
Έκανε ασωτίες ο Παππούς, γύρισε, με σύφιλη.
Είμαι σίγουρος πως έχω συγγενείς, στην λατινική Αμερική, απλά, δεν ξέρω πόσους.
Γύρισε, στην Αθήνα, το 1924, μετά την καταστροφή, βρήκε την μάνα και την αδερφή του,,από τον Ερυθρό Σταυρό, Τα δύο του αδέρφια, τον Γιάννη και τον Στέλιο Παρασκευά, τους σκοτώσανε οι Τούρκοι, στο Γκιουλ Μπαξέ. Στο μικρασσιατικό φιάσκο.
Μετά έμενε, στην Νέα Ιωνία, με την γιαγιά μου, δεν ήθελε να κάνει παιδί λόγω της σύφιλης, κάπως τον ξεγέλασε η γιαγιά, το 1944, με τα Δεκεμβριανά και βγήκε τον, Αύγουστο του 1945, ο Τρελονικολής ...
Ήταν δαχτυλοδειχτούμενος, γιατί ξύριζε το κεφάλι του, τότε, δεν ήταν μόδα, όπως τώρα, ήταν αυτός και ο Τέλης Σαβάλας…
Είχε χασάπικο, στην Φιλαδέλφεια, αλλά πέθανε, όταν ο πατέρας μου ήταν μικρός και δεν συνεχίστηκε το επάγγελμα.
Για κειμήλια, έχω αυτό το διαβατήριο, τον μπαλτά του και το μασάτι, από την Αργεντινή.
Θα ήθελα να τον γνώριζα για να μου έλεγε ιστορίες..
(Του Μάνου Παρακευά).
Ο παππούς μου Δημητράκης Κοβαλακιδης από τις Παλιές Φώκιες της Μ. Ασίας, που κατάφερε να σωθεί με την οικογένειά του από τη μεγάλη Σφαγή, με μοναδικό του εφόδιο το πτυχίο του Φαρμακοποιού, έφτασε στη Θεσσαλονίκη όπου άνοιξε Φαρμακείο στη Κολόμβου επί της Εγνατίας. Δίπλα ήταν το περίφημο Καφενείο "Αίγλη", από όπου και η Φωτογραφία!
(Της Σοφίας Χρυσομάλλη).
1923. Ριζούντα.
ΤΑΓΜΑΤΑΡΧΗΣ ΤΡΟΣΤ.
Διοικητής του Πολεμικού Αεροδρομίου Καστελλίου Πεδιάδος. Οι ντόπιοι του είχαν δώσει το παρωνύμιο ο κουτσάφτης, καθότι είχε χάσει μέρος του δεξιού του αυτιού σε επίδειξη ξιφομαχίας με αληθινά σπαθιά, ένα άθλημα που του άρεσε να ασχολείται. Αυτό ήταν "παράσημο" για τους Γερμανούς Αξιωματικούς.
Στην πρώτη φωτογραφία τον βλέπετε να χαιρετά τους κατοίκους του Καστελλίου, την ημέρα της αναχώρησής του, το Μάϊο του 1944. Στην δεύτερη τον βλέπετε πάνω σε ένα άλογο και στις δυο τελευταίες, βλέπετε το καμτσίκι του, το οποίο σήμερα βρίσκεται στη συλλογή του συγγραφέως και Ιστορικού κυρίου Γεωργίου Α. Καλογεράκη. Είναι ένα από τα αντικείμενα που άφησε φεύγοντας, μαζί με τα τρία βιβλία και πολλά άλλα τα οποία θα παρουσιάσουμε σε μελλοντικές αναρτήσεις.
Ιούλιος 1944. Κατεχόμενη Λευκορωσία. Η γερμανική στρατιωτική μονάδα, λίγο πριν τον αφανισμό της.
2/1945. Ιωάννινα. «Ο στρατηγός Γεράσιμος Αυγερόπουλος (1887-1981) ήταν ένα τυπικό δείγμα της γενιάς του.
