1500 πΧ. Η Πύλος. 4ος αιώνας πΧ. Τα ρωμαϊκά bikinis, στην Σικελία. 1850. Οι ανασκαφές, στην αρχαία Νινευή. 54 πΧ. Το ανάγλυφο του Νέρωνα, στην Αφροδισιάδα της Μικράς Ασίας. 1853. Η Πλάκα, στην Αθήνα. 1890-1980. Τραπεζούντα. 1910-1917. Η Δράμα. 1923. Πειραιάς. Η επιστροφή των σακατεμένων Ελλήνων αιχμαλώτων πολέμου, από την Μικρά Ασία. 1932-1941. Το ελληνογερμανικό clearing. 1941. Το κουράγιο των συλληφθέντων, από τους Γερμανούς, συνοριοφυλάκων της Νι Κα Βε Ντε. 1945. Μια αποτίμηση της Εαμοκρατίας. 22-10-1947. Θεσσαλονίκη, Επταπύργιο. Η χαριστική βολή, στον ναζιστή εγκληματία πολέμου Φριτς Σούμπερτ. 1924-2008. Ο Παντελής Βαηνάς. 1958. Ο Νίκος Ζαχαριάδης κατηγορεί τον Άρη Βελουχιώτη. 1961-1965. Η Τζένη Καρέζη. 1-7-1964. Ο Παύλος Σαντορίνης. Οι Αρβανίτες και οι Αλβανοί. (227).
1923. Πειραιάς. Αποβιβάστηκαν, στην Σμύρνη, το 1919, οδηγημένοι από την “Μεγάλη Ιδέα”. Πιστέψαν ότι μπορούσαν να καταλάβουν την Ανατολία, σε μικρό χρονικό διάστημα. Παρά ταύτα, δεν έλαβαν υπόψη τους, ένα πράγμα : Την αποφασιστικότητα του τουρκικού έθνους να παραμείνει ανεξάρτητο.
Κατά την διάρκεια της μικρασιατικής εκστρατείας η Ελλάδα κινητοποίησε γύρω, στους 233.000 στρατιώτες. Το καλοκαίρι του 1922, ήσαν, στην Ανατολία, περισσότεροι, από 200.000 Έλληνες στρατιώτες. Ανακόπηκαν, στην μάχη του Σαγγάριου ποταμού και τελικά, κατά την διάρκεια της μεγάλης τουρκικής αντεπίθεσης, ηττήθηκαν, στις 26/8/1922.
Σύμφωνα, με τα επίσημα ελληνικά αρχεία, κατά την διάρκεια του πολέμου, σκοτώθηκαν 19.362 στρατιώτες, στα πεδία των μαχών και 4.878 Έλληνες στρατιώτες, πέθαναν, από ασθένειες. Το επίσημα στοιχεία αναφέρουν, συνολικά : 24.240 νεκροί και 8.095 αγνοούνται. Παρά ταύτα, δεν έλαβαν υπόψη τους, ένα πράγμα : Την αποφασιστικότητα του τουρκικού έθνους να παραμείνει ανεξάρτητο.
Ο αριθμός των αιχμαλώτων έφθασε τους 10.000, ενώ ο υπολογιζόμενος αριθμός τους έφθανε, στους 20.826.
#GreatOffensive #GrecoTurkishWar #TurkishWarOfIndependence #AsiaMinorCampaign #MilitaryHistory #WorldHistory #HistoricalPhotos #HistoricalFacts #History #HistoryLovers #WarHistory #Türkiye #Greece #HistoricalArchive #Archives #ModernHistory #HistoryMatters #ColorizedHistory #HistoryCommunity
Υ.Γ. Τάσου Αναστασοπούλου : Πρόκειται, περί των σακατεμένων Ελλήνων αιχμαλώτων πολέμου, που στάθηκε δυνατό να επιστρέψουν, στην Ελλάδα. Το αρχικό σχόλιο είναι, από τουρκική ιστοσελίδα και έχει τις ιστορικές ανακρίβειες, ως προς τα γεγονότα και τις μεροληψίες, που είναι αναμενόμενο να υπάρχουν. Προφανώς, ο πόλεμος, στην Μικρά Ασία, είχε εθνικοαπελευθερωτικό περιεχόμενο, για τον τουρκικό λαό, εκείνης της εποχής. Όμως, παρά το γεγονός ότι το ελληνικό κράτος υπήρξε εργαλείο της ιμπεριαλιστικής πολιτικής, κυρίως, της Βρετανίας, η αντικειμενική πραγματικότητα, επιβάλει να αναφερθεί ότι και ο ελληνικός μικρασιατικός πληθυσμός άσκησε, μέσω του ελληνικού εκστρατευτικού σώματος, το δικαίωμα για την εθνική απελευθέρωσή του, από τον οθωμανικό/τουρκικό ζυγό. Απλώς, η πικρή αλήθεια είναι ότι χάσαμε. Και αυτό το γράφω, ως απόγονος (και) Ελλήνων Μικρασιατών, κατά το ήμισυ.
1921. Μικρά Ασία. Έλληνες στρατιώτες υποχρεώνουν μια Τουρκάλα να χορέψει.
Η εξόντωση των Ελλήνων αιχμαλώτων μέσω καταναγκαστικής εργασίας (1922-1923).
"Εν τω μεταξύ έβγαιναν Τούρκοι από τα υπόστεγα και αν έβλεπαν κανέναν να αργοπορεί ή να θέλει να προφυλαχτεί από την βροχή τον χτυπούσαν αλύπητα με τον υποκόπανο (σ.σ. το πίσω μέρος από το τουφέκι). Είχαν πάρει κουράγιο από τα πρωινά λόγια του λοχαγού τους:
-Γκιαούρηδες, Άγκυρα δε θέλατε; Άντε τώρα!
Ο λοχίας που έβλεπε τους σκοπούς να χτυπούν τους αιχμαλώτους, που οι περισσότεροι έκλαιγαν από τον πόνο, πνιγότανε στα γέλια και δείχνοντάς τους έλεγε:
-Αρκαντασλάρ (συνάδελφοι), για δείτε πως κατάντησε ο ελληνικός στρατός..
Σε λίγο πρόσταξε έναν στρατιώτη:
-Βρε Αλή, πήγαινε, δόστου κι άλλες αυτού του Γκιαούρη, που κλαίει εκεί...
Ο δυστυχής αιχμάλωτος από την εξάντληση και από το άγριο ξύλο είχε πέσει με το πρόσωπο μέσα στις λάσπες. Φαινόταν όλη του η πλάτη κατάμαυρη από το ξύλο. Σπαρταρούσε ολόκληρος. Ο Τούρκος στρατιώτης πλησίασε, ενώ όλοι οι άλλοι ξεκαρδίζονταν στα γέλια. Ο αγριάνθρωπος αυτός άρχισε να τον αποτελειώνει. Όλοι μαζί του φώναζαν:
-Βουρ, βούρ, γκεμπερεσίν Γκιαούρ (Χτύπα, χτύπα, να σκάσει ο άπιστος!).
Έβλεπα το μαρτύριο του αιχμαλώτου κι έκλαιγα κι εγώ μέσα μου πικρότερα από αυτόν.
Ο Τούρκος λοχίας πρόσταξε εν τω μεταξύ να τον δείρουν ακόμη και άλλοι σκοποί. Ο δυστυχής έπεσε ολότελα αναίσθητος".
Οι Έλληνες αιχμάλωτοι στα στρατόπεδα των Τούρκων στέλνονταν για "αγγαρείες" κάθε μέρα. Πρόκειται για καταναγκαστική εργασία που γινόταν εκτός στρατοπέδου. Οι μοναδικοί που γλύτωναν τις αγγαρείες ήταν οι ετοιμοθάνατοι στις παράγκες-νοσοκομεία ή εκείνοι που είχαν πάρει απαλλαγή εκείνη την ημέρα από τους Έλληνες γιατρούς για λόγους υγείας. Πολλοί προσπαθούσαν να αποφύγουν τις αγγαρείες όπως μπορούσαν. Όμως οι Τούρκοι διοικητές των στρατοπέδων είχαν τον τελευταίο λόγο. Έτσι συχνά έφευγαν για καταναγκαστική εργασία αιχμάλωτοι άρρωστοι και πολύ αδύναμοι για να δουλέψουν στο κρύο, στην αφόρητη ζέστη ή υπό βροχή.
Μεταφέρονταν σε σιδηροδρομικούς σταθμούς, λατομεία, αποθήκες, βιοτεχνίες και άλλους δημόσιους ή ιδιωτικούς χώρους για να κάνουν οικοδομικές εργασίες, να μεταφέρουν βαριά σακιά με πυρομαχικά και τρόφιμα, να καθαρίσουν, να φτιάξουν δρόμους ή οτιδήποτε άλλο τους διέταζε ο τουρκικός στρατός.
Συχνά τους στρατιώτες ζητούσαν για αγγαρείες Τούρκοι πολίτες που τους έπαιρναν στα σπίτια τους, στα αγροκτήματα τους ή στις επιχειρήσεις τους για καταναγκαστική εργασία. Σε κάποιες περιπτώσεις οι αιχμάλωτοι στέκονταν τυχεροί, γιατί υπήρχαν πολίτες που τους τάιζαν κάπως καλύτερα.
Η τροφή που τους έδινε ο τουρκικός στρατός ήταν μερικά δράμια ψωμί την ημέρα ή λίγο βρασμένο σιτάρι.
Έτσι ο υποσιτισμός σε συνδυασμό με την βαριά εργασία σε συνθήκες αφόρητης ζέστης ή ψύχους ή υπό βροχή χωρίς καμία προστασία, αφού τα ρούχα τους είχαν κλαπεί και δούλευαν με κουρέλια που τους είχαν απομείνει ή σχεδόν γυμνοί, επιβάρυνε την κλονισμένη υγεία των αιχμαλώτων.
Το χειρότερο όμως ήταν πως ήταν απόλυτα παραδομένοι στις διαθέσεις του Τούρκων δεσμοφυλάκων, που τους χτυπούσαν, όποτε το επιθυμούσαν χωρίς να λογοδοτούν, συχνά για διασκέδαση έως να τους αφήσουν αναίσθητους ή να τους σκοτώσουν.
Κοινός παρονομαστής στους ξυλοδαρμούς απο τους Τούρκους στρατιώτες ήταν η διάθεση να τους εξευτελίσουν, αφού οι ξυλοδαρμοί συνοδεύονταν από βρισιές, ειρωνίες και χλευασμούς για τον Ελληνικό Στρατό, τον Βασιλιά Κωνσταντίνο και τον Βενιζέλο.
Σύμφωνα με τους διεθνείς νόμους της εποχής το κράτος που κρατούσε αιχμαλώτους πολέμου μπορούσε να τους απασχολεί σε εργασία.
Η εργασία επιτρεπόταν όμως με συγκεκριμένους κανόνες. Έπρεπε να μην είναι μέχρι εξάντλησης και να είναι ανάλογη με τις σωματικές τους δυνατότητες,
δεν έπρεπε να συνδέεται άμεσα με πολεμικές επιχειρήσεις και
οι αιχμάλωτοι έπρεπε να αμείβονται για την εργασία τους, να εξασφαλίζεται τροφή, νερό και αξιοπρεπείς-βιώσιμες συνθήκες εργασίας.
Όμως στην περίπτωση των Ελλήνων αιχμαλώτων πολέμου στα κεμαλικά στρατόπεδα οι μαρτυρίες επιζώντων, αλλά και εκθέσεις ουδέτερων παρατηρητών κάνουν σαφές πως οι διεθνείς νόμοι και κανόνες καταπατήθηκαν κατάφορα.
Οι Έλληνες αιχμάλωτοι χρησιμοποιήθηκαν για πολύ βαριές εργασίες με ελάχιστη τροφή και νερό (ή χωρίς καθόλου νερό) υπό καθεστώς τρομοκρατίας έχοντας συνεχή φόβο πως θα εκτελεστούν. Εκτέθηκαν στις καιρικές συνθήκες και σε κτηνώδεις και συνεχείς ξυλοδαρμούς και ταπεινώσεις. Έτσι η θνησιμότητα ήταν πάρα πολύ υψηλή λόγω εξαντλησης, πείνας, δίψας, βασανισμών και άγριας κακομεταχείρισης.
Οι Έλληνες αιχμάλωτοι στην Τουρκία εξοντώθηκαν μαζικά και οργανωμένα μέσω καταναγκαστικής εργασίας.
Αντίθετα δεν υπάρχει καμία τεκμηρίωση με βάση μαρτυρίες, διεθνείς εκθέσεις και την υπάρχουσα ιστοριογραφία, για αντίστοιχη οργανωμένη πολιτική εξόντωσης μέσω καταναγκαστικής εργασίας για τους Τούρκους αιχμαλώτους πολέμου στην Ελλάδα στον ελληνοτουρκικό πόλεμο του 1919-1922.
Ενδιαφέρον στοιχείο: η πιο εμπεριστατωμένη μελέτη μέχρι σήμερα που αναδυκνείει την χρήση καταναγκαστικής εργασίας ως μέσο φυσικής εξόντωσης των Ελλήνων αιχμαλώτων είναι το έργο ενός ιστορικού από την Τουρκία, του Τaner Akçam, που έζησε και δίδαξε πολλά χρόνια στην Γερμανία και αργότερα εργάστηκε στο Center for Holocaust and Genocide Studies του Πανεπιστημίου της Μινεσσότα και ύστερα στο Clark University της Μασαχουσέτης (δες βιβλιογραφία κάτω)
© Οι Έλληνες στην Ιστορία
Πηγές:
Χρήστου Α. Σπανομανώλη: Αιχμάλωτοι των Τούρκων, Εκδόσεις Βιβλιοπωλείο της Εστίας, Β Έκδοση, σελ. 149-150
The Treatment of Greek Prisoners in Turkey: Report of the International Commission of Inquiry Appointed at the Request of the Greek Red Cross, Anglo-Hellenic League, London, 1923
Taner Akçam: The Genocide of the Christian Populations in the Ottoman Empire and its Aftermath (1908–1923), Routledge, 2024.
Μια σπάνια φωτογραφία που τραβήχτηκε το 1850, και δείχνει την ανασκαφή των τεράστιων αγαλμάτων της Πύλης Νεργκάλ της αρχαίας πόλης Νινευή.
Αυτό το άγαλμα ήταν ένας από τους δύο ανθρωπόμορφους φτερωτούς ταύρους (γνωστούς και ως λαμασού) που φύλαγαν μία από τις πολλές εισόδους στη Νινευή, που χρονολογείται από την εποχή του βασιλιά Σενακερίμ, περίπου το 740 π.Χ. – Νινευή, 681 π.Χ.
1500 π.Χ. Πύλος. Οι αρχαιολογικές ανασκαφές, γύρω, από τον τάφο του Γρύπα Πολεμιστή, στο «Ανάκτορο του Νέστορος».
Τραπεζούντα. Εκτέλεση, στην πλατεία Gavur.
1890. Τραπεζούντα. Ελληνίδα, ενώπιον του φωτογραφικού φακού.
1900. Τραπεζούντα.
1905. Τραπεζούντα. (Από ταχυδρομική κάρτα).
Τραπεζούντα. Το κτίριο, όπου ιδρύθηκε - κατά τουρκικές πηγές, από τους Γάλλους - το θνησιγενές ποντιακό κράτος. (Photo 2002).
14/3/1918. Τραπεζούντα.
1919. Τραπεζούντα, Kavak Meydan. Ο Kazım Karabekir πασάς, στην πόλη, επισκεπτόμενος τον Πίσω, από τις κάμερες, τάφο του Εμίρη Μιχαήλ.
1922. Τραπεζούντα. Η γέφυρα του καπνεργοστάσιου.
1922. Τραπεζούντα. Το ξενοδοχείο «Cihan».
1922. Διαβατήριο, που εκδόθηκε, από την τουρκική κυβέρνηση.
1924. Ριζούντα.
29/10/1933. Ριζούντα. Εορταστικές εκδηλώσεις, στον πλατεία του κυβερνείου, για την ανακήρυξη του κεμαλικού τουρκικού κράτους. Ο επιγραφικός τίτλος αναφέρει : «Η κυριαρχία ανήκει, στον λαό».
1933. Τραπεζούντα.
23/4/1940. Τραπεζούντα. "MY TURKISH TEACHER SIRRI BİLGE". Σημείωση, στην πλάτη της τυπωμένης φωτογραφίας.
(ARCHIVE: FAMILY ARCHIVE)
1941. Τραπεζούντα. Οι δασκάλες του Λυκείου AHSEN, HALET και NACİYE.
SOURCE: FAMILY ARCHIVE.
1950 (δεκαετία). Τραπεζούντα.
1950 (δεκαετία). Τραπεζούντα. Στρατιωτικές αποθήκες, στο λιμάνι.
1955. Τραπεζούντα. Μπροστά, στον φωτογραφικό φακό.
1957. Τραπεζούντα.
29/10/1958. Τραπεζούντα. Στην σκηνή, μια ορχήστρα με λαμπερά χρώματα. Μπροστά, είναι ένας μαύρος σολίστας και μια ειδική ορχήστρα.
Alp Sargın.
1970. Τραπεζούντα.
