1800 π.Χ.-1450 π.Χ. Κνωσός. Πλάκα, με μινωική Γραμμική γραφή Α και Η «Τοιχογραφία των Πομπευτών». 17ος -14ος αιώνες π.Χ. Πλάκες, με μυκηναϊκή γραφή Α. 1500 π.Χ. Πύλος. Ο τάφος του (μακρινού συγγενή μου) Γρύπα πολεμιστή. 3ος αιώνας π.Χ. Ιθάκη. Το Οδυσσείον. 560 μ.Χ - 1967 μ.Χ. Τραπεζούντα. 1880-1919. Σμύρνη. 30/10/1896-21/7/1928. Κώστας Καρυωτάκης. 1917-1932-1969. Από την Μαχνοβτσίνα, στον Ενρίκο Μαλατέστα και στον Τζιουζέπε Πινέλλι. 20/5/1899-1989. Κωνσταντινούπολη, Beyoğlu. 25-7-1943. Η σφαγή της Καλαμάτας, από τον ιταλικό στρατό Κατοχής. 1944. Η Θεσσαλονίκη, στα Δεκεμβριανά. 1960. “The Idols”. 1965. Οι “Teenagers”. 1960-1970. Οι “The Idols”, 1967. Οι “Best”. 10-6-2026. Γιάννης Ιωαννίδης : «Η μεγαλύτερη αγωνία είναι η εξάλειψη της χώρας από τον χάρτη χωρίς να το πάρουμε είδηση». (226).

Ιουλίου 27, 2026

Πήλινη πινακίδα γραμμένη, σε Γραμμική Α, μια μη αποκρυπτογραφημένη γραφή, που χρησιμοποιήθηκε, από τον Μινωικό πολιτισμό, στην Κρήτη, από, περίπου, το 1800 π.Χ. έως το 1450 π.Χ. Η Γραμμική Α αποτελείται, τόσο από συλλαβικά σύμβολα (που αντιπροσωπεύουν προφορικούς ήχους), όσο και από ιδεογράμματα (εικονικά σύμβολα, που αντιπροσωπεύουν συγκεκριμένα προϊόντα, όπως σιτάρι, ελιές, ή κρασί). Σε αντίθεση, με τη διάδοχη γραφή της, την Γραμμική Β (η οποία χρησιμοποιήθηκε, από τους Μυκηναίους Έλληνες και αποκρυπτογραφήθηκε, με επιτυχία, το 1952), η Γραμμική Α παραμένει, εντελώς, δυσανάγνωστη και η υποκείμενη γλώσσα της είναι άγνωστη. Με βάση την διάταξη, τις γραμμές και τα επαναλαμβανόμενα σύμβολα, που ακολουθούνται, από κάθετα σημάδια (τα οποία αντιπροσωπεύουν ένα δεκαδικό σύστημα αρίθμησης), αυτές οι πινακίδες χρησίμευαν, κυρίως, ως λογιστικά αρχεία καταγραφής του παλατιού, για την παρακολούθηση αποθεμάτων, εμπορικών αποστολών και γεωργικών σιτηρεσίων.

Διατήρηση : Οι γραφείς, αρχικά, πίεζαν αυτές τις πινακίδες, σε μαλακό, άψητο πηλό. Οι πινακίδες επέζησαν, μέχρι την σύγχρονη εποχή, μόνο επειδή τα παλάτια και οι βίλες, που τις στέγαζαν, κάηκαν, με αποτέλεσμα να ψηθεί και να διατηρηθεί, κατά λάθος, ο ακατέργαστος πηλός. Οι μεγαλύτερες κρύπτες αυτών των εγγράφων έχουν ανασκαφεί, σε διάφορες τοποθεσίες, σε όλη την Κρήτη, κυρίως, στην Βασιλική Έπαυλη της Αγίας Τριάδας και στις αρχαιολογικές ανασκαφές, γύρω από τα Χανιά.

Η εικόνα δείχνει την διάσημη «Τοιχογραφία των Πομπευτών» (ή Πομπή των Δωροφόρων) από το Μινωικό Παλάτι της Κνωσού, στην Κρήτη.

Βασικές Πληροφορίες

Θέμα: Δύο νεαροί Μινωίτες, σε επίσημη πομπή.

Αντικείμενα: Μεταφέρουν πολυτελή τελετουργικά σκεύη (ρυτά/αμφορείς).

Χρονολόγηση: Ύστερη Χαλκοκρατία (περίπου 1500-1450 π.Χ.).

Τοποθεσία : Το πρωτότυπο βρίσκεται, στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου.