Όταν όλη η ελληνική κοινωνία εμπλεκόταν σε μια μεγάλη περιπέτεια που ξεκίνησε με τις πρώτες σφαίρες στη συνοριακή γραμμή της Μελούνας και έφτασε μέχρι το μακελειό στο Σαγγάριο ποταμό.
Ο στρατός έγινε σημείο αναφοράς, μια δεξαμενή κοινωνικής και πολιτικής ζύμωσης.
Ο πόλεμος διαχύθηκε στις μάζες δημιουργώντας ένα απόθεμα πατριωτικής διάθεσης που μεταγγίστηκε στις επόμενες γενιές.
Το 1940 όλοι είχαν έναν παππού, πατέρα, θείο που κάπου είχε πολεμήσει, στο Σαραντάπορο, το Κιλκίς, τα Γιαννιτσά, το Σκρα, την Κριμαία, το Ουσάκ, το Αφιον Καραχισάρ ή το Εσκί Σεχίρ.
Στην Κατοχή αυτό το απόθεμα έγινε ηφαίστειο.
Ωστόσο ελάχιστοι επαγγελματίες του πολέμου τόλμησαν να περάσουν αυτή την αόρατη τάφρο της συνείδησης για να συναντήσουν τα νιάτα που έβραζαν και να τους μάθουν (μαθαίνοντας και οι ίδιοι) την δύσκολη τέχνη του αντάρτη.
Ήθελε κότσια.
Ήθελε ανεξάρτητο πνεύμα.
Ήθελε επαναστάτες.
Γιατί η μεγάλη απόφαση δεν θα ερχόταν ποτέ από κανένα επιτελείο, βασιλιά, στρατάρχη ή κομματικό φύλαρχο.
Κανείς δε διέταξε τον τότε συνταγματάρχη Αυγερόπουλο -ήδη μεγάλη δόξα του ιππικού- να συνδεθεί με το ΕΑΜ στην Ήπειρο, να αναλάβει διαδοχικά την Ταξιαρχία Ιππικού και την VIII Mεραρχία του ΕΛΑΣ και να σχεδιάσει την επιχείρηση της Αμφιλοχίας (12-13 Ιουλίου 1944), τη σημαντικότερη μάχη που έδωσαν οι Έλληνες αντάρτες και ταυτόχρονα μεγαλύτερη τακτική ήττα των Γερμανών από τους κατσαπλιάδες (63 νεκροί, 94 τραυματίες, 56 αγνοούμενοι).
Η Ομάδα Στρατιών Ε αναγκάστηκε να στρέψει τις εκκαθαριστικές επιχειρήσεις του Αυγούστου αποκλειστικά κατά του ΕΛΑΣ και ο πόλεμος συνεχίστηκε με μεγαλύτερη ένταση σε βουνά και πόλεις. Όπως τόσοι και τόσοι άλλοι, ο Αυγερόπουλος πλήρωσε αγόγγυστα την θητεία του στον ΕΛΑΣ με αποστράτευση, ξήλωμα και εξορία στην Ικαρία. Αργότερα βουλευτής με την ΕΔΑ και μετά πάλι εξορία στην Επταετία, ήταν ο γηραιότερος φυλακισμένος στη Γιούρα και διασώζεται μια απίστευτη στιχομυθία του με τον Παττακό.
Μέχρι το τέλος της ζωής του το 1981, ο στρατηγός αγωνιζόταν για να αποκατασταθεί η Εθνική Αντίσταση, έγραφε βιβλία και μάζευε υλικό και κατέθεσε με τσαμπουκά στο Γοργοπόταμο το 1964 εν ονόματι των πολεμιστών του ΕΛΑΣ, βάζοντάς τα με την Αστυνομία που ήθελε να κλείσει τα μικρόφωνα.
Η τελευταία του φωτογραφία τον δείχνει άρρωστο στο κρεβάτι ενός νοσοκομείου το 1981 με το Ριζοσπάστη στα χέρια.
Γιατί ο γέρος στρατηγός θεωρούσε άτιμο να απαρνηθεί τους κομμουνιστές που διοίκησε στο πεδίο της μάχης.