1974. Τραπεζούντα. Η ομάδα ποδοσφαίρου της Trabzonspor.
1980. Τραπεζούντα.
1910. Οθωμανική Δράμα. Ένα, από τα τρία διοικητικά περιφερειακά τμήματα της επαρχίας Θεσσαλονίκης στην ανατολική Μακεδονία. Η πόλη περιβάλλεται, από δάση και καλλιεργούνται όλα τα είδε η δέντρων. Στην Δράμα, οι άνθρωποι ζούσαν από καπνοκαλλιέργεια και εμπόριο. Η πλειοψηφία του πληθυσμού, στην Δράμα, ήταν μουσουλμάνοι μέχρι, πριν από το 1924.
1917 (αρχές). Δράμα. Α’ Παγκόσμιος Πόλεμος. Εορταστικές εκδηλώσεις, από Βούλγαρους, Τούρκους και Γερμανούς, για την κατάληψη του Βουκουρεστίου από τις Κεντρικές Δυνάμεις.
πηγή : ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΜΕΤΑΛΛΗΝΟΣ
1910 - 1911. Οθωμανική Θεσσαλονίκη.
Και πάλι για τη γερμανική συνευθύνη για τη Γενοκτονία στην Ανατολή απ' τους Νεότουρκους
-------------------------------------------------------------
Ο Στρατηγός Χανς φον Ζέεκτ (Hans von Seeckt), ήταν ένας από τους πιο εξέχοντες Γερμανούς αξιωματικούς της περιόδου.
Στα τέλη του 1917, ο Ζέεκτ τοποθετήθηκε Αρχηγός του Γενικού Επιτελείου του Οθωμανικού Στρατού.
Συνεργάστηκε στενά με την ηγεσία των Νεοτούρκων και ειδικότερα με τον Υπουργό Πολέμου, Ενβέρ Πασά.
Ιδεολογικός μέντορας του Ενβέρ πάσα υπήρξε ο Γερμανός στρατηγός Γκολτς πασάς. Το βιβλίο του Κόλμαρ φον ντερ Γκολτς (Colmar Freiherr von der Goltz) «Ο λαός στα όπλα» (Das Volk im Waffen), ήταν το «ευαγγέλιο» των Τούρκων εθνικιστών.
Κατά τη διάρκεια της θητείας του, ο Ζεεκτ κάλυψε πλήρως την πολιτική των Νεοτούρκων απέναντι στους χριστιανικούς πληθυσμούς.
Σε αναφορά του το 1918 για τη Γενοκτονία των Αρμενίων είχε γράψει χαρακτηριστικά: «Οποιαδήποτε συναισθηματική, χριστιανική ή πολιτική σκέψη πρέπει να παραμεριστεί μπροστά στη σκληρή αναγκαιότητα του πολεμικού αγώνα»....
Όταν η Οθωμανική Αυτοκρατορία ηττήθηκε και υπέγραψε την Ανακωχή του Μούδρου τον Οκτώβριο του 1918, η ηγετική τριανδρία των Νεοτούρκων —ο Ενβέρ Πασάς, ο Ταλαάτ Πασάς και ο Τζεμάλ Πασάς— κινδύνευε με σύλληψη και καταδίκη για εγκλήματα πολέμου.
Τη νύχτα της 1ης προς 2α Νοεμβρίου 1918, οι ηγέτες των Νεοτούρκων επιβιβάστηκαν κρυφά σε ένα γερμανικό υποβρύχιο (το U-63) στην Κωνσταντινούπολη και διέφυγαν προς την Οδησσό.
Η επιχείρηση αυτή οργανώθηκε με τη συνδρομή της γερμανικής στρατιωτικής αποστολής και των γερμανικών αρχών, στις οποίες ο Ζέεκτ κατείχε κομβική επιτελική θέση.
Στη συνέχεια, οι φυγάδες κατέληξαν στη Γερμανία (κυρίως στο Βερολίνο), όπου ζούσαν υπό ψευδώνυμα. Στη συνέχεια, και μέσω των δικτύων που είχαν δημιουργηθεί με τους Μπολσεβίκους, η Νεοτουρκική ηγεσία ήρθε σε επαφή με τον Λένιν. Μια διαδικασία που θα οδηγήσει στη συμμαχία των κεμαλιστών με τη νεαρή κυβέρνηση της σοβιετικής πλέον Ρωσίας.
Για τη συνεργασία μπολσεβίκων-κεμαλιστών, δείτε τη μελέτη μου με τίτλο :
"Από τη Συνθήκη του Μπρεστ Λιτόφσκ-1918 στο σοβιετοτουρκικό σύμφωνο φιλίας-1921"
https://www.academia.edu/72528209/%CE%91%CF%80%CF%8C_%CF%84%CE%B7_%CE%A3%CF%85%CE%BD%CE%B8%CE%AE%CE%BA%CE%B7_%CF%84%CE%BF%CF%85_%CE%9C%CF%80%CF%81%CE%B5%CF%83%CF%84_%CE%9B%CE%B9%CF%84%CF%8C%CF%86%CF%83%CE%BA_1918_%CF%83%CF%84%CE%BF_%CF%83%CE%BF%CE%B2%CE%B9%CE%B5%CF%84%CE%BF%CF%84%CE%BF%CF%85%CF%81%CE%BA%CE%B9%CE%BA%CF%8C_%CF%83%CF%8D%CE%BC%CF%86%CF%89%CE%BD%CE%BF_%CF%86%CE%B9%CE%BB%CE%AF%CE%B1%CF%82_1921?email_work_card=title&fbclid=IwdGRjcATVaH9jbGNrBNVodnBkb2YFZXh0bgNhZW0CMTEAc3J0YwZhcHBfaWQMMzUwNjg1NTMxNzI4AAEeXlPFJ_AG1sDk6BSyyxTXS58r28M8PAOJpRDVWwkWNQzomMnpuXeshQ0ugJ8_aem_ZKudsbwa4IjbgbBO_XOtaw
1919. Χάρτης της Ανατολικής Ευρώπης.
1941. Συνοριοφύλακες της Νι Κα Βε Ντε, στο Μπρεστ, συγκρούστηκαν, με Γερμανούς μοτοσικλετιστές. Αφού τους τελείωσαν τα πυρομαχικά, αιχμαλωτίστηκαν. Καθώς προετοιμαζόταν, για την εκτέλεσή τους και οι δύο άνδρες παρέμειναν ήρεμοι και σκαρφίστηκαν αστεία, για τους Γερμανούς στρατιώτες, γεγονός, που αιφνιδίασε τους Γερμανούς αξιωματικούς.
Όταν έφθασε η εντολή, για την εκτέλεση, οι Σοβιετικοί στρατιώτες αντιμετώπισαν τον θάνατο, με χαμόγελα. Αργότερα ο Γερμανός διοικητής κατέγραψε, στο ημερολόγιό του, ότι αυτοί οι Ρώσοι δεν επέδειξαν, καθόλου, φόβο, αλλά αυθεντικό κουράγιο.
Προς στιγμή, τοποθέτησε τον εαυτό του, στην θέση τους, με ένα, καθόλου, ευχάριστο συναίσθημα. Έγραψε ότι οι Σοβιετικοί στρατιώτες πέθαναν, πεπεισμένοι ότι θα επικρατήσουν και ότι η Γερμανία θα χάσει τον πόλεμο, αφήνοντας, σε αυτόν και τους άνδρες του, ένα ανατριχιαστικό ρίγος, καθώς τα πτώματα των Σοβιετικών σωριάστηκαν, στο έδαφος.
#WWII #Military #History
ΚΛΗΡΙΝΓΚ ΤΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΑΤΟΜΙΚΟ ΟΠΛΟ ΤΟΥ Γ΄ΡΑΙΧ.
Για να γίνουν κατανοητοί οι δύο Παγκόσμιοι Πόλεμοι, είναι αναγκαίο να επισημανθεί η οικονομική απειλή που αποτελούσε διαχρονικά η ένωση των γερμανικών φύλων υπό ενιαία κρατική υπόσταση. Η ίδρυση της Δεύτερης Γερμανικής Αυτοκρατορίας το 1871 κατόρθωσε, μέσα σε μόλις 40 χρόνια και χωρίς να πέσει μια τουφεκιά, να κυριαρχήσει και να αποτελέσει οικονομική απειλή για τις παλαιές αποικιακές αυτοκρατορίες.
Η γνωστή ετικέτα προέλευσης προϊόντων «Made in Germany», η οποία επιβλήθηκε στα γερμανικά εξαγωγικά προϊόντα από τη Μεγάλη Βρετανία το 1887 με τον νόμο *Merchandise Marks Act* προκειμένου να αποφεύγεται η αγορά τους από τους υπηκόους της Βρετανικής Αυτοκρατορίας ως προϊόντων χαμηλής ποιότητας, γρήγορα μετατράπηκε σε εργαλείο εξάπλωσης των γερμανικών εμπορευμάτων και σε παγκόσμιο σύμβολο ποιότητας, αντοχής και αξιοπιστίας.
Η προσπάθεια στραγγαλισμού της γερμανικής οικονομίας μέσω του θαλάσσιου αποκλεισμού της από τις πηγές πρώτων υλών, αλλά και η κατασκευή του Σιδηροδρόμου της Βαγδάτης (ανατολικού σιδηροδρόμου) ως γερμανική απάντηση για τη διάσπαση αυτού του αποκλεισμού, οδήγησαν στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Με την ίδρυση του Γ΄ Ράιχ, μέσα σε μόλις έξι χρόνια, η Γερμανία αποτελεί και πάλι οικονομική απειλή στις παγκόσμιες αγορές για τις παλαιές αυτοκρατορίες. Το καινοτόμο και ριζοσπαστικό πνεύμα του νέου καθεστώτος σύντομα δημιούργησε τις προϋποθέσεις για την τεχνολογική πρωτοπορία και την οικονομική κυριαρχία. Ούτε η έλλειψη συναλλάγματος και χρυσού, αλλά ούτε και το ανακοινωθέν Εβραϊκό εμπάργκο του Μαρτίου του 1933 μπόρεσαν να αναχαιτίσουν τη γερμανική οικονομική δυναμική.
Νέο οικονομικό εργαλείο του γερμανικού εμπορίου υπήρξε το σύστημα συμψηφιστικών συναλλαγών, γνωστό ως κλήρινγκ (*clearing*). Πρόκειται για μια έξυπνη μέθοδο βάσει της οποίας παρακάμπτεται το πρόβλημα της έλλειψης συναλλάγματος και της εμπορικής εγγυοδοσίας μέσω χρυσού. Οι συναλλαγές με τη Γερμανία πραγματοποιούνταν μέσω ανταλλαγής προϊόντων και ειδικών εγγυοδοτικών λογαριασμών, οι οποίοι δημιουργούνταν στα συναλλασσόμενα κράτη στο εγχώριο νόμισμα κάθε χώρας. Το κλήρινγκ δεν αποτέλεσε εργαλείο μόνο για τη Γερμανία, αλλά λειτούργησε ως μοχλός ανάπτυξης για πολλά κράτη που αντιμετώπιζαν δυσκολίες συναλλαγής σε σκληρό νόμισμα (συνήθως αγγλική στερλίνα).
Η Ελλάδα και ολόκληρη η περιοχή των Βαλκανίων γνώρισαν πρωτόγνωρη οικονομική ανάπτυξη μέσω του συστήματος αυτού. Οι οικονομικές επιτυχίες του καθεστώτος Μεταξά βασίζονταν ακριβώς σε αυτή τη μέθοδο. Η Γερμανία κατέστη ο κύριος οικονομικός εταίρος ολόκληρης της βαλκανικής χερσονήσου, απορροφώντας τη γεωργική παραγωγή και τις πρώτες ύλες της περιοχής. Παράλληλα, τα βαλκανικά κράτη είχαν την ευκαιρία να ανταλλάσσουν γεωργικά προϊόντα με μηχανήματα και τεχνολογία, χωρίς να είναι αναγκασμένα να δανείζονται σκληρό συνάλλαγμα υποθηκεύοντας τις οικονομίες τους.
Φυσικά, για άλλη μια φορά, οι παλαιές αυτοκρατορίες δεν είχαν καμία δυνατότητα να αναχαιτίσουν τη δυναμική και την καινοτομία της γερμανικής οικονομίας στις παγκόσμιες αγορές. Επομένως, για άλλη μια φορά, η μοναδική επιλογή που τους απέμενε ήταν ο πόλεμος.
Στο απόσπασμα της ελληνικής εφημερίδας της εποχής δημοσιεύεται το εμπορικό ισοζύγιο Ελλάδος – Γερμανίας, το οποίο ίσως για μοναδική φορά ήταν πλεονασματικό υπέρ της Ελλάδος. Κι όμως, η Ελλάδα επέλεξε να στραφεί εναντίον του πραγματικού εμπορικού της εταίρου, της Γερμανίας, επιλέγοντας –προς χάριν των συμφερόντων της εφοπλιστικής ναυτιλίας– την κερδοσκοπική Αγγλία, η οποία δεν είχε ανάγκη κανένα ελληνικό προϊόν, καθώς προμηθευόταν όλες τις γεωργικές πρώτες ύλες από τις αποικίες της.
Dionysis Anninos
1943. Στρατόπεδο συγκέντρωσης Mauthausen. Η «σκάλα του θανάτου».
Αθήνα, 7 Δεκεμβρίου 1944. Σοβιετικός αξιωματικός εξέρχεται του κτιρίου της Σοβιετικής Πρεσβείας- Αντιπροσωπείας. Η είσοδος φρουρείται, από δύο Βρετανούς αλεξιπτωτιστές.
Ο ρόλος της Σοβιετικής πρεσβείας και της σοβιετικής στρατιωτικής αποστολής (υπό τον συνταγματάρχη Γκριγκόρι Ποπώφ), στην Αθήνα, κατά τα Δεκεμβριανά του 1944, ήταν, απόλυτα, παθητικός, ουδέτερος και αποστασιοποιημένος. Η στάση αυτή δεν ήταν τυχαία, αλλά αποτελούσε άμεση συνέπεια της γεωπολιτικής στρατηγικής της Μόσχας και των διπλωματικών δεσμεύσεων του Ιωσήφ Στάλιν. Τον Οκτώβριο του 1944, ο Στάλιν και ο Τσώρτσιλ, είχαν συνάψει, στην Μόσχα, την μυστική Συμφωνία των Ποσοστών. Σύμφωνα, με αυτήν, η Ελλάδα εκχωρήθηκε, κατά 90%, στην βρετανική σφαίρα επιρροής. Κατά την διάρκεια των 33 ημερών των μαχών, στην Αθήνα, η σοβιετική διπλωματική αντιπροσωπεία παρέμεινε κλεισμένη, στα κτίριά της. Δεν παρείχε καμία πολιτική, υλική, στρατιωτική, ή, έστω ηθική υποστήριξη, στο ΕΑΜ/ΕΛΑΣ. Ο σοβιετικός τύπος (όπως η εφημερίδα Πράβντα) απέφευγε οποιαδήποτε καταδίκη της βρετανικής στρατιωτικής επέμβασης, στην Αθήνα, τηρώντας προκλητική σιωπή. Η ηγεσία του ΚΚΕ επιχείρησε, επανειλημμένα, να έλθει, σε επαφή, με την σοβιετική αποστολή, στην Αθήνα ζητώντας βοήθεια, ή μεσολάβηση. Η απάντηση της Μόσχας ήταν, σταθερά, αρνητική. Ο Στάλιν, όχι, μόνο, δεν αντέδρασε, αλλά, τον Ιανουάριο του 1945, (ενώ οι μάχες τελείωναν) διόρισε, επίσημα, νέο πρέσβη, στην Αθήνα, τον Μιχαήλ Τσερνίσεφ, αναγνωρίζοντας, πλήρως, την, υπό βρετανική προστασία, κυβέρνηση και απογοητεύοντας, οριστικά, το ελληνικό αριστερό κίνημα.
Υ.Γ. Τάσου Αναστασόπουλου : Δεν είναι, έτσι, τα πράγματα.
Ένας Έλληνας στρατιώτης δίνει την χαριστική βολή, στον ναζιστή εγκληματία πολέμου Φρίντριχ «Φριτζ» Σούμπερτ, μετά την εκτέλεσή του. δια τουφεκισμού, υπό εκτελεστικού αποσπάσματος, στις φυλακές Επταπυργίου, στην Θεσσαλονίκη, στις 22 Οκτωβρίου 1947. Κρίθηκε ένοχος, για την δολοφονία, πάνω, από 250 πολιτών.
ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΒΑΗΝΑΣ (1924-2008):
Ο Παντελής Βαηνάς ήταν στέλεχος του κομμουνιστικού κινήματος στον ελλαδικό χώρο, σλαβομακεδονικής καταγωγής
Ήταν γιος του Γρηγόρη Βαηνά (αναφέρεται και ως Βαενάς ή Βαγενάς) γνωστού και ως καπετάν Αγραφιώτης (Ασπρόγεια Φλώρινας, 1878-19 Δεκεμβρίου 1970), που ήταν Έλληνας οπλαρχηγός του Μακεδονικού Αγώνα και είχε πολεμήσει στο πλευρό του Παύλου Μελά.