Χαρακτηριστικά Μινωικής Τέχνης

Χρώμα δέρματος : Το έντονο ερυθροκαστανό χρώμα δηλώνει άνδρες που εργάζονται, σε εξωτερικούς χώρους (οι γυναίκες αποδίδονταν, με λευκό δέρμα).

Ενδυμασία : Φορούν τα παραδοσιακά μινωικά πεζώματα (ζώματα), με περίτεχνα γεωμετρικά μοτίβα και στενή ζώνη, στην μέση.

Στάση σώματος : Συνδυασμός προφίλ (κεφάλι, πόδια) και μετωπικής απεικόνισης (μάτι, θώρακας), επηρεασμένος, από την αιγυπτιακή τέχνη.

17ος αιώνας π.Χ. - 14ος αιώνας π.Χ. Πλάκες, με την μυκηναϊκή ελληνική γραφή Β’.

1500 π.Χ. Πύλος, κοντά, στο “Παλάτι του Νέστορος”. O τάφος του Γρύπα πολεμιστή [που είναι αρχαίος συγγενής μου, όπως με πληροφόρησε το “MyHeritage”. Η συγγένεια προέρχεται, από την πατρογονική μου γραμμή (Y-DNA, απλοομάδα F)].

ΟΔΥΣΣΕΑΣ: ΝΕΑ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΟΔΗΓΟΥΝ ΣΕ ΜΙΑ ΔΙΑΡΚΗ ΛΑΤΡΕΙΑ ΤΟΥ ΘΡΥΛΙΚΟΥ ΒΑΣΙΛΙΑ ΣΤΗΝ ΙΘΑΚΗ

Οι σύγχρονοι μελετητές θεωρούν γενικά την Οδύσσεια ως θρύλο και όχι ως ιστορική καταγραφή, ωστόσο η γραμμή μεταξύ μύθου και μνήμης στον αρχαίο κόσμο δεν ήταν ποτέ ξεκάθαρη.

Όπως ανέφεραν οι New York Times λίγο πριν από την κυκλοφορία της ταινίας, αρχαιολόγοι που εργάζονται στο ελληνικό νησί της Ιθάκης ανακάλυψαν πειστικά στοιχεία που αποδεικνύουν ότι για τους Έλληνες της αρχαιότητας, ο Οδυσσέας δεν ήταν απλώς ένα λογοτεχνικό δημιούργημα, αλλά μια μορφή γνήσιας και διαρκούς λατρείας.

Οδυσσείον: Ένα Ιερό για έναν θρυλικό βασιλιά.

Ψηλά στις αναβαθμίδες του όρους Εξωγή, σε μια τοποθεσία γνωστή από παλιά στους ντόπιους ως Σχολή του Ομήρου, οι ανασκαφές υπό τον αρχαιολόγο Γιάννο Γ. Λώλο του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων αποκάλυψαν τα ερείπια ενός εκτεταμένου ιερού 2.400 ετών.

Το συγκρότημα αυτό, το οποίο οι μελετητές αποκαλούν Οδυσσείον, χρονολογείται γύρω στον 3ο αιώνα π.Χ. — περίπου 500 χρόνια μετά τη σύνθεση των επών από τον Όμηρο και μια ολόκληρη χιλιετία αφότου ο ήρωας υποτίθεται ότι ξεκίνησε το ταξίδι της επιστροφής του από την Τροία.

Ωστόσο, τα αντικείμενα που ήρθαν στο φως από το έδαφός του μαρτυρούν μια λατρεία κάθε άλλο παρά περιστασιακή.

Μέσα στο συγκρότημα, η ανασκαφική ομάδα ανακάλυψε στιλβωμένα μαύρα κύπελλα, κοσμήματα, ιδιωτικά σκεύη προσευχής και χιλιάδες θραύσματα σπασμένων αγγείων.

Ανάμεσα στα πιο εντυπωσιακά ευρήματα ήταν κεραμίδια στέγης ενσφράγιστα με το ίδιο το όνομα του Οδυσσέα.

Ένα από αυτά μεταφράζεται ως «του Οδυσσέως», υποδηλώνοντας ότι ο μυθικός ήρωας ήταν ο ιδιοκτήτης του χώρου, ενώ ένα άλλο αναγράφει «προς τον Οδυσσέα», αποτελώντας μια άμεση αναθηματική προσφορά προς τον βασιλιά.

Επίσης, ήρθαν στο φως περισσότερα από 100 χάλκινα και αργυρά νομίσματα, κομμένα σε πόλεις-κράτη του ελληνιστικού και ρωμαϊκού κόσμου, γεγονός που υποδηλώνει μια συνεχή ροή ναυτικών, εμπόρων και προσκυνητών από μακρινά μέρη.