Γιατί οι καπετάνιοι ταγμάτων, λόχων και οι ξυπόλητοι εθελοντές που μάτωσαν στην Αμφιλοχία ήταν ίσως οι καλύτεροι στρατιώτες που είχε ποτέ.
Σαν σήμερα, πριν 72 χρόνια. Ανάμνηση μιας άλλης εποχής, όταν το φιλότιμο του αξιωματικού και το αίμα του κομμουνιστή σφυρηλάτησαν έναν δεσμό ακατάλυτο.
Στην φωτογραφία, τον Φλεβάρη του 1945, στα Γιάννινα, απαρηγόρητος. Μόλις έχουν φτάσει, στα γραφεία της VIII Μεραρχίας, τα νέα για την Συμφωνία της Βάρκιζας».
( γράφει ο Iassonas Chandrinos)
1950 (δεκαετία). Καβάλα. Αγώνας πόλο Ηρακλής – Καβάλα. Ελληνικό πρωτάθλημα υδατοσφαίρισης (water polo) Βορείου Ελλάδος, στο λιμάνι.
17/7/1955. Πειραιάς. "Εικοσιτρείς χιλάδες αστυνομικοί αναζητούν τους ερυθρούς δραπέτας" : 27 κομμουνιστές δραπετεύουν, από τις φυλακές των Βούρλων στον Πειραιά, πραγματοποιώντας την πιο μεγάλη και μυθιστορηματική απόδραση όλων των εποχών, στην Ελλάδα.
Οι φυλακές των Βούρλων ήσαν υψίστης ασφαλείας.
7 μήνες, πριν την απόδραση, το ΚΚΕ, στην προσπάθεια να ανασυγκροτήσει, στην παρανομία, τις οργανώσεις του, πήρε την απόφαση να επιδιωχθεί η έξοδος μιας σειράς στελεχών, από την φυλακή.
3 μήνες κράτησε η προετοιμασία και άλλους 4 το σκάψιμο μιας σήραγγας, που οδηγούσε, από το εσωτερικό της φυλακής, σε απόσταση, κοντά, 20 μέτρων, στο εσωτερικό ενός εργοστασίου, απέναντι, από την φυλακή.
Ήταν μια ασύλληπτη επιχείρηση, που έγινε, κάτω από τραγικά δύσκολες συνθήκες κινδύνου, με μαθηματική ακρίβεια και μυστικότητα και με ένα σχέδιο με υψηλή πιστότητα και γνώση και εκτέλεση παραδειγματική.
Σκάφτηκε μια σήραγγα μήκους 17,5 περίπου μέτρων, υποστυλώθηκε, με κάθε τεχνική επάρκεια και ηλεκτροφωτίστηκε.
Οι κρατούμενοι έσκαβαν 4 μήνες και έλυναν το ένα, μετά το άλλο, τα προβλήματα, στην πορεία.
17 Ιουλίου 1955, πέρασαν, σε τετράδες, από την φυλακή, στο εργοστάσιο και από εκεί, σε διάφορα σημεία, που είχε κανονιστεί να κρυφτούν.
Οι αρχές έστησαν μπλόκα, χωρίς αποτέλεσμα.
Από τον παράνομο ραδιοφωνικό σταθμό του ΚΚΕ ακούστηκε η έκκληση: "Καλούμε το λαό και όλους τους πατριώτες να προστατεύσουν τους αγωνιστές, που κατόρθωσαν να δραπετεύσουν…ελευθερία και γενική αμνηστία στους αγωνιστές".
Διέφυγαν, μέσα από σήραγγα, που κατασκευάστηκε, από τους κρατούμενους, σε τέσσερις μήνες, και ξεκίνησε, κάτω από το κρεβάτι κρατούμενου, στο κελί 13, το οποίο βρισκόταν, κοντύτερα, από κάθε άλλο, στον εξωτερικό τοίχο των φυλακών, απέναντι, από το εργοστάσιο «Ντεστρέ».