Αποκαλούνταν Γκάρτσος από τους βουλγαρόφιλους, Αετός από τους συναγωνιστές του και Μαύρος Διάβολος από τους Οθωμανούς.
Ο Παντελής Βαηνάς γεννήθηκε στην Ασπρόγεια (Στρέμπενο) της Φλώρινας και συμμετείχε στον ΕΛΑΣ από τα 18 του χρόνια.
Κατά την περίοδο του εμφυλίου (1946-1949) κατάφερε να ανέβει στην ανώτερη βαθμίδα του ΔΣΕ, ενώ ταυτόχρονα ήταν και στέλεχος του ΝΟΦ (Λαϊκοαπελευθερωτικό Μέτωπο των Μακεδόνων), που είχε ιδρυθεί το 1945 στα Σκόπια.
Πρωτοστάτησε στην δημιουργία του ΔΣΕ στην περιοχή του Βίτσι. Αρχικά ήταν συγκροτηματάρχης. Τον Ιούνη 1947 τραυματίστηκε βαριά (κοντά στην καρδιά), στη μάχη στο χωριό Βασιλειάδα.
Μετά την ανάρρωσή του, διοικούσε τάγμα.
Τοποθετήθηκε διοικητής της θρυλικής 18ης Ταξιαρχίας του ΔΣΕ, η οποία για τη δίμηνη δράση της σε Σινιάτσικο, Βουρινό, Βόιο και Βίτσι πήρε την πρώτη θέση στην άμιλλα του ΓΑ του ΔΣΕ.
Η 18η Ταξιαρχία έδωσε δεκάδες πετυχημένες μάχες: στη μεγάλη αντεπίθεση στο Μάλι-Μάδι στις 8-14 Σεπτέμβρη 1948, στη Νάουσα στις 22/12/1948 και στην κατάληψη της Νάουσας στις 13-15 Γενάρη 1949.
Τον Φλεβάρη 1949, αναλαμβάνει τη διοίκηση της 11ης Μεραρχίας του ΔΣΕ.
Με διάταγμα της Προσωρινής Δημοκρατικής Κυβέρνησης, από τις 26 Νοέμβρη 1948 γίνεται συνταγματάρχης του ΔΣΕ.
Για τις στρατιωτικές του ικανότητες και αρετές βραβεύτηκε με διάταγμα της ΠΔΚ 25 Απρίλη 1949 με το Μετάλλιο Στρατιωτικής Αξίας Α’ τάξης.
Στα τέλη του 1958 πέρασε στις γραμμές του Λαϊκού Στρατού Βουλγαρίας και διοικούσε μεγάλη μονάδα.
Τον Παντελή Βαηνά δεν τον μνημονεύει κανένας ιστορικός, τον «στολίζουν» με μίσος τα εθνικιστικά sites, δεν τον θυμήθηκαν ούτε οι σύντροφοί του στο ΚΚΕ.
Τον θυμούνται όμως στις μαρτυρίες τους οι μαχητές του ΔΣΕ που επέζησαν και συνήθως διαβίωσαν στην «υπερωρία», τον θυμούνται οι συγγενείς, οι φίλοι και οι συγχωριανοί του.
Κανένας απ’ όσους τον γνώρισαν δεν τον κατηγόρησε ως Βούλγαρο, κανένας δε μιλάει άσχημα γι’ αυτόν.
Ο Βαηνάς είχε βαθιά πατριωτική συνείδηση και αγάπη για την Ελλάδα και βαθιά γνώση και πίστη στις κομμουνιστικές ιδέες, τις οποίες υποστήριζε μέχρι τον θάνατό του.
Παρά την πικρία του και την αποστασιοποίησή του το 1958 από τα κομματικά πόστα, παρέμεινε πιστός στο ΚΚΕ.
Στην 6η ολομέλεια της ΚΠΕ του ΚΚΕ το 1956 που καθαίρεσε τον Ζαχαριάδη, βρέθηκε στο μεγαλύτερο δίλημμα της ζωής του, όπως και χιλιάδες άλλοι κομμουνιστές
Με τον αρχηγό του ή με το κόμμα;
Πώς να σταθεί απέναντι σε συμπολεμιστές του όπως ο Χαρίλαος Φλωράκης, ο Κώστας Κολιγιάννης και άλλοι;
Προτίμησε τη σιωπή, αλλά όχι και την αποστράτευση.
Συνέχισε την ενεργό δράση ως μέλος της ΚΕ.
Σε ηλικία 18 ετών εντάχθηκε στις δυνάμεις του ΕΛΑΣ Δυτικής Μακεδονίας και σε σύντομο χρόνο θα μετάσχει σε πολλές επιχειρήσεις του ΕΛΑΣ στη περιοχή Βιτσίου- Καϊμακτσαλάν.
Θα πάρει μέρος στις επιχειρήσεις καταδίωξης των Σνοφίτικων ταγμάτων Γκότσε και Πέγιωφ.
Συμμετείχε σε ελληνόφωνα τάγματα (παρότι ήταν δίγλωσσος) και συνέβαλε τα μέγιστα στη στρατολόγηση χιλιάδων σλαβόφωνων στις γραμμές του ΕΛΑΣ και στην απομάκρυνση των συμπατριωτών του από την επιρροή της βουλγαρικής Οχράνα.
Ο Παντελής Βαηνάς είχε ασπαστεί πλήρως τη θέση του ΕΑΜ περί ισονομίας και ισοπολιτείας των Σλαβομακεδόνων στο πλαίσιο της ελληνικής επικράτειας.
Τη θέση μάλιστα αυτή τη διατύπωσε με άρθρο του στο περιοδικό «Δημοκρατικός Στρατός» (Δεκέμβριος 1948).
Σε άρθρο-απάντηση, ο Ζαχαριάδης λίγους μήνες αργότερα θα ανοίξει τον ασκό του Αιόλου για τους κομουνιστές, «αδειάζοντας» τον Βαηνά και θα επαναφέρει το αίτημα της ανεξάρτητης λαϊκοδημοκρατικής Μακεδονίας.
Στο Βίτσι ο Βαηνάς αναδείχτηκε διαδοχικά διοικητής Συγκροτήματος, διοικητής Τάγματος, διοικητής της 18ης Ταξιαρχίας και διοικητής της 11ης Μεραρχίας του ΔΣΕ και αντιστράτηγος του ΔΣΕ.
Όπως αναφέρουν μαρτυρίες μαχητών του ΔΣΕ, ο Βαηνάς συμμετείχε στις περισσότερες επιχειρήσεις του Εμφυλίου.
Έφερε σε πέρας με επιτυχία όλες σχεδόν τις επιχειρήσεις που του ανατεθήκαν.
Το 1947, κατά τις πρώτες επιχειρήσεις, τραυματίστηκε βαριά στην Βασιλειάδα Καστοριάς.
Σε λιγότερο από δύο μήνες θα βρεθεί στην πρώτη γραμμή, θα ηγηθεί της διείσδυσης του ΔΣΕ στο Σινιάτσικο (9.10-12.12.1948) και θα δώσει σειρά νικηφόρων μαχών.
Συμμετείχε στην επίθεση για την κατάληψη της πόλης των Γρεβενών (ανεπιτυχής) χωρίς απώλειες για τους αντάρτες τον Απρίλιο του 1948.
Ταυτόχρονα σχεδίασε και εκτέλεσε με επιτυχία την επιχείρηση κατάληψης του στρατοπέδου του κυβερνητικού στρατού στην Εράτυρα της Κοζάνης (31.10-1.11.1948), με στόχο τη συλλογή πολεμικού υλικού, ειδών επισιτισμού και εφοδίων.
Ακολούθησε η κατάληψη της Πτολεμαΐδας στις 16.10.1948, η ανακατάληψη της 2128 κορυφής του Βιτσίου, η απόκρουση της διείσδυσης των Λοκατζήδων του κυβερνητικού στρατού στη γραμμή Κούλα-Πλατύ (20.10.48), η κατάληψη της Σιάτιστας (12-13.11.48) καθώς και η κατάληψη της Νάουσας (12.1.49).
Η μαρτυρία του Ν. Κυρίτση μιλά με τα πιο κολακευτικά λόγια για τον νεαρό αξιωματικό του ΔΣΕ, ειδικά κατά την υπεράσπιση του στρατηγικού υψώματος Λέσιτς στο Βίτσι και περιγράφει αναλυτικά τις μάχες που έδωσε η 18η ταξιαρχία του ΔΣΕ στη φονική μάχη της Φλώρινας, την κατάληψη μετά από σφοδρές μάχες των στρατηγικής σημασίας υψωμάτων (Πατώματα), τη διάνοιξη διόδου και τη μεταφορά των τμημάτων του ΔΣΕ στο Γράμμο, μετά την πτώση του Βιτσίου.
Ιδιαίτερη στιγμή αποτελεί για την 18η Ταξιαρχία η κατάληψη του Μάλι-Μάδι (8.10.1948) και η πλήρης διάλυση του εθνικού στρατού.
Ο Παντελής Βαηνάς πήρε μέρος στη 2η συνδιάσκεψη του ΝΟΦ στους Ψαράδες των Πρεσπών και έπαιξε ενεργό ρόλο στη συνεργασία του ΝΟΦ με τον ΔΣΕ.
Η εκλογή του ως αναπληρωματικού μέλους της ΚΕ του ΚΚΕ το 1953 θα τον οδηγήσει στην έδρα της ΚΕ στο Βουκουρέστι.
Από εκεί ταξιδεύει σε όλες τις χώρες, από την Τασκένδη μέχρι τη Λειψία, ως υπεύθυνος για «τη δουλειά του κόμματος στους Σλαβομακεδόνες».
Το 1950-54 ήταν πρόεδρος της σλαβομακεδονικής οργάνωσης «Ίλιντεν», που σύστησε το ΚΚΕ στις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης, καταγγέλλοντας το ΝΟΦ σαν προβοκατόρικη και προδοτική τιτοϊκή οργάνωση (γι'αυτό άλλωστε επέλεξε να ζήσει στη Σόφια και όχι στα Σκόπια).
Το ΚΚΕ, μετά από ένοπλες συγκρούσεις του υπό διαμόρφωση ΔΣΕ με τους ένοπλους φιλοτιτοϊκούς μειονοτικους, αποφάσισε τον Νοέμβρη του 1946 να ασκήσει ενεργητική πολιτική στη βάση της πολιτικής ενότητας της μειονότητας και της μαχητικής ενότητας Ελλήνων-Σλαβομακεδόνων.
Δεν έφτιαξε ξεχωριστή οργάνωση, αλλά προσπάθησε να φέρει το ΝΟΦ σε αυτή τη βάση. Παρά τις συνεχείς προσπάθειες, δεν κατέστη εφικτό αυτό.
Ο Παντελής Βαηνάς ήταν από τα στελέχη, όπως ο Κωτσόπουλος και ο Γουσόπουλος, που σήκωσε δυσανάλογο βάρος ακόμα και για την ηλικία του, για την αποκατάσταση της ορθής πολιτικής πορείας της μειονότητας, που οι φιλοτιτοϊκοί ηγέτες της Μήτροφσκι, Κεραμητζίεφ, Ότσε, Γκότσε, Ράκοφσκι, Βέρα Φώτεβα, Ουρανία Γιουρούκοβα κά είχαν οδηγήσει στην καταστροφή και την προσφυγοποίηση, με την παράλληλη με τους μοναρχοφασίστες δράση τους.
Παρότι ήταν στρατιωτικά υπεύθυνος για την τελική κατάρρευση τον Αύγουστο του 1949 (ως διοικητής της 11ης Μεραρχίας του ΔΣΕ πήρε το τάγμα από το Λέσιτς και δεν το επέστρεψε, παρά την εντολή Βλαντά), δεν είχε πρωτοστατήσει στην προηγούμενη προσπάθεια πολιτικής ενοποίησης των Σλαβομακεδόνων στο ΝΟΦ, όπως ο Κωτσόπουλος (που συκοφαντικά οι τιτοϊκοί αποκαλούσαν “Γραικομάνο”) κι έτσι μπορούσε να είναι επικεφαλής της νέας οργάνωσης.
Και παρότι συμβιβάστηκε με το καθεστώς της “6ης Ολομέλειας”, μία από τις συνέπειες της οποίας ήταν η διάλυση της “Ιλιντεν” (την οποία έθετε ως προαπαιτούμενο για την αποκατάσταση των διμερών σχέσεων ο φιλοϊμπεριαλιστής Τίτο), δεν καταδέχτηκε να πάει στην τιτοκρατούμενη ΛΔΜ, όπου οδηγήθηκαν άλλοι Σλαβομακεδόνες, με την αυτοκτονική λογική που διαχώρισε τον επαναπατρισμό τους από αυτόν των άλλων πολιτικών προσφύγων και έμεινε στη ΛΔ Βουλγαρίας (αν και μπόρεσε στο τέλος να επιστρέψει στην Ελλάδα).
Σε άρθρο του που δημοσιεύτηκε μεταξύ άλλων στον “Λαϊκό Αγώνα”, όργανο των προσφύγων της Ελλάδας στην Ουγγαρίας αρ.φ.78, Σάββατο 16 Οκτώβρη, έγραφε για τις μειονότητες στην Ελλάδα για την οποία πολέμησε:
"Ένθερμος και συνεπής υποστηρικτής και πραγματικός προστάτης των εθνικών μειονοτήτων στην Ελλάδα στέκεται πάντοτε το ηρωικό ΚΚΕ.
Πιστό και αφοσιωμένο στη μαρξιστική-λενινιστική διδασκαλία για το έθνος, ήδη από την ίδρυσή του αναγνώριζε το δικαίωμα των εθνικών μειονοτήτων στην αυτοδιάθεση και πάντοτε, για το καλό του λαϊκοδημοκρατικού κινήματος της Ελλάδας και των κινημάτων των εθνικών μειονοτήτων, έθετε το εθνικό ζήτημα σε αντιστοιχία με τη δεδομένη ιστορική περίοδο.
Το ΚΚΕ, για την ύπαρξη και αναγνώριση των εθνικών μειονοτήτων πάλεψε και παλεύει με συνέπεια, θυσιάζοντας πολλά μέλη και στελέχη του.
Για αυτό οι εθνικές μειονότητες στην Ελλάδα αγαπούν το ΚΚΕ. Το βλέπουν ως το κόμμα τους, πλαταίνουν τις τάξεις του με τα καλύτερα παιδιά τους και συνδέουν τη μοίρα τους με αυτό.
Οι εθνικές μειονότητες, οργανωμένες και καθοδηγούμενες από το ΚΚΕ και υπό τη σημαία του πάλεψαν και παλεύουν ενάντια σε κάθε είδους καταπιεστή.
Το ΚΚΕ πάντοτε δίδασκε και διδάσκει στις εθνικές μειονότητες ότι μοναδικός δρόμος για την απελευθέρωσή τους, εγγύηση για τη νίκη του δίκαιου αγώνα τους, είναι ο κοινός και ενιαίος αγώνας με τον ελληνικό λαό.
Από τη σημερινή δύσκολη κατάσταση στην οποία βρίσκονται οι εθνικές μειονότητες, και πρώτη από όλες ο σλαβομακεδονικός λαός, μία είναι η διέξοδος: η αδιάσπαστη ενότητα με τον αδελφικό ελληνικό λαό, με όλους τους τίμιους πατριώτες που είναι ενάντια στον πόλεμο, στις τάξεις του πατριωτικού μετώπου του λαού της Ελλάδας, που αγωνίζεται με αποφασιστικότητα ενάντια στην αμερικανοκρατία και την αμερικανοδουλεία, για ζωή, ελευθερία, ειρήνη, δημοκρατία, ενάντια στον αμερικανικό πόλεμο και το θάνατο, για τα εθνικά δικαιώματα, για μια δημοκρατική κυβέρνηση που θα επιφέρει ριζική αλλαγή στην εσωτερική και εξωτερική πολιτική της Ελλάδας, όπου θα διασφαλίζεται ο σεβασμός των εθνικών δικαιωμάτων των εθνικών μειονοτήτων και με τον οποίο θα ανοίξει ο δρόμος για τη νίκη της Λαϊκής Δημοκρατίας στην Ελλάδα.
Μόνο σε μια λαϊκοδημοκρατική Ελλάδα, όπου η εξουσία θα ανήκει στο λαό, θα απελευθερωθούν οι μειονότητες από οποιαδήποτε εθνική καταπίεση, θα ζουν ελεύθερα και ευτυχισμένα μια δημιουργική ζωή στη γη τους, στις πατρογονικές εστίες τους".
Στο σχέδιο προγράμματος του ΚΚΕ αναφέρεται ότι:
Στη Λαϊκή Δημοκρατία στις εθνικές μειονότητες αναγνωρίζεται το δικαίωμα αυτοδιάθεσης "μέχρι του αποχωρισμού”.
Αυτό σημαίνει ότι οι εθνικές μειονότητες είναι ελεύθερες να αποφασίσουν τη μοίρα τους, να διευθετήσουν τη ζωή τους σύμφωνα με την επιθυμία τους.
Έχουν το δικαίωμα να οργανώσουν τη ζωή τους βάσει της αρχής της αυτονομίας ή του αποχωρισμού.