Η παρουσία δεκάδων σπονδυλιών (αντιών) και υφαντικών βαρών (αγνύθων) αφήνει να εννοηθεί ότι οι γυναίκες είχαν κεντρικό ρόλο στις τελετουργίες, λατρεύοντας ίσως την Πηνελόπη στο πλευρό του διάσημου συζύγου της.

Η Ιθάκη του Ομήρου: Ποίηση ή Γεωγραφία;

Το ερώτημα για το πού βρισκόταν στην πραγματικότητα η Ιθάκη του Ομήρου προβληματίζει εδώ και καιρό τους μελετητές. Στο έπος, το νησί περιγράφεται ως χαμηλό και ευρισκόμενο δυτικότερα από όλα — μια περιγραφή που δεν ταιριάζει απόλυτα με το σημερινό ελληνικό νησί με το ίδιο όνομα, το οποίο είναι ορεινό και βρίσκεται ανατολικά της γειτονικής Κεφαλονιάς.

Διάφορες θεωρίες είχαν υποστηρίξει ότι ένα κανάλι της Εποχής του Χαλκού χώριζε κάποτε τη χερσόνησο της Παλικής από την Κεφαλονιά, καθιστώντας την ξεχωριστό νησί, αν και δύο δεκαετίες γεωλογικών ερευνών δεν βρήκαν στοιχεία που να το αποδεικνύουν.

Ένα πρόσφατο άρθρο στο περιοδικό Antigone από τον κλασικό φιλόλογο Τζέιμς Ντιγκλ και τον γεωλόγο Τζον Άντερχιλ υποστηρίζει αντίθετα ότι οι πρώτοι μεταφραστές παρερμήνευσαν το πρωτότυπο ελληνικό κείμενο, το οποίο ποτέ δεν προσδιορίζει ρητά την Ιθάκη ως νησί.

Ο Δρ. Λώλος, ωστόσο, υποστηρίζει ότι οι ανασκαφές στο Οδυσσείον επιβεβαιώνουν σθεναρά την σύγχρονη Ιθάκη ως την πραγματική Ιθάκη του Ομήρου.

Επισημαίνει ότι η περιγραφή «χαμηλή και μακριά στα δυτικά» είναι θέμα ποιητικής οπτικής και όχι κυριολεκτικής χαρτογράφησης, σημειώνοντας ότι, ιδωμένη από τη θάλασσα, η εντυπωσιακή ακτογραμμή της Ιθάκης αντανακλά τις ομηρικές εικόνες.

Ο χώρος απέδωσε επίσης ένα θραύσμα μιας πήλινης μάσκας προσευχής της ύστερης Ελληνιστικής περιόδου με χαραγμένο τάμα στον Οδυσσέα, μια μικρή χάλκινη προτομή που παραπέμπει στη σιλουέτα του ήρωα από αρχαία νομίσματα της Ιθάκης, καθώς και ένα ψήφισμα του 3ου αιώνα π.Χ. από τον δήμο των Ιθακησίων που ονομάζει ρητά τα Οδύσσεια — μια αθλητική και πολιτιστική γιορτή που διοργανωνόταν προς τιμήν του βασιλιά.

Ένας χαμένος κόσμος που μένει στη μνήμη

Η τοποθεσία περιλαμβάνει επίσης στοιχεία για έναν σημαντικό μυκηναϊκό οικισμό που χρονολογείται στον 14ο ή 13ο αιώνα π.Χ. — την ίδια ακριβώς εποχή στην οποία θα είχε ζήσει ο ιστορικός Οδυσσέας.

Αυτά περιλαμβάνουν μια άθικτη υπόγεια δεξαμενή κατασκευασμένη από μονολιθικούς όγκους, η οποία αποτελούσε μέρος ενός δικτύου επτά ή οκτώ μυκηναϊκών θέσεων που συνέθεταν το αστικό τοπίο του νησιού κατά την Εποχή του Χαλκού.

Αν και αυτό δεν αποδεικνύει την ύπαρξη ενός βασιλιά με το όνομα Οδυσσέας, επιβεβαιώνει ότι το νησί αποτελούσε σημαντικό κέντρο εξουσίας κατά την περίοδο που περιγράφει το έπος.

Η κρατούσα ακαδημαϊκή άποψη πρεσβεύει ότι η Οδύσσεια απαθανατίζει μια χαμένη εποχή ηγεμόνων της Εποχής του Χαλκού, οι οποίοι πραγματοποιούσαν επιδρομές σε υπερπόντιες περιοχές, κυβερνούσαν πέτρινες ακροπόλεις και έλεγχαν εκτεταμένα εμπορικά δίκτυα.