Οι περισσότεροι διέφυγαν, με το λεωφορείο της γραμμής Δραπετσώνα-Λιπάσματα, που είχε στάση, ακριβώς, απέναντι.
Στην δεύτερη εικόνα, το 1994, είναι η συνάντηση των επιζόντων δραπετών, από αριστερά Λ,Τζεφρώνης, Κ.Τσακίρης, Π. Ροδάκης, Α. Μπαρτζώκας, Γ. Χατζηπέτρου, Γκ. Βερναρδής, Β. Βαρδινογιάννης, Στ. Σιδέρης, Κ. Λιναρδάτος, Α, Βελής, Κ. Φίλης.
1960. Σχολείο Καλουτάς. Ο Βραδετινός δάσκαλος Κώστας Βασδέκης, με τους μαθητές του, από Μανασσή και Καλουτά.
αρχείο Θανάση Λιάπη.
1960 (αρχές δεκαετίας). Μόσχα. Ο Νικήτα Χρουστσώφ, με τις δύο κόρες του, Ράντα και Έλενα.
1968. Πειραιάς. Μια μέρα του '68 βρισκόμουνα στον Πειραιά με μια φίλη και υπήρχαν, τότε, στην πλατεία, απέναντι, στο Δημοτικό, πλανόδιοι φωτογράφοι, με φορητό σκοτεινό θάλαμο, τις τύπωναν επιτόπου ... με πλησίασε το αθώο πλάσμα και μου ζήτησε να βγάλουμε, μαζί μια φωτογραφία, για να την στείλει, στους δικούς του ... τι καλά, που δέχτηκα, τότε και σήμερα, ο πολύτροπος φίλος μου Andreas Maloris την επιχρωμάτισε και ο πυρωμένος Ιούλιος του 2026 έγινε κάτι, που μπορώ να κοιτάξω, έτσι, με χαρά και άβαθη καλοσύνη, για την περίσταση.
της Julia Tsakiris.
1971. Κηρύνεια, Κύπρος. Ο Ορέστης Λάσκος γυρίζει μια ο Θεός να την κάνει ταινία που ας είμαστε ειλικρινείς σκοπός της ήταν σε πρώτη φάση να πάει το καστ πληρωμένες διακοπές και σε δεύτερη να διαφημίσουν την Κύπρο που από πάντα έδινε μαθήματα στο τουριστικό μάρκετινγκ. Όταν αυτοί επένδυαν στις παραλίες, εμείς ακόμα τα νησιά τα είχαμε για να στέλνουμε κομμουνιστές στην εξορία.
Η ταινία ήταν τόσο πολύ γραμμένη στο πόδι που ακόμα κι ο τίτλος της δεν ήταν ξεκάθαρος. Αλλού θα την βρείτε ως «Διακοπές στην Κύπρο», αλλού ως «Ο Κυρ Γιώργης και οι τρέλες του». Από την ευρηματικότητα και μόνο στους τίτλους φαίνεται κι η ποιότητα της ταινίας. Η πλοκή απλή. Απλούστατη. Ρωμαίος και Ιουλιέτα. Τα παιδιά δυο επιχειρηματιών που μισούν κι ανταγωνίζονται ο ένας τον άλλον ερωτεύονται, επαναστατούν στην θέληση των γονιών τους και στο τέλος παντρεύονται. Ναι, αυτό. Μέχρι εκεί.
Νίκος Δαδινόπουλος ο γιος, που μόλις έχει έρθει από την Αθήνα, Δώρα Σιτζάνη η κόρη που μόλις έχει έρθει από το Λονδίνο κι ο Διονύσης Παπαγιαννόπουλος ο ένας μπαμπάς, ο Χατζηγιάννης, before this name was cool στο νησί, μαζί τους και πολλοί θρυλικοί Κύπριοι ηθοποιοί.