Η επιλογή της ουσιαστικής αυτονομίας ή του χωρισμού σε δύο ξεχωριστά κράτη, που είναι δύο μορφές ενός και του ίδιου δικαιώματος, του δικαιώματος στην αυτοδιάθεση των εθνικών μειονοτήτων, υπαγορεύεται από τα συγκεκριμένα συμφέροντα των εργαζόμενων μαζών των εθνικών μειονοτήτων και του λαϊκοδημοκρατικού κινήματος της Ελλάδας.
Και είναι ζήτημα που θα αποφασίσουν οι ίδιες οι μειονότητες, όχι με επιβολή από τα πάνω, αλλά σε συμφωνία με τις επαναστατικές οργανώσεις των εθνικών μειονοτήτων.
Η σλαβομακεδονική μειονότητα, σύμφωνα με το δικαίωμα στην αυτοδιάθεση, στη λαϊκοδημοκρατική Ελλάδα μπορεί να ζει στη βάση της αρχής της αυτονομίας ή του αποχωρισμού.
Από αυτές τις δύο λύσεις, θα επικρατήσει αυτή που είναι προς το συμφέρον, στις συγκεκριμένες συνθήκες εκείνης της εποχής, των εργαζόμενων μαζών των Σλαβομακεδόνων και του λαϊκοδημοκρατικού τους κινήματος και προς το συμφέρον της λαϊκής επανάστασης στην Ελλάδα.
Η απόφαση, για παράδειγμα, για απόσχιση της σλαβομακεδονικής εθνικής μειονότητας στη Μακεδονία του Αιγαίου θα προϋπέθετε, πρώτα από όλα, εκτός από τη νίκη της Λαϊκής Δημοκρατίας στην Ελλάδα, και τη νίκη της Λαϊκής Δημοκρατίας στη Γιουγκοσλαβία, δηλαδή θα προϋπέθετε την απελευθέρωση όχι μόνο της Μακεδονίας του Αιγαίου, αλλά και της Μακεδονίας του Βαρδάρη, και αυτό είναι ζήτημα ολόκληρου του μακεδονικού λαού.
Στο σχέδιο προγράμματος αναφέρεται περαιτέρω ότι:
“Στα πλαίσια του λαϊκού κράτος, οι εθνικές μειονότητες θα έχουν πλήρη αυτονομία”.
Αυτό σημαίνει πλήρη εθνική ισοτιμία των εθνικών μειονοτήτων με τον ελληνικό λαό.
Σημαίνει πολιτική αυτοδιοίκηση, δηλαδή εδαφική, διοικητική, οικονομική, πολιτιστικο-μορφωτική, θρησκευτική αυτοδιοίκηση.
Οι εθνικές μειονότητες θα συμμετέχουν ενεργά στη διοίκηση του λαϊκού κράτους, θα έχουν τα δικά τους τοπικά όργανα αυτοδιοίκησης, τοπικά συμβούλια κλπ, σχολεία στη μητρική τους γλώσσα. Θα αναπτύξουν την εθνική τους ζωή, τον εθνικό πολιτισμό κ.ο.κ.
Για την πλήρη αυτονομία, δηλαδή για την πλήρη εθνική ισοτιμία, σήμερα παλεύει η επαναστατική οργάνωση “Ιλιντεν” των Σλαβομακεδόνων του Αιγαίου.
Γιατί αυτό σήμερα είναι προς το συμφέρον του σλαβομακεδονικού λαού και της λαϊκής επανάστασης στην Ελλάδα.
Σε μια λαϊκοδημοκρατική Ελλάδα, η φιλία και η αδερφική συνύπαρξη και συνεργασία των λαών, η ηθικοπολιτική τους ενότητα και ο διεθνισμός θα συνιστούν ένα από τα θεμέλια της ύπαρξης, της ενδυνάμωσης και της ανάπτυξης του λαϊκού κράτους, κύρια καθοδηγητική δύναμη της λαϊκοδημοκρατικής κοινωνίας.
Στη λαϊκοδημοκρατική Ελλάδα, οι εθνικές διακρίσεις και περιφρονήσεις θα θεωρούνται έγκλημα κατά της κοινωνίας, και θα εξαφανιστούν για πάντα οι αστοτσιφλικάδικες θεωρίες του σοβινισμού και του εθνικισμού, το εθνικό μίσος και η καχυποψία ανάμεσα στους λαούς.
Σε συνθήκες ολόπλευρης εθνικής, υλικής και πολιτιστικής ανάπτυξης, οι εθνικές μειονότητες θα ζουν σε αδελφική συνεργασία με τον αδελφό ελληνικό λαό.
Σε συνθήκες λαϊκοδημοκρατικού συστήματος, θα εξαφανιστούν για πάντα η εξαθλίωση, η φτώχεια, η ταπείνωση, οι διώξεις, και με την ολόπλευρη βοήθεια του λαϊκού κράτους θα βρουν ένα εύφορο έδαφος οι δημιουργικές δυνάμεις των καταπιεζόμενων σήμερα εθνικών μειονοτήτων.
Οι εθνικές μειονότητες, στερούμενες σήμερα τα δικαιώματά τους, στην αυριανή λαϊκοδημοκρατική Ελλάδα θα είναι αφέντες στο σπίτι τους, στο βιος τους, στη γη τους.
Αυτός είναι ο λαϊκός δρόμος της αναγέννησης, της ευτυχίας, της απρόσκοπτης προόδου των εθνικών μειονοτήτων, που διασφαλίζονται στη λαϊκοδημοκρατική Ελλάδα.
Παράδειγμα τέτοιας ολόσωστης λύσης του εθνικού ζητήματος για τη σωτηρία των εθνικών μειονοτήτων από την σκληρή και ανυπόφορη καταπίεση είναι η μεγαλειώδης επίλυση του εθνικού ζητήματος στη μεγάλη χώρα του σοσιαλισμού, τη Σοβιετική Ένωση και τις Λαϊκές Δημοκρατίες.
Στη ΛΔ Βουλγαρίας, η τουρκοπομακική και η σλαβομακεδονική εθνική μειονότητα, στις ΛΔ Ρουμανίας και Ουγγαρίας η γιουγκοσλαβική εθνική μειονότητα, οι πολυάριθμες εθνότητες στη ΛΔ Κίνας κλπ, που είναι απελευθερωμένες από οποιαδήποτε εθνική καταπίεση, έχοντας διασφαλισμένες όλες τις δυνατότητες, αναπτύσσουν την εθνική τους ζωή και προοδεύουν.
Η χαρούμενη και ευτυχισμένη ζωή των ελεύθερων λαών της μεγάλης οικογένειας της ΕΣΣΔ, των εθνοτήτων και των εθνικών μειονοτήτων των Λαϊκών Δημοκρατιών, εμπνέει τις σκλαβωμένες εθνικές μειονότητες στην Ελλάδα στον αγώνα τους για ελευθερία, δημοκρατία και ανεξαρτησία, για εθνικά δικαιώματα.
Η επίλυση του εθνικού ζητήματος για την τουρκοπομακική μειονότητα και για τους Σλαβομακεδόνες στη ΛΔ Βουλγαρία και η ανάπτυξη του Πιρίν (του μόνου ελεύθερου τμήματος της Μακεδονίας) εμπνέει τα σκλαβωμένα αδέρφια των τελευταίων στην Ελλάδα στον δίκαιο αγώνα τους.
Οι εθνικές μειονότητες στην Ελλάδα χρόνια ολόκληρα παλεύουν για τη λαϊκοδημοκρατική επίλυση του εθνικού τους ζητήματος, για τα εθνικά τους δικαιώματα, για εθνική αποκατάσταση.
Αδιάσπαστα ενωμένες με τον ελληνικό λαό, οι εθνικές μειονότητες στην Ελλάδα πάλεψαν ενάντια στην αιμοσταγή δικτατορία του Μεταξά, ενάντια στη χιτλερική κατοχή, και συνεχίζουν αλύγιστα με αμείωτο μίσος ενάντια στους αγγλοαμερικάνους κατακτητές και τους λακέδες υποτακτικούς τους (τους μοναρχοφασίστες δήμιους και τους τιτοϊκούς προδότες).
Σε αυτούς τους σκληρούς αλλά και δίκαιους αγώνες για ελευθερία, ειρήνη, εθνικά δικαιώματα, εθνική αποκατάσταση, οι εθνικές μειονότητες θυσίασαν και θυσιάζουν χιλιάδες ήρωες από τα καλύτερα παιδιά τους.
Στον σημερινό δύσκολο αγώνα τους οι εθνικές μειονότητες έχουν στη μνήμη τους τα οφέλη που τους είχε διασφαλίσει το λαϊκοδημοκρατικό κίνημα με την απελευθέρωση τμημάτων της Μακεδονίας του Αιγαίου και της Θράκης από τον ΔΣΕ μεταξύ 1946-1949: λαϊκά όργανα και τοπικά συμβούλια, αυτοδιοίκηση, διδασκαλία και ελεύθερη χρήση της μητρικής γλώσσας και πολλά άλλα.
Ταυτόχρονα, οι εθνικές μειονότητες δεν ξεχνούν ποτέ το ιταμό προδοτικό χτύπημα του προδότη Τίτο ενάντια στο ΔΣΕ το 1949, που ήταν μία από τις κύριες αιτίες που έκοψαν το δρόμο του ελληνικού λαού και των εθνικών μειονοτήτων στην απελευθέρωση και τους έριξαν πάλι στη σκλαβιά.
Είναι ξεκάθαρο για τις εθνικές μειονότητες ότι με τη νίκη του ΔΣΕ το ζήτημα της απελευθέρωσής τους θα είχε επιλυθεί.
Για αυτό, οι εθνικές μειονότητες μισούν θανάσιμα τους τιτοϊκούς και παπαγικούς και τα αφεντικά τους, τους γιάνκηδες, και μάχονται εναντίον τους με όλες τις δυνάμεις τους
Και όποια μέτρα κι αν πάρουν οι γιάνκηδες και οι υποτακτικοί τους, από την αχαλίνωτη τρομοκρατία στη Μακρόνησο και τις φυλακές, τις συλλήψεις και τις πυρπολήσεις ως τις εκτελέσεις και ως την ποινικοποίηση του πατριωτισμού και το γενικό ξεριζωμό-πογκρόμ που εξαπολύουν ενάντια στις εθνικές μειονότητες και ιδίως ενάντια στον αλύγιστο σλαβομακεδονικό λαό, δε θα μπορέσουν να λυγίσουν το αγωνιστικό τους πνεύμα και να τους εξολοθρεύσουν.
Οι εθνικές μειονότητες στην Ελλάδα, ενωμένες με τον ελληνικό λαό που βιώνει τα δεινά της αμερικανικής ζούγκλας, αποφασιστικά παλεύουν ενάντια στους δήμιούς τους και είναι βέβαιες για τη νίκη του δίκαιου αγώνα τους
Γιατί εμψυχωτή και καθοδηγητή, στον αγώνα τους, έχουν το ηρωικό ΚΚΕ που είναι συνεπής σύμμαχος του ελληνικού λαού
Γιατί στο πλευρό τους έχουν όλους τους δημοκρατικούς λαούς του κόσμου, με επικεφαλής τη μεγάλη χώρα του σοσιαλισμού: την ισχυρή Σοβιετική Ένωση, υποστηρικτή όλων των καταπιεζόμενων λαών".
Σε μια συνέντευξη που έδωσε στη Σόφια, όπου είχε εγκατασταθεί μόνιμα από δική του επιλογή, δεν ήθελε να πει τίποτα για τον εαυτό του.
Ήταν σε δεινή οικονομική κατάσταση και ο κομμουνισμός που ευαγγελίστηκε είχε μόλις καταρρεύσει.
Τον απασχολούσε τι έφταιξε, τι δεν πήγε καλά, είχε μόλις πριν πέντε χρόνια αποστρατευθεί.
"Ό,τι έχω να πω τα είπα στο κόμμα", έλεγε.
Είχε όμως μια πικρία:
«Δεν μπορώ να καταλάβω πώς ο Χαρίλαος έκανε τέτοιο λάθος και συνεργάστηκε με τον Μητσοτάκη».
Όταν ρωτήθηκε αν επιστρέψει στην Ελλάδα, απάντησε γελώντας:
«Θα αφήσουν ποτέ έναν 'Βούλγαρο' αξιωματικό να γυρίσει πίσω;».
Και πάλι κατηγόρησε τον Χαρίλαο Φλωράκη (μάλλον αδίκως) ότι δεν έκανε όσα έπρεπε, προκειμένου οι Σλαβομακεδόνες να επιστρέψουν στη πατρίδα τους.
Στο τέλος της συνέντευξης, ο Βαηνάς είπε το αυτονόητο:
«Έκανα όσα και όλοι οι άλλοι, τίποτα περισσότερο, τίποτα λιγότερο. Όμως αυτοί, δύσκολα ή εύκολα, θα πεθάνουν στο τόπο τους».
Την ημέρα της κηδείας του, που έγινε στον μητροπολιτικό ναό της Σόφιας, κατ’ απαίτηση των ελάχιστων εναπομεινάντων Σλαβομακεδόνων μαχητών του ΔΣΕ το ΚΚΕ δεν ήταν εκεί (αν και η ΚΕ του ΚΚΕ εξέδωσε ανακοίνωση).
Για το ΚΚΕ, ο Παντελής Βαηνάς, ο αγέρωχος αντιστράτηγος του ΔΣΕ, ήρωας για τον σλαβόφωνο πληθυσμό, ο μαχητής που ακόμη και οι αντίπαλοι σέβονταν, δεν υπήρξε τίποτα άλλο από «μέλος της ΚΕ του ΚΚΕ κατά το παρελθόν»
Φωτό: Ο Παντελής Βαηνάς, όρθιος, πρώτος από δεξιά, με άλλους μαχητές του ΕΛΑΣ στα Ασπρόγεια (το χωριό από όπου καταγόταν και ο Μακεδονομάχος Βαγγέλης Νάτσης ή Στρεμπενιώτης).
Όλοι από τα Ασπρόγεια, όπως μου είπε φίλος της σελίδας, τον οποίο και ευχαριστώ για τη φωτογραφία.
Υ.Γ. Τάσου Αναστασόπουλου : Εννοείται ότι το κείμενο αυτό δεν είναι δικό μου.
Αν θελήσουμε να συγκρίνουμε την κατάσταση που επικρατούσε στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη στα μέσα Ιανουαρίου 1945, χωρίς δυσκολία θα αποφανθούμε πως τα πράγματα στην πόλη μας ήταν πολύ καλύτερα. Δεν υπήρξαν μάχες, δεν υπήρξαν ανθρώπινες απώλειες και καταστροφές κτιρίων και υποδομών.
Δε χρειάζονται επ΄αυτού πρόσθετα επιχειρήματα. Σε αυτό το σκηνικό συνετέλεσε η απόφαση του Γιώργου Σιάντου να μην υποκύψει στις πιέσεις των τοπικών στελεχών του ΚΚΕ που ζητούσαν να επιτεθεί ο ΕΛΑΣ στη βρετανική ταξιαρχία που βρισκόταν στο στρατόπεδο Καραμπουρνού. Για την ηγεσία του ΚΚΕ, η Βρετανία παρέμενε ο μεγάλος σύμμαχος της Σοβιετικής Ένωσης στον αντιφασιστικό πόλεμο και ο Τσόρτσιλ ο πρωθυπουργός της. Ενδεικτικό γεγονός αυτού του κλίματος είναι το εξής: στις 9 Δεκεμβρίου 1944, ενώ μαίνονται οι μάχες στην Αθήνα, η προσκείμενη στο ΕΑΜ εφημερίδα της Θεσσαλονίκης «Ελευθερία», σε άρθρο της, αποκάλεσε τον Βρετανό πρωθυπουργό «σύγχρονο Μέτερνιχ». Την επομένη, υπό την πίεση της ηγεσίας του ΕΑΜ, η εφημερίδα διευκρίνισε πως το συγκεκριμένο άρθρο εξέφραζε μόνον τον συντάκτη του. Άλλωστε, δεν πρέπει να λησμονούμε πως εν μέσω της Δεκεμβριανής στάσης ξεκίνησε η αντεπίθεση των Γερμανών στις Αρδένες, ενώ ο Κόκκινος Στρατός δεν είχε ακόμη διαβεί τα γερμανικά σύνορα. Όλοι γνώριζαν πως η ναζιστική Γερμανία θα ηττηθεί, αλλά δε γνώριζαν πότε. Και ο Στάλιν αμφέβαλε και για το πώς, φοβούμενος μια χωριστή ειρήνη των ναζί με τους Βρετανοαμερικανούς.
Από την άλλη πλευρά, από την πλευρά του αστικού κόσμου, θα ήταν άδικο να μη σημειώσουμε και τη συμβολή του Αθ. Χρυσοχόου, του Μητροπολίτη Γενναδίου και του Δ. Θεοχαρίδη στο γεγονός πως δεν έγινε αιματοκύλισμα στην πόλη, καθώς αυτοί έπεισαν τους αντικομμουνιστές πολέμαρχους και τις δωσιλογικές ομάδες του Δάγκουλα και του Βήχου να εγκαταλείψουν τη Θεσσαλονίκη. Είναι ευνόητο πως αν αυτές οι ομάδες, περίπου 7-8000 ένοπλοι, δε μετέβαιναν στο Κιλκίς, οι εξελίξεις θα ήταν εντελώς διαφορετικές. Το τι έγινε στην ευρύτερη περιοχή του Κιλκίς μετά την 4η Νοεμβρίου 1944 είναι ένας ασφαλής οδηγός για να εικάσουμε τι θα γινόταν και στην πόλη μας αν δεν αποχωρούσαν αυτές οι ομάδες.