Τη μουσική της ταινίας την έχει γράψει ο Μάνος Λοΐζος, ο οποίος βρέθηκε και στα γυρίσματα. Κάτι που λίγοι γνωρίζουν είναι ότι ο Λοΐζος είχε καταγωγή από την Κύπρο, καθώς ο πατέρας του ήταν από το χωριό Αγίοι Βαβατσινιάς της επαρχίας της Λάρνακας.
Περίεργη περίοδος για τον μουσικοσυνθέτη, καθώς στην Ελλάδα είχε πέσει το σκοτάδι της Χούντας, είχε αναγκαστεί να φύγει για λίγο στην Αγγλία να γλιτώσει από τα πρώτα πογκρόμ των συνταγματαρχών σε Αριστερούς, έχει γυρίσει, όταν ηρέμησαν λίγο τα πράγματα, αλλά και πάλι βρίσκεται όπως και πολλοί άλλοι αντιφρονούντες στο περιθώριο. Ήταν στιγματισμένος και παρακολουθούμενος, ήταν πολύ δύσκολο να βρει δουλειά και να αφήσει την τέχνη του να ανθίσει.
Πιθανόν για αυτό και να δέχτηκε να γράψει μουσική σε μια τόσο άρπα κόλα παραγωγή, ίσως κι επειδή ήταν κυπριακή, κι όχι ελληνική χουντική, να του έδωσαν την ευκαιρία για ένα μεροκάματο. Βέβαια λίγο πριν είχε γράψει και τη μουσική για την Ευδοκία του Δαμιανού, μια από τις πιο εμβληματικές ταινίες στην ελληνική κινηματογραφική ιστορία που κι αυτή για να γυριστεί χρειάστηκε να καλυφθεί πίσω από τις πλάτες Βρετανών παραγωγών.
Κι όμως αυτή η ταινία της πλάκας έμελλε να του αλλάξει την ζωή. Αν και παντρεμένος με την Μάρω Λήμνου, τη μαμά της Μυρσίνης, ερωτεύεται την πρωταγωνίστρια Δώρα Σιτζάνη που τελικά θα παντρευτεί μερικά χρόνια μετά το τέλος της δικτατορίας και θα μείνουν μαζί -στο περίπου- μέχρι το τέλος.
Η Δώρα Σιτζάνη θα μείνει στην ιστορία περισσότερο από ηθοποιός ως η στιχουργός του «κι αν είμαι ροκ», ένα τραγούδι περιστέρι που έστειλε για την μνήμη του Βίκτορ Χάρα που δολοφονήθηκε από το καθεστώς του Πινοσέτ.
Ο Μάνος Λοΐζος θα φύγει 4 χρόνια μετά τον γάμο τους, 45 χρονών, από εγκεφαλικό σε νοσοκομείο στη Μόσχα. Ναι, όλο αυτό το απίστευτο μουσικό σύμπαν το έφτιαξε κάποιος που πέθανε τόσο νέος. Η Δώρα Σιτζάνη θα φύγει κι αυτή πριν τα 60 της από καρκίνο. Ένα χρόνο πριν θα έφευγε κι η πρώτη σύζυγος του Λοϊζου, η βραβευμένη συγγραφέας, Μάρω Λήμνου, στα 67. Όλοι οι πρωταγωνιστές έγιναν σκόνη και τραυματικές αναμνήσεις για τους ελάχιστους εναπομείναντες.
Αυτή η ταινία θα γίνει σύμβολο, όμως, και για έναν άλλον λόγο. Εδώ δεν είχε έρωτα, αλλά θάνατο. Όπως ειπώθηκε ο σκοπός της ήταν να διαφημίσει την ομορφιά της Κύπρου, οπότε οι πρωταγωνιστές γυρίζουν ένα ένα τα σημεία του νησιού για να τα αναδείξουν. Πάφος, Πλάτρες, το Κάστρο Κολοσσίου στη Λεμεσό. Μέσα στην αφέλεια μιας χαλαρής ταινίας οι Κύπριοι θα είχαν στα χέρια τους ένα από τα τελευταία τόσο καλοδιατηρημένα οπτικοακουστικά υλικά από την ενωμένη Κύπρο. Είναι τόσο εμβληματικές οι χίπικες σκηνές των πρωταγωνιστών με φόντο τους την Κερύνεια, το λιμάνι, το κάστρο, τα σκάφη. Ένα κυπριακό καλοκαίρι, μια ηρεμία ψυχής.
Πώς μπορείς να δεις αυτή τη σκηνή, αυτό το κλίμα μιας εύπεπτης κωμωδίας, το έγχρωμο που το κάνει να μοιάζει και τόσο σύγχρονο, κοντινό στο σήμερα και να σκεφτείς πόλεμο, πράσινες γραμμές, εποίκους, στρατιωτικές επιχειρήσεις, αίμα;
Ακόμα πιο ανατριχιαστικό είναι ότι ανάμεσα στους κομπάρσους υπάρχους μερικά θύματα από την εισβολή τρία χρόνια αργότερα. Ο Χρίστος Καρεφυλλίδης, Γιώργος Μουστάκας και Φοίβος Φιερός ήταν τρεις 17χρονοι που με ανοιχτά πουκάμισα και χαλαρή διάθεση κάθονται σε ένα τοπικό καφενεδάκι και παρακολουθούν τα γυρίσματα της ταινίας, ίσως γι΄ αυτό τους παίρνει ο φακός να γεμίσει με νιάτα κι ομορφιά η σκηνή.
Ο τελευταίος μάλιστα θα δολοφονούνταν σε αυτό το λιμάνι που τώρα κάθεται χαλαρός, όταν βομβαρδίστηκε εκεί από την τούρκικη αεροπορία η τορπιλάκατος που υπηρετούσε.
Και για να μην μαυρίσουμε κι άλλο, σε αυτήν την ταινία ακούγεται το πιο όμορφο feel good τραγούδι της ελληνικής δισκογραφίας, η Κουτσή Κιθάρα, το μυστικό του πώς μπορείς να κάνεις τον κόσμο μαγικό, παράδεισο την πλάση.
7/8/1974. Λάπηθος. Κύπρος. Τούρκοι στρατιώτες ετοιμάζονται να εκτελέσουν ηλικιωμένους Ελληνοκύπριους.
1987. Μόσχα. Η Τζένη Καρέζη και ο Κώστας Καζάκος επισκέπτονται την Ρωσία, για τρίτη φορά. Αυτή τη φορά, ο σκοπός του ταξιδιού τους ήταν, καθαρά, επαγγελματικός.
Η Τζένη είχε, πραγματικά, εντυπωσιαστεί, από την μαγική αυτή χώρα. Όλα ήταν τόσο διαφορετικά, από την δική της. Το σκηνικό άλλο. Τεράστιοι δρόμοι, με ανθρώπους, χωρίς άγχος, που δεν βιάζονταν και δεν είχαν νεύρα.
«Το θέατρο, εκεί, είναι κάτι, σαν θρησκεία. Η παιδεία και η προσωπικότητα των ανθρώπων του θεάτρου είναι καταπληκτική. Και τα κτίρια των θεάτρων είναι τεράστια. Θέατρα, που υπάρχουν. Καινούργια θέατρα, που χτίζονται και δεν φτάνουν, δεν χωράνε. Ο κόσμος πηγαίνει, στο θέατρο, σαν τρελός. Άνθρωποι, κάθε φύλου και ηλικίας. Οι νέοι έχουν θεατρική παιδεία. Ξέρουν τα έργα, ξέρουν τους κλασικούς. Και τους Ρώσους και τους ξένους».
Πηγή: Τζένη Καρέζη - Το άρωμα μιας ζωής (Μάκης Δελαπόρτας, 2003).
19/1/1983. "Ο χασάπης της Λυών", ο ναζί εγκληματίας πολέμου και στέλεχος της Γκεστάπο, Κλάους Μπάρμπι, συλλαμβάνεται, στην Βολιβία.