Συνεπώς το γεγονός πως δεν έγινε καμιά επίθεση στα βρετανικά στρατεύματα από την Ομάδα Μεραρχιών Μακεδονίας του ΕΛΑΣ, όπως και η έξοδος των αντικομμουνιστών οπλαρχηγών από την πόλη, συνέβαλε σημαντικά στο να μη γίνει η Θεσσαλονίκη τόπος πολεμικών συγκρούσεων, όπως η Αθήνα. Αυτή είναι η μεγάλη και σημαντική εικόνα. Όμως, κάθε μεγάλη εικόνα έχει τα εικονίδιά της. Έτσι, αν θελήσουμε αυτήν την περίοδο να την τεμαχίσουμε στους μήνες Νοέμβριο και Δεκέμβριο, η εικόνα κάπως αλλάζει. Στην Αθήνα δεν υπήρξε τον Νοέμβριο καμιά Εαμοκρατία. Υπήρχε η ελληνική κυβέρνηση, υπήρχε η Χωροφυλακή και η Αστυνομία και υπήρχε, από τις 9 Νοεμβρίου 1944, η Τρίτη Ορεινή Ταξιαρχία με σημαντική δύναμη πυρός. Άρα, απέναντι στον εφεδρικό ΕΛΑΣ, στην ΟΠΛΑ και στην Πολιτοφυλακή υπήρχαν συγκροτημένες δυνάμεις στις οποίες μπορούσε να βασιστεί το αστικό στρατόπεδο. Κάτι που επιβεβαιώθηκε στη συνέχεια. Για να υπενθυμίσω για μια ακόμη φορά, πως μέχρι τις 15-17 Δεκεμβρίου, όταν και ολοκληρώθηκε η άφιξη των βρετανικών δυνάμεων στον Πειραιά, το κύριο βάρος των οδομαχιών το έφεραν οι προαναφερθείσες κυβερνητικές δυνάμεις.
Στη Θεσσαλονίκη, η κατάσταση τον μήνα Νοέμβριο ήταν εντελώς διαφορετική. Την πλήρη εξουσία ασκούσε το ΚΚΕ—ΕΑΜ, ενώ ο ρόλος των κυβερνητικών εκπροσώπων Μόδη—Αβραμίδη ήταν διακοσμητικός. Απόδειξη πως στις αρχές Δεκεμβρίου καθαιρέθηκαν αμφότεροι με μια πράξη της εαμοκρατούμενης ΔΕΜ. Η Πολιτοφυλακή μαζί με την ΟΠΛΑ και τις δυνάμεις του ΕΛΑΣ συλλαμβάνανε άτομα που όντως είχαν συνεργαστεί με τους Γερμανούς, αλλά συγχρόνως εκκαθάριζαν και όσους πίστευαν πως θα τους βρουν απέναντι τους στο προσεχές διάστημα. Το στρατόπεδο του Παύλου Μελά ήταν τόπος κράτησης περίπου 2.500 πολιτών, των οποίων ένα μέρος αργότερα «πορεύτηκε» προς την Αρδέα. Στην Αθήνα τέτοιοι χώροι κράτησης που να βρισκόταν υπό την εξουσία του ΚΚΕ—ΕΑΜ δεν υπήρχαν τον μήνα Νοέμβριο. Οι φυλακές Αβέρωφ, όπου ήταν φυλακισμένοι γνωστοί δωσίλογοι, τελούσαν υπό τον έλεγχο της κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας.
Σε όλη τη διάρκεια των μαχών στους δρόμους της Αθήνας, στη Θεσσαλονίκη κυριαρχούσαν οι καθημερινές διαδηλώσεις συμπαράστασης των κομμουνιστών. Μέχρις εδώ και τίποτα παραπάνω. Και ήταν φυσιολογικό, διότι άπαντες είχαν στραμμένη την προσοχή τους και είχαν εναποθέσει τις ελπίδες τους στην έκβαση αυτών των μαχών. Στη μάχη των 33 ημερών κρίθηκε η τύχη της Ελλάδας.
Τελικά, βλέποντας πάντα τη μεγάλη εικόνα, η πόλη μας γλίτωσε από τα χειρότερα. Στις 18 Ιανουαρίου 1945, όταν είχε αποχωρήσει και ο τελευταίος Ελασίτης από τη Θεσσαλονίκη, τα προβλήματα από την περίοδο της Εαμοκρατίας ήταν περιορισμένα. Το κυρίαρχο ήταν η ασφαλής επιστροφή των περίπου 1.200 ομήρων που πορεύθηκαν προς την Αρδέα. Δυστυχώς οι μισοί από αυτούς δεν επέστρεψαν. Ο κύκλος του αίματος είχε ανοίξει για τα καλά. Στον γενικευμένο εμφύλιο πόλεμο στη Θεσσαλονίκη το ΚΚΕ, απομονωμένο πολιτικά και κοινωνικά, έχασε πολλά και σημαντικά στελέχη του.
Μια αποτίμηση της Εαμοκρατίας.
Σάκης Μουμτζής
02.08.2026
Από την σελίδα «Παλιό Ελληνικό Σινεμά», στο Facebook, αλιεύσαμε μια σπάνια φωτογραφία του Μάνου Κατράκη, με την πρώτη του σύζυγο και επίσης, ηθοποιό, Νίτσα Λώρη. Η μητέρα της δεν τον ήθελε, για γαμπρό και έτσι ο Κατράκης και η Λώρη κλέφτηκαν, για να ζήσουν τον έρωτά τους. Όπως αναφέρεται, στην σελίδα «Παλιό Ελληνικό Σινεμά». Λεπτομέρειες του περιπετειώδους αυτού γάμου αποκαλύφθηκαν, σ' ένα δημοσίευμα της εφημερίδας «Ακρόπολις», στις 8 Σεπτεμβρίου 1934. Αυτό συμπεριλάμβανε και μία κοινή συνέντευξη των δύο ηθοποιών, καθώς και φωτογραφίες τους.
ΑΠΟ In Style
Υπάρχει μια τρομερή ιστορία στην Μακρόνησο. Στο ίδιο κελί ο Κατράκης με τον Ρίτσο και τον Μισέλ Περιστέρη, αντάρτη στα βουνά της Ρούμελης με τον Διαμαντή. Αργότερα είχε μαγαζί με παπούτσια κοντά στη "Σόνια" στην Λ. Αλεξάνδρας.
Κάθε πρωί ο Μάνος κάνει καφέ και για τους τρεις.
Ο Ρίτσος και πιο ασθενικός γράφει ακατάπαυστα. Απέναντι και κόντρα σε κάθε πρόβλημα.
Τον αέρα, τη δίψα, την πείνα,το ξύλο, τους Αλφαμίτες.
Κάθεται απέναντι από τους αγέρηδες μ'ένα παλτό που του είχε στείλει η Καίτη Δρόσου και γράφει.
Τα "Μακρονησιώτικα" γεννήθηκαν χάρις και στους τρεις τους.
Πως όμως θα έβγαιναν έξω; Ένα βράδυ που ο αγέρας στο "Θανατονήσι" λυσσομανάει βγάζουν τα χειρόγραφα που ήταν θαμμένα στο χώμα μέσα σ' ένα μπουκάλι. "Πρέπει να τα σώσουμε" λέει ο Μισέλ. "Οπωσδήποτε", συμφωνεί και ο Μάνος..."Ειναι διαμάντια".
Ο Ρίτσος μ' εκείνο το δωρικό του ύφος τους λέει... "Σύντροφοι κάνετε όπως θέλετε,θα συμφωνήσω σε όλα". Μαγικός Ρίτσος σε κάθε του έκφανση.
Ο αγέρας κοντεύει να σηκώσει τη σκηνή. Κοιτάζονται οι δυό τους και με τον φόβο του Αλφαμίτη, περασμένα μεσάνυχτα, ποδένονται και βγαίνουν. Στοχεύουν ένα δέντρο και φτάνουν. Σκάβουν και θάβουν το ιστορικό μπουκάλι με την πένα του Ρίτσου γεμάτη πόνο και αίμα. Μια πραγματική ιστορία που πέρα από τον Μάνο που ήταν τα πάντα σε όλο τους το εύρος, αξίζει να μνημονεύουμε έστω και έτσι. Μέσω ενός τύπου που έσωσε μια “ιαματική” γραφή χωρίς να τον ξέρει κανείς.
***Thanassis Kappos
1953. Μύκονος. Η Ξένια Καλογεροπουλου, στα εφηβικά της χρόνια, φωτογραφημένη, από τον Mario Vitti.
1960 (τέλη δεκαετίας). Αθήνα. Μαρινέλλα, Νίκος Ξανθόπουλος και Γιάννης Πουλόπουλος, σε νυχτερινή έξοδο, όταν και οι τρεις τους είχαν, ήδη, κατακτήσει τις καρδιές του κοινού, με την Μαρινέλλα, στην κορυφή της επιτυχίας, με το «Σταλιά Σταλιά», τον Ξανθόπουλο, όταν μεσουρανούσε, ως «παιδί του λαού» και τον Πουλόπουλο τον πιο αγαπητό νέο τραγουδιστή της εποχής.
1/8/1973. Συμπληρώθηκαν 53 χρόνια από την ημέρα που οδηγήθηκε στην αυτοκτονία, (δολοφονία;), από την Κα Γκε Μπε, σε συνεργασία και την ανοχή της ηγεσίας του ΚΚΕ, στο παγωμένο Σοργκούτ της Σιβηρίας, όπου ήταν εξόριστος, ο κομμουνιστής ηγέτης Νίκος Ζαχαριάδης.
Υπήρξε μια από τις σημαντικότερες προσωπικότητες του διεθνούς κομμουνιστικού κινήματος κατά την τριτοδιεθνιστική περίοδο, και αναμφισβήτητα η σημαντικότερη πολιτική προσωπικότητα της Ελλάδας του 20ού αιώνα.
Ο Ζαχαριάδης συνδύαζε τα χαρακτηριστικά του πολιτικού ηγέτη, του θεωρητικού και του επαναστάτη ακτιβιστή. Αναδείχτηκε σε ηγέτη μέσα από το καμίνι της ταξικής πάλης και όχι μέσα από λαβύρινθους κομματικών γραφείων.
Πριν αναλάβει το πόστο του γενικού γραμματέα του ΚΚΕ, στα 29 του χρόνια, είχε προλάβει να ζήσει μια πολυκύμαντη επαναστατική ζωή, στην Τουρκία, την Ελλάδα και τη Σοβιετική Ενωση. Να δουλέψει λιμενεργάτης, να μπαρκάρει σε βαπόρια, να σπουδάσει στο Κομμουνιστικό Πανεπιστήμιο των Εργαζόμενων της Ανατολής (ΚΟΥΤΒ), να αναδειχτεί σε συνδικαλιστή ηγέτη, να καθοδηγήσει κομματικές οργανώσεις, να διωχθεί, να φυλακιστεί και να δραπετεύσει κάμποσες φορές (δυο φορές από τη φυλακή).
Από την καθοδηγητική θέση του γενικού γραμματέα, στην οποία τοποθετήθηκε με παρέμβαση της Κομμουνιστικής Διεθνούς, κατάφερε να οδηγήσει το ΚΚΕ στο δρόμο της πολιτικής ανασυγκρότησης, έτσι που από ένα κόμμα σπαρασσόμενο από φραξιονιστικές έριδες, να μετατραπεί σ’ ένα καθοδηγητικό και μαχητικό επιτελείο της εργατικής τάξης.
Μπορεί να είναι ευρέως γνωστός από το γράμμα της 28ης Οκτώβρη του 1940, όμως ο Ζαχαριάδης έχει να επιδείξει ένα πλούσιο θεωρητικό συγγραφικό έργο, το οποίο συνόδευε πάντοτε την πολιτική-καθοδηγητική δραστηριότητά του, η οποία ήταν εξίσου πλούσια.
Από τα μπουντρούμια της δικτατορίας του Μεταξά (1936) στο κολαστήριο του Νταχάου (μέχρι το 1945) κι από εκεί ξανά στην Αθήνα, ένα σύντομο διάλειμμα μέχρι να ξανανέβει στο βουνό, φυσικός ηγέτης της επανάστασης του 1946-49.
Δεν συμβιβάστηκε με την αντεπανάσταση που σάρωσε το σοσιαλιστικό στρατόπεδο και το διεθνές κομμουνιστικό κίνημα στα μέσα της δεκαετίας του ’50, δεν υποτάχθηκε στον αναθεωρητισμό, δεν πρόδωσε την ιδεολογία και τις πολιτικές του απόψεις κι αυτό το πλήρωσε με την ίδια τη ζωή του.
Λίγες ημέρες πριν την "αυτοκτονία" του, τον επισκέφθηκε στο Σοργκουτ το μέλος του πολιτικού γραφείου του ΚΚΕ Κώστας Λουλές, καθ' υπόδειξη του νεοεκλεγέντος τότε Γενικού γραμματέα του ΚΚΕ Χαρίλαου Φλωράκη. Είχε εντολή να διερευνήσει τις προθέσεις του Αρχηγού και να μεταφέρει τα αιτήματα του.
Ο Ζαχαριάδης δεν είχε άλλο αίτημα πάρα μόνο να αποκατασταθεί κομματικά ως απλό μέλος του κόμματος που έδωσε την ζωή του. Προειδοποιήσε δε τον Λουλέ ότι εάν έστω αυτό δεν γίνονταν αποδεκτό την 1 Αυγούστου θα αυτοκτονούσε. Ο Λουλές μετέφερε στον Φλωράκη το αίτημα και τη προειδοποίηση του Αρχηγού, λέγοντας του όμως ότι δεν πιστεύει ότι θα το κάνει πράξη. Η συνέχεια είναι γνωστή.
ΥΓ. Αρχηγός στο κομμουνιστικό κόμμα Ελλάδος μόνο ένας ονομάστηκε και ήταν ο Νίκος.
ΥΓ2 . Εντάξει ξέρουμε... για όλα φταίει ο Νικος.
1/8/1973. Η αυτοκτονία του Ζαχαριάδη στην Σιβηρία!
Δεν τον έσωσε ο Κώστας Λουλές, απεσταλμένος του Χαρίλαου Φλωράκη.
Να σημειωθεί ότι το 1956 το ΚΚΕ καθαίρεσε τον Ζαχαριάδη, από την ηγεσία του, ενώ, το 1957, τον διέγραψε και από μέλος του ως αντικομματικό, φραξιονιστικό, αντιδιεθνιστικό, εχθρικό στοιχείο. Εξορίστηκε, στο Μποροβίτσι, κοντά, στο Νόβγκοροντ και μέχρι το 1962, εργάστηκε, σε δασική επιχείρηση. Μετέβη, μυστικά, στην Μόσχα και ζήτησε, από την Ελληνική Πρεσβεία, να γυρίσει στην Ελλάδα και να δικαστεί.
Λόγω αυτού, οι Σοβιετικοί τον εκτόπισαν, στο Σουργκούτ της Σιβηρίας, με το ψευδώνυμο Νικολάι Νικολάγιεβιτς Νικολάγιεφ και υπό 24ωρη επιτήρηση και με προβολέα να φωτίζει το ξύλινο οίκημα, που διέμενε. Είναι γνωστό ότι έκανε πολλές απεργίες πείνας ζητώντας την απελευθέρωσή του, ενώ ζήτησε και άδεια να φύγει, στην Κίνα.
Τελικά, ο Ζαχαριάδης, με επιστολή του, στις 26/6/1973, προς το ΚΚΣΕ, το KKE και τα δύο, από τα τρία παιδιά του, τον Σήφη και την Ολγα (με τον Κύρο είχε έλθει, σε ιδεολογική ρήξη) προειδοποιούσε ότι «αν δεν αρθούν όλα τα μέτρα περιορισμού, εξορίας, στέρησης, ελευθερίας μετακίνησης και αναχώρησης, από την Σοβιετική Ένωση κτλ., κτλ.», τότε, «την 1η Αυγούστου 1973, σαν έκφραση έσχατης διαμαρτυρίας, θ’ αφτοκτονήσω».
Το ΚΚΣΕ του απάντησε ότι την πλήρη και αποκλειστική ευθύνη, για ό,τι του συμβεί, θα έχει ο ίδιος.
Το ΚΚΕ, ουσιαστικά, ο Φλωράκης, έστειλε, στο Σουργκούτ τον Κώστα Λουλέ να πείσει τον Ζαχαριάδη να μην εκτελέσει την απειλή του.