Γεννήθηκε, το 1913. Το 1935, στρατολογήθηκε στις Υπηρεσίες Ασφαλείας (SD) των Ες-Ες, ενώ πλήρες μέλος του ναζιστικού κόμματος έγινε, το 1937. Τον Νοέμβριο του 1942, τοποθετήθηκε, στην Λυών, ως επικεφαλής της τοπικής Γκεστάπο.
O "χασάπης της Λυών" εγκατέστησε το διοικητήριό του, στο ξενοδοχείο "Τέρμινους" και έμεινε, στην ιστορία, για τους βασανισμούς και τις δολοφονίες αμέτρητων αθώων, ανδρών, γυναικών και παιδιών.
Υπολογίζεται ότι, έως το φθινόπωρο του 1944, που εγκατέλειψε την πόλη, υπήρξε υπεύθυνος, για τον θάνατο 14.000 ατόμων. Έστειλε χιλιάδες Εβραίους, στο Άουσβιτς.
Αμέσως, μετά τον πόλεμο, συνεργάστηκε, με τους Βρετανούς και το 1947, στρατολογήθηκε από την στρατιωτική μυστική υπηρεσία CIC των ΗΠΑ και στάλθηκε, στην Δυτική Γερμανία, για να κατασκοπεύει Γάλλους αξιωματούχους (αν και σύμμαχοι, στον Ψυχρό Πόλεμο, που, μόλις, ξεκινούσε, οι Γάλλοι, υπό τον ντε Γκωλ, θεωρούνταν, τότε, επίφοβοι, για συνεργασία, με τους Σοβιετικούς).
Οι Γάλλοι αντιλήφθηκαν την ταυτότητά του, το 1949 και απαίτησαν, από τους Αμερικανούς, την παράδοσή του (τον είχαν καταδικάσει, σε θάνατο, για τα εγκλήματα της Λυών), οι τελευταίοι, όμως, τον φυγάδευσαν στην Αργεντινή.
Με την βοήθεια των ΗΠΑ, έζησε ανενόχλητος, για δεκαετίες, στην Βολιβία, με πλαστό διαβατήριο ως "Κλάους Άλτμαν", συνεργαζόμενος, με την CIA, αλλά και με την Δυτικογερμανική BND. Χρησιμοποιήθηκε, κυρίως, ως "σύμβουλος", σε ζητήματα αντικομμουνισμού και εκπαιδευτής παραστρατιωτικών ομάδων. Συμμετείχε, στους σχεδιασμούς, για την δολοφονία του Τσε Γκεβάρα (1967) και το "Πραξικόπημα της Κοκαΐνης" (1980).
Μετά από δεκαετίες, το 1983, ο πρόεδρος της Βολιβίας Ερνάν Σίλες Σουάσο συνέλαβε τον "Άλτμαν" και τον εξέδωσε, στις Γαλλικές αρχές. Δικάστηκε, το 1987, για εγκλήματα, κατά της ανθρωπότητας. Καταδικάστηκε, σε ισόβια κάθειρξη. Πέθανε φυλακισμένος, το 1991.
Η ιστορία της κάλυψης και της προστασίας του "χασάπη της Λυών" είναι άλλο ένα παράδειγμα της μεταπολεμικής "αξιοποίησης" των ναζί, ενάντια, στους λαούς.
22/10/1988. Αεροδρόμιο Ελληνικού. Ο Ανδρέας Παπανδρέου επιστρέφει, από το Λονδίνο, μετά την χειρουργική επέμβαση ανοικτής καρδιάς, στο νοσοκομείο Hatfield, από τον Μαγκντί Γιακούμπ. Το νεύμα, στην Δήμητρα Λιάνη, που είναι πίσω του, δεν έχει γίνει ακόμη.
17/7/2026. Ανεξαρτητοποιήθηκε, από την κοινοβουλευτική ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ, χωρίς να παραιτηθεί, από την βουλευτική έδρα, που κατέχει η Όλγα Γεροβασίλη.
''Αυτή η εκλεγμένη - σιχαμερή οχιά - από το λαό, έδινε οδηγίες στη ΓΑΔΑ πώς να με πετάξουν έξω από το σπίτι μου...''
Η ΕΡΙΤΙΜΟΣ ΚΥΡΙΑ ΓΕΡΟΒΑΣΙΛΗ της Ιωάννα Κολοβού
Την ανεξαρτητοποίησή της από τον ΣΥΡΙΖΑ ανακοίνωσε σήμερα η Όλγα Γεροβασίλη. Εδώ ταιριάζει η παροιμία για το τί εκανε η αρχαία φορβάς στο αλώνι.
Εν προκειμένω η εν λόγω μαντάμ εδειξε σ εμένα το πιο αποτρόπαιο πρόσωπο της πολιτικής που εκπροσωπεί.
Και της προσωπικής της χυδαιότητας βεβαίως.
Τη μέρα που έσπασε την πόρτα του σπιτιού μου ο νεάντερταλ κλητήρας κατ εντολήν του κορακιού και ενώ έπεφτε η νυχτα, το σπίτι ήταν γεμάτο απο αλληλέγγυους, κυρίως του ΠΑΜΕ, δυο τρεις μπάτσους και τον διοικητή της ΓΑΔΑ ο οποίος ήρθε να ... παρηγορήσει τον κλητήρα.
Ολο το αστυνομικό ...συγκρότημα το είχαμε στριμώξει στο μπαλκόνι και τους είχαμε πάρει και τις καρέκλες στις οποίες είχαν ξαπλάρει, λες και ήταν δικές τους, Και αίφνης εμφανίζεται η κυρία Όλγα Γεροβασιλη!!!
Ήταν σε μια εκπομπή του ΟPEN (το κανάλι προς τιμήν του είχε απο το πρωΐ ζωντανή μετάδοση με τα όσα διαδραματίζονταν στο σπίτι μου, κάθε τόσο διέκοπτε τις εκπομπές και μετέδιδε ό,τι γινόταν. Από εκεί το έμαθε η Γεροβασίλη (ήταν καλεσμένη σε μια εκπομπή).
Ήρθε πάτησε με τα τακούνια της (my cod) πάνω στα ξύλα της σπασμένης πόρτας, δεν με χαιρέτησε, με αγνόησε παντελώς και κατευθύνθηκε προς το μπαλκόνι, προς τον διοικητή της ΓΑΔΑ.
Οι μπάτσοι χτύπησαν προσoχές μόλις της είδαν, η κυρία μιλησε με τον διοικητή: "Κοιτάξτε να τη βγάλετε έξω (εμένα δηλαδή) από το σπίτι με ησυχία, μην κάνετε φασαρίες.
Να τη διώξετε ήσυχα από το σπίτι" είπε. Και δεν ντράπηκε.
Ντράπηκε ως και η σπασμένη πόρτα... Αυτή όχι .
Αυτή η εκλεγμένη - σιχαμερή οχιά - από το λαό, έδινε οδηγίες στη ΓΑΔΑ πώς να με πετάξουν έξω από το σπιτι μου...
(photo EUROKINISSI)
1950. «Θησαυρός». Σκίτσο του Βασίλη Χριστοδούλου.
1963. «ΡΟΜΑΝΤΣΟ». Σκίτσο του Αρχέλαου.
1969. Σκίτσο του Κώστα Μητρόπουλου.
1973. Σκίτσο του Αρχέλαου.
1977. «Τραστ». Σκίτσο του Νίκου Ζήκου.
1979. Σκίτσο του Κ. Βλάχου.
14/7/2026. Σκίτσο του Γιώργου Γαλίτη.
14/7/2026. Σκίτσο του Αντώνη Βαβαγιάννη.
16/7/2026. Σκίτσο του Κώστα Γρηγοριάδη.
16/7/2026. Σκίτσο του Παναγιώτη Μητσομπόνου.
17/7/2017. Σκίτσο του Ανδρέα Πετρουλάκη.
17/7/2026. Σκίτσο του Θοδωρή Μακρή.
18/7/2026. Σκίτσο του Αντώνη Βαβαγιάννη.
Σχόλια