Ο Λουλές, παλιότερα, είχε φιλικές σχέσεις, με τον Ζαχαριάδη, ο οποίος τον επεσκέπτετο στη Florica της Ρουμανίας, όπου ο τελευταίος, την δεκαετία του 1950, ήταν επικεφαλής της, εκεί, «Κοινότητος» του ΚΚΕ. Ο Λουλές δρούσε, εκεί, βάναυσα, προς τα Ελληνόπουλα, με συχνές απάνθρωπες τιμωρίες (στέρηση φαγητού, φτύσιμο παιδιών, από όλους τους συμμαθητές τους, κατακράτηση επιστολών, ψευδείς δηλώσεις, προς τον Ερυθρό Σταυρό, κλπ.) (ίδε : «Η Φωνή της Ειρήνης». Ι.Κ. Μπουγάς, Εκδόσεις Ερωδιός). Πολλά, από αυτά τα «εργα» του Λουλέ, είχαν γίνει παρουσία του Ζαχαριάδη στη Florica.
Ο Λουλές πήγε, στον Ζαχαριάδη και του πρότεινε «να συνεργαστεί, με την νέα ηγεσία» του κόμματος και να μεταφερθεί, στην Βουδαπέστη, όπου, τότε, ήταν η έδρα της KE, και να βοηθά, ως σύμβουλός της. Οι συζητήσεις, μεταξύ των δυο, ήταν βασανιστικές, όπως θα γράψει ο Ζαχαριάδης, σε ενα κείμενο, που άφησε, πριν πεθάνει.
Τις τελευταίες τρεις ημέρες της ζωής του, έγραψε αυτό, που απεκάλεσε ο ίδιος το «Μήνυμα από την άλλη μεριά», το οποίο, όπως έλεγε, του το είχε ζητήσει ο Λουλές και προοριζόταν να το δουν, μόνο, ο Φλωράκης, ο Λουλές και ο Γκένιος)». Ο Λουλές του είχε πει ότι το κείμενο θα το παραλάμβανε άνθρωπος του κόμματος, πριν από την 1η Αυγούστου. «Το γραφτό είναι έτοιμο, κανένας όμως δεν ήρθε να το πάρει…» θα γράψει ο Ζαχαριάδης, ενώ, για τον Λουλέ, θα πει : «Του ζήτησα να μείνει, μαζί μου, ακόμα, μια μέρα, αλλά βιαζόταν και μου ‘πε ότι τον περιμένουν κάπου». Επί πλέον, ο Ζαχαριάδης έγραψε, στο «Μήνυμα» ότι, φεύγοντας ο Λουλές του είπε : «Εγώ πιστεύω ότι δεν θα το κάνεις» (δεν θα αυτοκτονήσεις). Ο Ζαχαριάδης θα γράψει : «Του εύχομαι να μην ξανακάνει τέτοιο λάθος…»!
Το τέλος.
1η Αυγούστου 1973. Σιβηρία. Πόλη : Σουργκούτ. Το φως, στην κάμαρα του ξύλινου σπιτιού της οδού Ναγκόρναγια 31-1 παρέμενε αναμμένο, αποβραδίς. Ήταν, ήδη, απόγευμα. Ο αστυφύλακας βάρδιας Κορμίλτσεφ ειδοποίησε τον επικεφαλής του τοπικού κλιμακίου της Κα Γκε Μπε Σόσενκο. «Βλαντίμιρ Αντρέγεβιτς, το φως, στο δωμάτιο του “αντικειμένου”, δεν έχει σβήσει, αποβραδίς. Κάτι δεν πάει καλά» του είπε. Σε λίγη ώρα, η περιοχή είχε γεμίσει, από αστυνομικούς και αξιωματικούς της Κα Γκε Μπε, της διαβόητης Υπηρεσίας Κρατικής Ασφαλείας της, άλλοτε, Σοβιετικής Ενωσης. Αργότερα, τέσσερις άνδρες έβγαιναν, από το σπίτι, κουβαλώντας, μέσα σε μια κουβέρτα, ένα ανθρώπινο σώμα…
Κόντευε, πια, να βραδιάσει. Στο σπίτι του ιατροδικαστή Πλετενιόφ, φτάνουν οι «μιλιτσιανιέροι» – οι αστυνομικοί της σοβιετικής πολιτοφυλακής Μιλίτσια. «Πρέπει να έρθετε, μαζί μας» του είπαν και τον οδήγησαν, σε ένα ξενοδοχείο. Στο κρεβάτι του δωματίου, κειτόταν το σώμα ενός ηλικιωμένου άνδρα, 70 ετών, με μια θηλιά σφιγμένη, στον λαιμό. Το σχοινί ήταν, περί το ένα μέτρο – ίσως και λίγο περισσότερο – και η μισή γλώσσα του κρεμόταν, από το στόμα. [...]
Στο νεκροτομείο, διαπιστώθηκε ότι ο νεκρός δεν έφερε καμία κάκωση, στο σώμα – εκτός από το σημάδι της θηλιάς, στον γέρικο λαιμό του – και ότι τα όργανά του ήταν, για την ηλικία του, σε καλή κατάσταση, παρά την σκλήρυνση, στα αγγεία της καρδιάς.
Αφού φρόντισε το σημάδι και την γλώσσα του νεκρού, ο ιατροδικαστής Πλετενιόφ συνέταξε το πιστοποιητικό θανάτου : «Ο θάνατος προήλθε, από καρδιακή προσβολή» θα γράψει. Το πλαστό πιστοποιητικό είχε συνταχθεί, κατά παραγγελία της Κα Γκε Μπε. Μόνο, στο πρωτόκολλο θανάτου, ο ιατροδικαστής θα γράψει την αλήθεια : ότι, δηλαδή, η πραγματική αιτία του θανάτου ήταν η ασφυξία, η οποία προήλθε, από απαγχονισμό!
Το γεγονός το αποκάλυψε, στα τέλη του 1990, 18 χρόνια, μετά, ο σοβιετικός Τύπος: ο Nίκος Ζαχαριάδης είχε αυτοκτονήσει! Ως τότε, το θλιβερό μυστικό το γνώριζαν, μόνον, ελάχιστοι, από τις ηγεσίες του ΚΚΣΕ και του KKE, καθώς και η τελευταία σύζυγος και τα παιδιά του αυτόχειρα κομμουνιστή.
Να σημειωθεί ότι, στην επιστολή της 26/6/1973, και μόνο, στο αντίγραφο, προς τα παιδιά του υπήρχε και το εξής «στερνόγραφο» : «Το κουφάρι μου το κληροδοτώ, στους Μπρέζνιεφ, Κολιγιάννη, Φλωράκη και Σία. Χαλάλι τους». Με την παράκληση, μάλιστα, να γίνει γνωστό, «στους κληρονόμους του κουφαριού, μονάχα, ύστερα, απ’ την 1 (πρώτη) Αυγούστου 1973».
Κλείνοντας, θέλω να κάνω μια παρατήρηση, σχετικά, με την θέση του Νίκου Ζαχαριάδη, για την Κόκκινη Τρομοκρατία του 1943 – 44 και τα δεκάδες χιλιάδες εγκλήματα (σφαγές), εναντίον αμάχων και αιχμαλώτων.
Επέστρεψε, στην Ελλάδα, στις 29 Μαίου 1945, σε άριστη φυσική κατάσταση.
Στις 11 Ιουνίου 1945, μια ημέρα, πριν τη δημοσίευση της αποκήρυξης του Θανάση Κλάρα, είχε μια συνάντηση, με τον αδελφό του τελευταίου, τον Μπάμπη Κλάρα. Από τη σύντομη συζήτηση, που είχαν, ξεχωρίζει μια ερώτηση του Ζαχαριάδη :
–«Τον Ψαρρό, γιατί τον σκότωσε;», και η απάντηση του Μπάμπη Κλάρα :
– «Μα, δεν τον σκότωσε αυτός!». (εννοούσε, δεν τον σκότωσε ο αδελφός του)
Αυτή η ερώτηση του Ζαχαριάδη στον Κλάρα, για την δολοφονία του Συν/ρχη Ψαρρού, μοιάζει, με μια, που είχε κάνει στον Σιάντο, για τις σφαγές της Κόκκινης Τρομοκρατίας του 1943–44: «Τί τα θέλατε τόσα εγκλήματα. ρε Σιάντο; Πώς θα τα συμμαζέψω εγώ, τώρα, αυτά!!!».
Η ερώτησή μου, τώρα, είναι : μήπως, αν ο Ζαχαριάδης ήταν, στην Ελλάδα, στην Κατοχή, δεν θα άφηνε να βγεί ο σφαγέας Βελουχιώτης, στο βουνό, ούτε θα ακούγονταν τα λόγια του Σιάντου : «όποιος δεν είναι μαζί μας, είναι Γκεσταπίτης*», ή, το «Θανάση, να στρώσεις τον Μωριά, με κορμιά!».
(*) το είχε δηλώσει, στον Καρτάλη, στο αεροδρόμιο της Νεράιδας, τον Αύγουστο του 1943
(Από την ιστοσελίδα του Ι.Κ. Μπουγά).
24/5/1961 Αθήνα. Η Τζένη Καρέζη, μαζί με την μητέρα της, Θεώνη Καρπούζη, η οποία επιβλέπει, καθώς την φωτογραφίζει ο Κλεισθένης, στο σπίτι.
@studio kleisthenis
“Βρέθηκε “απαγορευμένη” ταινία, που γυρίστηκε, τον Μάιο του 1965 στην Σκύρο, από τον Γάλλο - τότε, ανερχόμενο - σκηνοθέτη του νέου κύματος Ζαν-Ντανιέλ Πόλε”.
Τζένη Καρέζη : Η γνωστή ηθοποιός, όπως και η Αλίκη Βουγιουκλάκη, είχε απαγορευμένη ταινία. Ο τίτλος της ταινίας είναι : «Μία σφαίρα στην καρδιά» (γαλλικά: Une balle au cœur). Τα τραγούδια της ταινίας ανήκουν, στον γνωστό Έλληνα συνθέτη Μίκη Θεοδωράκη, ενώ η παραγωγή της ταινίας ήταν διεθνής.
Η ταινία «Aliki My Love» υποτίθεται ότι δεν ήθελε, ποτέ, να προβληθεί η Αλίκη. Την θεωρούσαν χαμένη. Ωστόσο, βρέθηκε και δόθηκαν, στην δημοσιότητα, πλάνα της. Πριν κάποια χρόνια, μία άλλη ταινία, που την θεωρούσαν χαμένη, μία ξένη ταινία της Τζένης Καρέζη, εμφανίστηκε, εκ νέου.
Σύμφωνα, με το «Λοιπόν», μία κόπια της έχει βρεθεί, στην Γαλλία και βρίσκεται, στην φάση, που πρέπει να διαπιστωθεί, αν και πόσο, μπορεί να συντηρηθεί, ώστε να έλθει η στιγμή, που θα την δούμε, στην ελληνική τηλεόραση.
Πρόκειται, για την ταινία «Μια σφαίρα στην καρδιά», την μόνη ξένη παραγωγή, στην οποία έπαιξε η Τζένη Καρέζη. Μέχρι σήμερα, αυτό που όλοι γνώριζαν ήταν πως έχουν διασωθεί κάποιες αφίσες της ταινίας, τα τραγούδια του Μίκη Θεοδωράκη κι ένα μικρό απόσπασμα, στο οποίο η Καρέζη δεν εμφανίζεται, καθώς πρωταγωνίστρια ήταν η Φρανσουάζ Αρντί.
Η ταινία γυρίστηκε, τον Μάιο του 1965 στην Σκύρο, από τον Γάλλο - τότε, ανερχόμενο - σκηνοθέτη του νέου κύματος Ζαν-Ντανιέλ Πόλε. Παρά το καλό όνομα του σκηνοθέτη και την μουσική του Μίκη Θεοδωράκη, το «Une balle au Coeur» ήταν μια εμπορική και καλλιτεχνική αποτυχία, τόσο, στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό. Στα αγγλικά, η ταινία ονομάζεται «Devil at my Heels» και κυκλοφόρησε, το 1966.
Ήταν μία φιλόδοξη παραγωγή, όπως, τουλάχιστον, προβλήθηκε, από τις ελληνικές εφημερίδες, που, όμως, δεν κατάφερε να ανοίξει τις πόρτες, για μια διεθνή καριέρα, στην ηθοποιό. Αυτή δεν ήταν η πρώτη πρόταση, που η Τζένη Καρέζη είχε δεχτεί να συμμετάσχει, σε μια διεθνή παραγωγή, όμως, ήταν η πρώτη φορά, που η ταινία πραγματοποιήθηκε.
Η Τζάκι Κένεντι στην πρώτη επίσκεψη της στην Ελλάδα ως Πρώτη Κυρία της Αμερικής το καλοκαίρι του 1961, παρακολουθεί τις πρόβες για το ανέβασμα της «Ηλέκτρας» του Σοφοκλή στην Επίδαυρο από το Εθνικό Θέατρο. Η σπάνια φωτογραφία μετά το τέλος της γενικής δοκιμής απαθανατίζει την μελλοντική κυρία Ωνάση ανάμεσα στους πρωταγωνιστές Θάνο Κωτσόπουλο και Άννα Συνοδινού, ενώ δεξιά διακρίνεται ο διευθυντής του Εθνικού Θεάτρου Αιμίλιου Χουρμούζιος και πίσω ο δημοσιογράφος και ρεπόρτερ Δημήτρης Λιμπερόπουλος.
Elena's Diary
Ο Παύλος Σαντορίνης (1893–1986) ήταν μια από τις πιο συναρπαστικές, ιδιοφυείς αλλά και εκκεντρικές προσωπικότητες της ελληνικής επιστήμης. Υπήρξε φυσικός, πολιτικός μηχανικός και καθηγητής του Εθνικού Μετσοβίου Πολυτεχνείου (ΕΜΠ).
Γεννήθηκε στην Οδησσό της Ρωσίας και σπούδασε στην Ελβετία. Έλαβε δίπλωμα Πολιτικού Μηχανικού από το Ομοσπονδιακό Πολυτεχνείο της Ζυρίχης (ETH) και πτυχίο Φυσικής από το Πανεπιστήμιο της Ζυρίχης. Κατά τη διάρκεια των σπουδών του στην Ελβετία, είχε ως καθηγητή και μέντορα τον Άλμπερτ Αϊνστάιν, με τον οποίο ανέπτυξε φιλική και επαγγελματική σχέση.
Λέγεται ότι είχε αναπτύξει την τεχνολογία του ραντάρ (εκατοστομετρικό ραντάρ) πριν από τους Συμμάχους στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο) και το παρουσίασε στο ελληνικό Γενικό Επιτελείο Στρατού ήδη από το 1936. Λόγω μυστικότητας και έλλειψης πόρων από το ελληνικό κράτος, η πατέντα του δεν αξιοποιήθηκε εγκαίρως, στερώντας του την παγκόσμια αναγνώριση.
Αν και οι Βρετανοί ανέπτυξαν, ανεξάρτητα, το δικό τους ραντάρ, ο Σαντορίνης αναγνωρίστηκε μεταπολεμικά ως πρωτοπόρος. Τιμήθηκε με το Μετάλλιο Φερμά της Ακαδημίας Επιστημών της Τουλούζης το 1961.
Το 1942 του χορηγήθηκε ευρεσιτεχνία για μια διάταξη που ονόμασε «Ηλεκτρονικό Εγκέφαλο Η» (από το Hellas).
Από το 1947 έως το 1964 διετέλεσε καθηγητής Φυσικής στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο. Οι παλιοί του φοιτητές τον θυμούνταν ως έναν εξαιρετικά ιδιόρρυθμο αλλά καθηλωτικό δάσκαλο. Έκανε εντυπωσιακές πειραματικές επιδείξεις στις αίθουσες χρησιμοποιώντας μικροκύματα και γυροσκόπια, κεντρίζοντας το ενδιαφέρον των φοιτητών.
Είναι επίσης γνωστός στην παγκόσμια κοινότητα των ερευνητών Αεροφαινομένων (UFO). Το 1947, η ελληνική κυβέρνηση του ανέθεσε να ερευνήσει μια σειρά από μυστηριώδη αντικείμενα (τους λεγόμενους «πυραύλους-φαντάσματα») που πετούσαν πάνω από τη χώρα. Ο Σαντορίνης διαπίστωσε ότι δεν επρόκειτο για σοβιετικούς πυραύλους. Σε μεταγενέστερες συνεντεύξεις του, δήλωσε δημόσια πως ο στρατός των ΗΠΑ του ζήτησε να σταματήσει την έρευνα, αφήνοντας σαφείς υπόνοιες για εξωγήινη τεχνολογία.
Σύμφωνα με το βιογραφικό στο site της Μεγάλης Στοάς της Ελλάδας, «Εξελέγη καθηγητής Φυσικής στο Ε.Μ. Πολυτεχνείο. Επίσης ήταν Διευθυντής στα εργαστήρια Φυσικής. Δίδαξε και στην Ανωτάτη Γεωπονική Σχολή. Πολύγλωσσος, μιλούσε αγγλικά, γαλλικά, ιταλικά, γερμανικά και ρωσικά. Υπήρξε πολύ μεγάλος ερευνητής και εφευρέτης σε διάφορους τομείς, Στατιστικής, Υδραυλικής, Φυσικών Πηγών Ενεργείας, Ηλεκτρομαγνητικών Κυμάτων. Έγινε διεθνώς γνωστός για τις πρωτοποριακές μελέτες και εφαρμογές διαφόρων ποιοτήτων τσιμέντου που επινόησε, (1920-25)».
31/10/1966. Μόσχα, 31 Οκτωβρίου. Παλάτι των Πιονέρων και των Μαθητών. Ο συνθέτης και διευθυντής ορχήστρας ελληνικής λαϊκής μουσικής Μίκης Θεοδωράκης, μαζί με τους συνεργάτες του, συναντήθηκαν, με τα μέλη του αεροναυτικού ομίλου. Τα παιδιά χάρισαν, στον Θεοδωράκη, ένα μοντέλο ανεμοπλάνου.
Φωτογραφία: Ρ. Αλφίμοφ, ΑΠΝ.
Διάβασα πριν ένα σχόλιο που έλεγε συγκεκριμένα ότι οι Αρβανίτες ήταν Βορειοηπειρώτες Έλληνες, οι οποίοι αναγκάστηκαν από τους Αλβανούς να μάθουν αρβανίτικα. Δεν γνωρίζω από πού έχει ξεκινήσει αυτή η παραπληροφόρηση, η οποία συνήθως αναπαράγεται από ανθρώπους που φοβούνται μήπως η ιστορική αλήθεια τούς «βγάλει Αλβανούς».
Πρέπει κάποια στιγμή να δουλέψει η λογική και να αποδεχτούμε την πραγματικότητα χωρίς φόβο και κόμπλεξ. Οι Αρβανίτες προέρχονται από αρβανόφωνους πληθυσμούς που μετακινήθηκαν κατά τον Μεσαίωνα προς τη Θεσσαλία, τη Στερεά Ελλάδα, την Πελοπόννησο και τα νησιά. Πολλοί εγκαταστάθηκαν ως πολεμιστές, κτηνοτρόφοι και καλλιεργητές, ενώ αργότερα αρκετοί στελέχωσαν και τα σώματα των Στρατιωτών, των γνωστών Στρατιότι.
Τα αρβανίτικα δεν είναι ελληνική διάλεκτος ούτε μια γλώσσα που επιβλήθηκε στους Αρβανίτες από κάποιους «Αλβανούς κατακτητές». Είναι η ιστορική γλώσσα των Αρβάνων, μια παλαιά αλβανική γλωσσική ποικιλία που εξελίχθηκε για αιώνες μέσα στον ελληνικό χώρο και δέχθηκε ισχυρές επιρροές από την ελληνική. Αυτό δεν αφαιρεί τίποτα από τη σημερινή ελληνική εθνική συνείδηση των Αρβανιτών ούτε από την τεράστια προσφορά τους στην Ελλάδα.
Δεν χρειάζεται να κατασκευάζουμε θεωρίες ότι καταγόμαστε όλοι από τη Βόρεια Ήπειρο ή ότι κάποτε ήμασταν ελληνόφωνοι και μας ανάγκασαν να μάθουμε αρβανίτικα. Ούτε έχουν επιστημονική αξία οι παλιές θεωρίες για «βραχυκέφαλους», «δολιχοκέφαλους» και διαφορετικές φυλές. Η μορφολογία του κεφαλιού, το ύψος, η μύτη ή το χρώμα κάποιου δεν αποδεικνύουν εθνική καταγωγή.
Οι Αρβανίτες δεν χρειάζεται να αρνηθούν τη γλώσσα και την καταγωγή των προγόνων τους για να αποδείξουν ότι είναι Έλληνες. Η ιστορία μας είναι αυτή που είναι: Αρβανίτες, με τη γλώσσα των Αρβάνων, με αιώνες παρουσίας στον ελληνικό χώρο και με καθοριστική συμμετοχή στους αγώνες και στη δημιουργία του νεότερου ελληνικού κράτους. Η αλήθεια δεν πρέπει να μας φοβίζει.
Βλλαζερίμε Αρμπερόρε
(Από την ιστοσελίδα “Αρβανίτικη κληρονομιά).
Η εναντίωση των μουσουλμάνων Αλβανών, στον πόλεμο, για την ελληνική ανεξαρτησία, το 1821.
Επειδή οι Αλβανοί φαίνεται βαριούνται να διαβάσουν την ελληνική ιστορία για να βρουν τους προγόνους τους και περιορίζονται στον να «κλέβουν» τους δικούς μας, στην συνέχεια παραθέτουμε μια σειρά, όχι πλήρη, των επίσημων Αλβανών που πολέμησαν κατά των Ελλήνων μεταξύ των ετών 1821-1829. Τα περισσότερα ονόματα προέρχονται από ένα βιαστικό «σκανάρισμα» των έξι τόμων του έργου «Η Ελληνική Επανάστασις» του Διον. Κοκκίνου, του βιβλίου «Αλβανοί, Αρβανίτες, Έλληνες» του Σαρ. Καργάκου, της «Διήγησις Συμβάντων της Ελληνικής Φυλής» του Θ. Κολοκοτρώνη και άλλα από παλιά διαβάσματα που προστέθηκαν από μνήμης μετά από διασταύρωση.
Ακολουθεί η λίστα:
Ιμπραήμ πασάς, ο γνωστός σχιζοφρενής που επιχείρησε ανεπιτυχώς με τους Γάλλους επιτελείς του να σβήσει την επανάσταση, γιος του αντιβασιλέα της Αιγύπτου Μωχάμετ Άλι που ήταν Αλβανός μπέης από την Καβάλα.
Ομέρ-πασάς Βρυώνης, παλιός στρατηγός του Αλή πασά Τεπελενλή, πασάς σε διάφορες πόλεις της Ηπείρου, εκστράτευσε κατά τα έτη 1821-22 επικεφαλής χιλιάδων εναντίων των Ελλήνων επαναστατών.
Μουσταή πασάς Σκόδρας (Μουσταφάς), εκστράτευσε το 1823 με 16000 κυρίως Αλβανούς με την πλειοψηφία τους να είναι χριστιανοί και είχε σώματα ακόμα και Κροατών. Το στράτευμά του ήταν ειδικό για ορεινές μάχες και ξεκίνησε με πολλές ελπίδες που του της έκοψε ο Μάρκος Μπότσαρης κυρίως και οι άλλοι οπλαρχηγοί της Δυτικής Στερεάς που ανάγκασαν το στρατό του στη διάλυση και τον ίδιο στην εξευτελιστική φυγή και στο να μην επιχειρήσει νέα εκστρατεία.
Ισμαήλ πασάς Πλιάσσας, Αλβανός πασάς που εκστράτευσε αρκετές φορές κατά των επαναστατημένων Ελλήνων (μέχρι και στα Ψαρά το 1824).
Αχμέτ πασάς Βρυώνης, εκστράτευσε στις αρχές της επανάσταση κατά των Ελλήνων.
Ισούφ πασάς Περκόφτσαλης, Αλβανός πασάς που εκστράτευσε αρκετές φορές κατά των επαναστατημένων Ελλήνων.
Μουστάμπεης, στρατηγός του Κιουταχή (Μεχμέτ Ρεσίτ πασά, Ρούμελη Βάλεσι) είχε στήσει ενέδρα κατά την έξοδο των Μεσολογγιτών σκοτώνοντας 500, σκοτώθηκε από τον Καραϊσκάκη στην Αράχωβα το 1826 και το κεφάλι του καρφώθηκε σε παλούκι μαζί με του Κεχαγιάμπεη του Κιουταχή. Χαρακτηριστικά λέγαν γι’ αυτόν ότι ήταν τότε: «το μεγαλύτερο οτζάκι της Αλβανίας και η ψυχή του Κιουταχή και των Αλβανών». Μαζί του στην Αράχωβα σκοτώθηκαν και 1300 επίλεκτοι Αλβανοί «ο ανθός της Αλβανίας», μόνο 100 γλύτωσαν από την ενέδρα των Ελλήνων του Καραϊσκάκη.
Καρεφίλ μπέης, αδερφός του Μουστά-μπεη σκοτώθηκε και αυτός στην Αράχωβα.
Αδερφός του Μπανούζη Σέβλιανη: σκοτώθηκε μαζί με τους υπόλοιπους στην Αράχωβα.
Ταχήρ Αμπάζης, στρατηγός του Αλή πασά Τεπελενλή πολέμησε από το 1821 τους Έλληνες. Τα πρώτα χρόνια της επανάστασης ήταν πολύ σημαντικός Αλβανός και για κάποιο διάστημα κατά την ανταρσία του Αλή είχε συνεργασία με τους Έλληνες.
Άγο Βασιάρης, σημαντικό στέλεχος του Αλή Πασά και του Ομέρ Βρυώνη στη συνέχεια, τον συνέλαβαν αιχμάλωτο οι Σουλιώτες του Μάρκου Μπότσαρη και τον έσφαξαν μετά για να εκδικηθούν το θάνατο του Μάρκου στο Καρπενήσι το 1823.
Μελεκ πασάς Γκέκας, έδρασε στη Λαμία το 1821.
Τελεχά μπέης Φέζον, αρχηγός Γκέκηδων ιππέων του Ομέρ Βρυώνη στην Αλαμάνα και τη Γραβιά το 1821.
Μουσταφά μπέης Καφεζέζης, αρχηγός Τσάμηδων ιππέων του Ομέρ Βρυώνη στην Αλαμάνα και τη Γραβιά το 1821.
Σιλιχτάρ Μπόδας, σημαντικός Αλβανός στρατηγός των Τούρκων σε όλη τη διάρκεια της επανάστασης.
Άγο Μουχουρδάρης, Αλβανός στρατηγός των Τούρκων πολέμησε στη μάχη του Πέτα το 1821.
Νούρκας Σέρβανης, ντερβέναγας και μουτασελίμης Καρλελίου στο Βραχώρι το 1821, φρούραρχος Άρτας μετά, σκοτώθηκε στο Τρίκερι Μαγνησίας το 1827.
Ταχήρ Παπούλιας, ντερβέναγας Κραβάρων και Αποκούρου το 1821.
Μουσταφά μπέης, Κεχαγιάμπεης (επιτελάρχης του Χουρσίτ πασά), αρχηγός των πολιορκημένων Τούρκων και Αλβανών στην Τριπολιτσά το 1821.
Αλή μπεης, αδελφός του Μουσταφάμπεη, σκοτώθηκε στη μάχη της Γράνας το 1821, έξω από την Τριπολιτσά.
Ισμαήλ μπέης Βλιόρης, Τουρκαλβανός μπίμπασης (χιλίαρχος) του Κιουταχή.
Βελή μπέης Γιάτζης, Τουρκαλβανός μπίμπασης (χιλίαρχος) του Κιουταχή.
Τζάνε Μαρτολάτζης, Τουρκαλβανός μπίμπασης (χιλίαρχος) του Κιουταχή.
Μουσταφά Μαρτίνης, Τουρκαλβανός μπίμπασης (χιλίαρχος) του Κιουταχή.
Ασλάν Ντέμτζης, Τουρκαλβανός μπίμπασης (χιλίαρχος) του Κιουταχή.
Χασάν Μπιλούσης, Τουρκαλβανός μπίμπασης (χιλίαρχος) του Κιουταχή.
Μπανούζ Σέβρανης, Τουρκαλβανός μπίμπασης (χιλίαρχος) του Κιουταχή.
Γιος Σούλτζε Κόρτσα, Τουρκαλβανός μπίμπασης (χιλίαρχος) του Κιουταχή.
Κεχριμάν μπέης Γάτζης, Τουρκαλβανός μπίμπασης (χιλίαρχος) του Κιουταχή.
Ζαβαλιάνη Πρόκος, Τουρκαλβανός μπίμπασης (χιλίαρχος) του Κιουταχή.
Λιούλιο Τζαπάρης, Τουρκαλβανός μπίμπασης (χιλίαρχος) του Κιουταχή.
Χασάν πασάς Γκέκας, σκοτώθηκε σε νυχτερινή επιδρομή στο στρατόπεδο του Κιουταχή το 1825.
Ελμάζ Μέτζος, έδρασε το 1821 στην Ήπειρο.
Μπεκήρ αγάς Τζογαδούρος, διοικητης Πρέβεζας το 1821, είχε και άλλες συμμετοχές.
Σούλτζε Κόρτζας, ντερβέναγας Τρικάλων το 1822 και αλλού έδρασε.
Σουλεϊμάν Μέτος, Τουρκαλβανός οπλαρχηγός έδρασε στην Ήπειρο το 1821.
Χασά μπέης Βρυώνης, Τουρκαλβανός οπλαρχηγός έδρασε στην Ήπειρο το 1821.
Μούρτο Τζάλιος, Τουρκαλβανός οπλαρχηγός έδρασε στην Ήπειρο το 1821.
Ισλάμ μπέης Κόκκα, Τουρκαλβανός οπλαρχηγός έδρασε στην Ήπειρο το 1821.
Μωχάμετ Νταλιάνης, Τουρκαλβανός οπλαρχηγός από την Κονίσπολη, έδρασε στην Ήπειρο το 1821.
Ισλάμ Πρόνιος, Τουρκαλβανός οπλαρχηγός από την Παραμυθιά, έδρασε στην Ήπειρο το 1821.
Μπάλιο Χούσος, Τουρκαλβανός οπλαρχηγός από το Μαργαρίτι, έδρασε στην Ήπειρο το 1821.
Χασάν Χούσος, Τουρκαλβανός οπλαρχηγός από το Μαργαρίτι, έδρασε στην Ήπειρο το 1821.
Ισμαήλ Μπένι Κόνιτζα, Τουρκαλβανός μπέης έδρασε στην Ήπειρο το 1821.
Τζελαλεδίν μπέης, διοικητής Οχρίδος, έπεσε μαχόμενος το 1823 στο Κεφαλόβρυσο της Ευρυτανίας από τον Μάρκο Μπότσαρη.
Τζαφέρ μπέης Φράσαρης, αρχηγός εμπροσθοφυλακής του Ισμαήλ-πασά Πλιάσσα έπεσε στο Κομπότι της Άρτας το 1821.
Φράσαρης (άλλος), αιχμαλωτίστηκε στα Βασιλικά για δεύτερη φορά ενώ είχε ορκιστεί ότι δεν θα ξαναπολεμήσει τους Έλληνες και εγδάρει ζωντανός από τους Αγοργιανίτες.
Ιμπραήμ Πρεμέτης, επιτέθηκε στους Καλαρρύτες της Ηπείρου το 1821.
Χουσεΐν μπέης, γιος του Μουσταφά πασά του Δελβίνου, ήταν φρούραρχος Πάργας το 1821.
Ζενές Τσάπαρης, Αλβανοτσάμης οπλαρχηγός έδρασε στην Πάργα το 1821.
Ντελή Χαβέζος, φρούραρχος Πατρατσικίου το1821.
Τζίνκο Χαμέτζης, Τουρκαλβανός οπλαρχηγός πολέμησε στη μάχη του Πέτα το 1821.
Βεκούτ Γαρδίκης, Τουρκαλβανός οπλαρχηγός πολέμησε στην Πλάκα της Ηπείρου το 1821.
Ταχήρ Μουρτοτζάλης, Τουρκαλβανός οπλαρχηγός έδρασε στην Ήπερο το 1821.
Τσεγκόμπεης, Τουρκαλβανός οπλαρχηγός έδρασε στην Ήπειρο το 1821.
Ματός αγάς Λατίφης, Τουρκαλβανός οπλαρχηγός έδρασε στην Ήπερο το 1821.
Μαξούτ Σρόπουλης, Αλβανός αξιωματικός του Αμπτούλ Αμπούδ πασά της Θεσσαλονίκης, επιτέθηκε κατά των κατοίκων του Ολύμπου το 1821.
Ταχήρ Τσαπάρης, οπλαρχηγός του Ομέρ Βρυώνη επιτέθηκε στους Σουλιώτες το 1822.
Ιμπραήμ Ντέμος, οπλαρχηγός του Ομέρ Βρυώνη επιτέθηκε στους Σουλιώτες το 1822.
Ισμαήλ Πρόνιος, οπλαρχηγός του Ομέρ Βρυώνη επιτέθηκε στους Σουλιώτες το 1822.
Άγο Μπέντος, αξιωματικός του Ισμαήλ πασά Πλιάσσα.
Χατζή Μπέντος, αξιωματικός του Ισμαήλ πασά Πλιάσσα.
Ισούφ μπέης, αξιωματικός του Μαχμούτ-πασά Δράμαλη διασώθηκε στην Ακράτα το 1822.
Ταμάζ Μπίμπασης, αξιωματικός του Μαχμούτ-πασά Δράμαλη διασώθηκε στην Ακράτα το 1822.
Αβδουλάχ μπέης, αρχηγός Αλβανών στην επίθεση κατά του Αιτωλικού το 1823 όπου και τραυματίστηκε.
Πράχο Πρεβίστας, αρχηγός Αλβανών στη μάχη της Άμπλιανης το1824.
Τσέλιο Πίτσαρης, Αλβανός οπλαρχηγός ενίσχυσε τον Περκόφτσαλη πασά στη μάχη της Άμπλιανης το 1824.
Μάνε Λουζάτης, Αλβανός οπλαρχηγός πολιορκήθηκε στην Γόστιτσα το 1824.
Καλέμ Τεπελένης, Αλβανός οπλαρχηγός πολιορκήθηκε στην Γόστιτσα το 1824.
Χασάν Τσάπαρης, Αλβανοτσάμης οπλαρχηγός από το Φανάρι της Ηπείρου έδρασε το 1821.
Χότο Πρόνιος, Αλβανοτσάμης οπλαρχηγός έδρασε το 1821.
Ασλανάκης, αρχηγός των Αλβανών του Μουσταφάμπεη όταν αυτός μπήκε στην πολιορκούμενη Τριπολιτσά, όπου κλείστηκε και αυτός με τους υπόλοιπους.
Αχμέτ μπέης Δέμος, από τους Φιλιάτες, Αλβανός μισθοφόρος στην Τριπολιτσά το 1821 είχε στο σώμα του και 800 χριστιανούς Αλβανούς, πέθανε κατά τη διάρκεια της πολιορκίας
Λιμά μπέης Κογιάτσας, αρχηγός Αλβανών στην πολιορκία της Τριπολιτσάς το 1821.
Βελή μπέης Κογιάτσας, αρχηγός Αλβανών στην πολιορκία της Τριπολιτσάς το 1821.
Καλιόμπεης Μπόνος, ο γιος του Μήτσα Μπόνου, αρχηγός Αλβανών στην πολιορκία της Τριπολιτσάς το 1821.
Ιμπραήμ Λαλαίος, Πελοποννήσιος Τουρκαλβανός έδρασε στο Λάλα και την Πάτρα.
Χάντζος Λαλαίος, Πελοποννήσιος Τουρκαλβανός έδρασε στο Λάλα την Πάτρα.
Τζαφέρ Φειδάς, Λαλαίος Τουρκαλβανός έδρασε το 1821.
Ρουμπής Βαρδουνιώτης, Πελοποννήσιος Τουρκαλβανός έδρασε στην πολιορκία της Τριπολιτσάς.
Αβδούλ μπέης Αρναούτογλου, σημαίνων Τούρκος της Τριπολιτσάς το 1821.
Ιμπραήμ Αρναούτογλου, διοικητής Καλαβρύτων μεταξύ των ετών 1820-1821.
Σουλεϊμάν Αρναούτογλου, βοεβόδας της Καλαμάτας κατά το 1821.
Νεφέζης Καραχούσος, Λαλαίος Τουρκαλβανός σκοτώθηκε το 1821.
Μουσταφάς Χάτζος, Λαλαίος Τουρκαλβανός σκοτώθηκε το 1821.
Μπέικος Κεχαγιάς, Τουρκαλβανός διαπραγματευτής των Λαλαίων.
Κουτσοραίπ αγάς, Λαλαιος Τουρκαλβανός έδρασε το 1821.
Μουστά-μπεης Κιάφα Ζέζας, Τουρκαλβανός αξιωματικός του Αμπάζ πασά κατά την εκστρατεία του στην Ανατολική Στερεά το 1825 (ίσως έχει προαναφερθεί).
Χοτά-μπεης Αργυροκάστρης, Τουρκαλβανός αξιωματικός του Αμπάζ πασά κατά την εκστρατεία του στην Ανατολική Στερεά το 1825.
Βελή-αγας Γρεβενού, Τουρκαλβανός αξιωματικός του Αμπάζ πασά κατά την εκστρατεία του στην Ανατολική Στερεά το 1825.
Μαχμούτ μπέης Κοστούρι, Τουρκαλβανός αξιωματικός του Αμπάζ πασά κατά την εκστρατεία του στην Ανατολική Στερεά το 1825.
Ιμπραήμ Κοστρέτζης, Τουρκαλβανός αξιωματικός του Αμπάζ πασά κατά την εκστρατεία του στην Ανατολική Στερεά το 1825.
Μουχτάρ-μπεης Κιαφτίσης, Τουρκαλβανός αξιωματικός του Κιουταχή στην Αθήνα το 1827.
Ισούφ Διβένης, Αλβανός διοικητής Λιδορικίου πριν την επανάσταση, ήταν ήπιος και αγαθός, αλλά βασανίστηκε και κρεμάστηκε από τα τείχη της ακρόπολης των Αθηνών το 1827 με άλλους 17, για αντεκδίκηση όταν σούβλισαν οι πολιορκητές Τούρκοι 2 Έλληνες αιχμαλώτους.
Μουσταφ αγάς Σουγκαρίνης, στρατηγός Γκέγκηδων του Κιουταχή κατά την πολιορκία της ακρόπολης των Αθηνών το 1827.
Μαγδαρής, αρχηγός Αλβανών στην Χίο το 1828 αιχμαλωτίστηκε από το στράτευμα του Φαβιέρου.
Μουσά-μπεης, αρχηγός Τουρκαλβανών της φρουράς της Κορώνης που συνθηκολόγησε το 1828.
Μουσταφά-μπεης, αρχηγός Τουρκαλβανών της φρουράς της Κορώνης που συνθηκολόγησε το 1828.
Βελή μπέης, αρχηγός Τουρκαλβανών της φρουράς της Κορώνης που συνθηκολόγησε το 1828.
Μεχμέτ Δεβόλης, φρούραρχος Σαλώνων το 1828.
Ορχάν Κιαφαξίσης, αρχηγός Τουρκαλβανών στην Κορακόβρυση Βοιωτίας το1828 όπου και συνελήφθει.
Κιορ Ιμπραήμ, φρούραρχος που παρέδωσε τη Ναύπακτο το 1828.
Φετά Τούκοφλης, συνυπέγραψε παράδοση Μεσολογγίου το 1829.
Νουρή Τζόπης, συνυπέγραψε παράδοση Μεσολογγίου το 1829
Μάρτζο Τσουριγούνης, συνυπέγραψε παράδοση Μεσολογγίου το 1829.
Αχμέτ Πρεβίστας ή Ντεπριβιστάνη: ντερβέναγας των Κραβάρων το 1828, είχε ενδιαφέρουσα αλληλογραφία με τον Κίτσο Τζαβέλα περί αλβανικής καταγωγής, ο οποίος μόλις τον συνέλαβε τον στάμπαρε μαζί με τους άντρες του με πυρωμένη σφραγίδα σχηματίζωντας στο σώμα τους τον φοίνικα, ελληνικό εθνόσημο επί Καποδίστρια, για να τον θυμούνται.
Νουρεδίν αγάς Μπελούκμπασης, πολέμησε στην Πέτρα Βοιωτίας.
Ασλάμπεης Μουχουρδάρης, πολέμησε με 1500 Τουρκαλβανούς στη τελευταία μάχη του αγώνα στην Πέτρα Βοιωτίας. Οπότε οι Αλβανοί ήταν παρόντες και συνεπείς σε όλη τη διάρκεια και τις φάσεις της Ελληνικής Επανάστασης. Η τύχη των τουρκαλβανών μπέηδων, αγάδων και οπλαρχηγών όταν πήγαν να ζητήσουν τους μισθούς τους από τον Κιουταχή:
«Ο Μέγας Βεζύρης Ρεσίτ Πασάς εκάλεσεν εις Μοναστήριον της Πελαγονίας τους αρχηγούς των πολεμησάντων κατά της Ελλάδος Αλβανών διά να πληρώσει εις αυτούς μισθούς και έξοδα. Προσήλθαν περίπου 400-500 φύλαρχοι και άλλοι Αλβανοί πρόκριτοι. Αφού τους υπεδέχθη ο Ρεσίτ καλώς και προσέφερεν εις αυτούς γεύμα, διέταξε κατά τινα παράταξιν του στρατού να τουφεκίσωσι τους θεωμένους Αλβανούς. Τοιαύτη περίπου ήτο πάντοτε η αμοιβή των Αλβανών διά τας υπηρεσίας προς τους Τούρκους».
Κλείνουμε την λίστα με τους Αλβανούς συμπρωταγωνιστές στην Ελληνική Επανάσταση του 1821 με τον Αλβανό ανέκδοτο τον Ταφίλ Πούζη.
«… το τέλος του Ταφήλ Μπούζ. Αυτός ήταν Αλβανός οπλαρχηγός στην υπηρεσία του Αλή πασά. Όταν όμως ο Αλής κυκλώθηκε από τον Χουρσίτ, ο Ταφήλ δεν είχε κανένα δισταγμό να τον προδώσει και να μπει στην υπηρεσία του Ομέρ Βρυώνη. Στη διάρκεια του Ελληνικού Αγώνα αυτομόλησε και προσεχώρησε στους Έλληνες. Μετά την απελευθέρωση διοικούσε σώμα Αλβανών που το μισθοδοτούσε η ελληνική κυβέρνηση. Το σώμα αυτό διαλύθηκε, με εισήγηση του Θεοδ. Κολοκοτρώνη. Ο Ταφήλ τότε πήγε να συναντήσει τον Κιουταχή, ο οποίος τον σκότωσε το 1832».
Ο Θ. Κολοκοτρώνης για τον Ταφιλπούζη:
«…τὸν Ταφιλπούζη μὲ τὸ τάγμα του τὸν ἀπεφάσισαν νὰ περάσει ἀπὸ τὴν Καρύταινα καὶ νὰ πάει στὴν Γαστούνη μὲ σημαία Ὀθωμανική, μὲ παντιέρες Ὀθωμανικές, μὲ τὴν χέρα τοῦ Μωάμεθ. Ἀκούοντας ἐγώ ἔστειλα καὶ τὸν ἔβγαλα μὲ καταισχύνη, καὶ ἂν εἶχα τὴν ἔχθρα ποὺ ἔλαβα ἔπειτα, θὰ τοὺς σκοτώναμε. Καὶ τοῦ ἔστειλα (τοῦ Ταφιλπούζη) καὶ ἐμάζωξε τὲς μπαντιέρες, καὶ τοῦ εἶπα ἂν περάσει καμμιὰ φορὰ μὲ ἀνοικτὲς μπαντιέρες, οἱ γυναῖκες οἱ χηρευάμενες θὰ τὸν σκοτώσουν:
- Ποῦ ἀνοίγεις τὴν σημαία τὴν Τούρκικη, εἰς τὰ χώματα τὰ Ἑλληνικά;
- Τί φταῖμε ἐμεῖς; Ὁ Κωλέττης μᾶς εἶπε: «Δουλειὰ νὰ κάμετε καὶ ὅ,τι σημαία θέλετε. Μᾶς ἔδωσεν ὀφίκια, ἐγέλασε Τούρκους καὶ Ρωμαίους».».
Τώρα ας βγάλει ο καθένας τα συμπεράσματά του, όπου βλέπει πασάς ας σκεφτεί άλλους 3-4 χιλιάδες, όπου μπέης 1-2 χιλιάδες και από 500-1000 για τους υπόλοιπους για να δει τη συνεισφορά των Αλβανών στην Ελληνική Επανάσταση. Αν είχαν προσφέρει όπως λένε οι Αλβανοί θα υπήρχε ελληνικό αλλά και αλβανικό κράτος από το 1822-23.
(Από την ιστοσελίδα «Ομάδα Σούλι, Σουλιώτες & Ιστορία).
Υ.Γ. Τάσου Αναστασόπουλου : Η γενετική κληρονομιά των Αλβανών και των Αρβανιτών είναι, έντονα, ελληνική. Το MyHeritage παρέχει γενεαλογικά δεδομένα και αποτελέσματα DNA για την Αλβανία, δείχνοντας υψηλά ποσοστά "Έλληνες και Νοτιο Ιταλοί" (83,6%) και "Βαλκάνιοι" (72,7%), στους χρήστες της περιοχής. Διατίθενται ιστορικά αρχεία, όπως πιστοποιητικά γέννησης και απογραφές, για την έρευνα οικογενειακού ιστορικού.
Βασικά Στοιχεία MyHeritage, για την Αλβανία:
Εθνοτική Κατανομή (DNA) : Οι περισσότεροι χρήστες από την Αλβανία εμφανίζουν κυρίως Ελληνική/Νότια Ιταλική (83.6%) και Βαλκανική (72.7%) καταγωγή.
Γενεαλογικά Αρχεία : Η πλατφόρμα προσφέρει πρόσβαση, σε αρχεία ζωτικής σημασίας (γεννήσεις, γάμοι, θάνατοι), για την Αλβανία.
Αρχαίες Ρίζες : Μελέτες δείχνουν ότι οι Αλβανοί έχουν υψηλά ποσοστά ενδογενούς καταγωγής, που χρονολογούνται, από 500, έως 1500 χρόνια, πριν.
Ας δούμε, τώρα, την γενετική σύνθεση των σύγχρονων Αλβανών (και των Αρβανιτών), σύμφωνα, με τα τεστ DNA, από την γενετική εταιρεία “MyHeritage” :
Οι πλείστοι όσων έκαναν τεστ DNA, στην Αλβανία, έχουν :
83,6% Ελληνική και νότιο ιταλική καταγωγή.
72,7% Βαλκανική καταγωγή.
18,2% Ιταλική καταγωγή.
12,7% Ιβηρική καταγωγή.
12,7% Βορειοδυτική καταγωγή.
7,3% Εβραϊκή (Ασκενάζι) καταγωγή.
7,3% Αγγλική καταγωγή.
7,3% Σκανδιναβική καταγωγή.
3,6% Μεσανατολική καταγωγή.
3,6% Σκωτική και Ιρλανδική καταγωγή.
3,6% Κεντρασιατική καταγωγή.
3,6% Βορειοαφρικανική καταγωγή.
1,8% Φινλανδική καταγωγή.
Αρχείο Μουσικό Θέατρο. Ο Γιώργος Λουκάκης, η πανέμορφη Νίτσα Μαρούδα και ο κωμικός Χρόνης Εξαρχάκος. Αυτά, που φοράει ο Εξαρχάκος, δεν σας θυμίζουν κάτι; Είναι μία σκηνή, από μουσική κωμωδία, που παίχτηκε, με μεγάλη επιτυχία, στο Θέατρο. Στην συνέχεια, γυρίστηκε ταινία, το 1981, "Γκαρσονιέρα για Δέκα".
1939. Τουρκική αφίσα, για την επέτειο της 29ης Οκτωβρίου 1923.
1950. Θησαυρός. Σκίτσο του Βασίλη Χριστοδούλου.
1951. Θησαυρός. Σκίτσο του Βασίλη Χριστοδούλου.
1952. Βρετανικό σκίτσο.
1952. «Θησαυρός». Σκίτσο του Βασίλη Χριστοδούλου.
1975. Δυο σκίτσα του Αρχέλαου.
1975. Σκίτσο του Κ. Βλάχου.
1975. «ΡΟΜΑΝΤΣΟ». Σκίτσο του Σ. Πολενάκη.
1977. Σκίτσο του Λ. Στάθη.
1978. «ΡΟΜΑΝΤΣΟ». Σκίτσο του Σ. Πολενάκη.
1978. «ΡΟΜΑΝΤΣΟ». Σκίτσο του Βασίλη Χριστοδούλου.
1978. «ΡΟΜΑΝΤΣΟ». Σκίτσο του Βασίλη Χριστοδούλου.
1981. «ΡΟΜΑΝΤΣΟ». Σκίτσο του Βασίλη Χριστοδούλου.
1981. «Τραστ». Σκίτσο του Νίκου Ζήκου.
2016. Σκίτσο του Βαγγέλη Χερουβείμ.
19-20/7/2025. Σκίτσο του Γιώργου Μικάλεφ.
24/7/2025. Σκίτσο του Γιώργου Γαλίτη.
24/7/2025. Σκίτσο του Γιώργου Μικάλεφ.
7/2026. Σκίτσο.
17/7/2026. Σκίτσο του Ανδρέα Πετρουλάκη.
18/7/2026. Σκίτσο του Γιώργου Μικάλεφ.
22/7/2026. Σκίτσο του Ανδρέα Πετρουλάκη.
22/7/2026. Σκίτσο του Γιώργου Μικάλεφ.
24/7/2026. Σκίτσο του Γιώργου Μικάλεφ.
24/7/2026. Σκίτσο του Γιώργου Γαλίτη.
25/7/2026. Σκίτσο του Γιώργου Γαλίτη.
26/7/2026. Δυο σκίτσα της Ευανθίας Ρούνη.
26/7/2026. Σκίτσο του Ιάκωβου Βάη.
27/7/2026. Σκίτσο του Πέτρου Ζερβού.
27/7/2026. Σκίτσο της Ευανθίας Ρούνη.
27/7/2026. Σκίτσο του Γιώργου Γαλίτη.
27/7/2026. Σκίτσο του Στάθη Σταυρόπουλου.
28/7/2026. Σκίτσο του Γιώργου Μικάλεφ.
28/7/2026. Σκίτσο του Ιάκωβου Βάη.
28/7/2026. Σκίτσο του Δημήτρη Γεωργοπάλη.
28/7/2026. Σκίτσο του Ανδρέα Πετρουλάκη.
29/7/2026. Σκίτσο του Γιώργου Γαλίτη.
29/7/2026. Σκίτσο του Στάθη Σταυρόπουλου.
29/7/2026. Σκίτσο του Ανδρέα Πετρουλάκη.
30/7/2026. Σκίτσο του Ιάκωβου Βάη.
30/7/2026. Σκίτσο του Δημήτρη Γεωργοπάλη.
30/7/2026. Σκίτσο του Κώστα Γρηγοριάδη.
31/7/2026. Σκίτσο του Γιώργου Μικάλεφ.
Σχόλια
Y-DNA : F.