Οι ιστορίες αυτές διασώθηκαν μέσα από μια πλούσια προφορική παράδοση, η οποία διαμορφώθηκε από περιπλανώμενους αοιδούς που τις αναδημιουργούσαν για κάθε νέα γενιά, προτού κωδικοποιηθούν γύρω στον 8ο αιώνα π.Χ.

Ο θρυλικός βασιλιάς της Ιθάκης, είτε επρόκειτο για ένα μοναδικό ιστορικό πρόσωπο είτε για ένα σύνθετο κράμα πολλών διαφορετικών μορφών, αντιπροσωπεύει κάτι που η αρχαιολογία από μόνη της δεν μπορεί να ανασκάψει πλήρως: την αδιάλειπτη ανθρώπινη ανάγκη να δημιουργεί ήρωες από το παρελθόν.

Όπως το έθεσε η κλασική φιλόλογος Ντέιζι Νταν: «Ο μύθος, όπως αποδεικνύεται, ίσως είναι απλώς ιστορία που περιμένει να ανακαλυφθεί».

Πηγή:enikos

Το 1939, κατά την διάρκεια ανασκαφών, στην ρωμαϊκή πόλη Aventicum, την σημερινή Αβάνς στο καντόνι Βω της δυτικής Ελβετίας, οι αρχαιολόγοι ανακάλυψαν έναν εξαιρετικό θησαυρό : μια χρυσή προτομή του αυτοκράτορα Μάρκου Αυρηλίου. Η προτομή (με ύψος 33,5 εκατοστά και βάρος 1,59 κιλά) είναι, ιδιαίτερα, σημαντική, καθώς είναι το μεγαλύτερο γνωστό αυτοκρατορικό πορτρέτο κατασκευασμένο, από πολύτιμο μέταλλο. Ακόμη, πιο αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι αυτό το αριστούργημα επέζησε των αιώνων, χωρίς να λιώσει και αποτελεί μία, από τις, μόλις, έξι γνωστές χρυσές προτομές, που κατασκευάστηκαν, κατά την Ρωμαϊκή Αυτοκρατορική Περίοδο.

Το Aventicum, πιθανότατα, δημιουργήθηκε, εκ του μηδενός, στις αρχές του 1ου αιώνα μ.Χ., ως πρωτεύουσα των, πρόσφατα, κατακτημένων εδαφών των Ελβετών και ήταν ένα ζωηρό επαρχιακό κέντρο, μέχρι τις αρχές του Μεσαίωνα, όταν άρχισε να παρακμάζει, προς όφελος της γειτονικής Λωζάνης.

ΜIA .....ΠΕΡΙΕΡΓΗ" ΠΡΟΦΗΤΕΙΑ" ΕΛΒΕΤΟΥ ΦΙΛΕΛΛΗΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΠΡΙΝ 100 ΧΡΟΝΙΑ.

Η ΚΟΙΛΑΔΑ ΤΩΝ ΡΟΔΩΝ.

Είναι ένα βιβλίο γραμμένο από το μέλλον στο σήμερα. Το 1922 ο συγγραφέας του βιβλίου, Ελβετός φιλέλληνας με Αυστριακές καταβολές, ο Πάουλ Αμαντέους Ντήναχ (Paul Amadeus Dienach) ήρθε στην Αθήνα του μεσοπολέμου.

Μετά από ένα ατύχημα πέφτει σε ληθαργικό ύπνο (κλινικά νεκρός για 15 λεπτά)….

Η συνείδησή του κάνει άλμα στο χρόνο. Μεταφέρεται λοιπόν στο έτος 3906 μ.Χ. διατηρώντας παράλληλα τη συνείδηση του εαυτού του.

Έχει μεταβιωθεί στον φυσικό επιστήμονα Ανδρέα Νόρθαμ.

Την εμπειρία του αυτή, από όσα βίωσε και έμαθε για την ιστορία που ακόμα δεν έχουμε ζήσει, την κατέγραψε υπό μορφή σημειώσεων ημερολογίου στη μητρική του γλώσσα και παρέδωσε τα χειρόγραφα στον μετέπειτα πρύτανη της Παντείου Γεώργιο Παπαχατζή.

Πέθανε από φυματίωση το 1924 σε ηλικία 38 ετών στην Αθήνα, ή στην πατρίδα του.

Τα χειρόγραφα αυτά μαζί με κάποια τετράδια σημειώσεων του 1918-1922 μεταφράσθηκαν στην Ελλάδα από τον Παπαχατζή με τον τίτλο «Κοιλάδα των Ρόδων».

Αναφερόμενος στον 21ο αιώνα, ο Ντήναχ μιλάει για έναν παγκόσμιο πόλεμο που θα προκληθεί εξαιτίας του υπερπληθυσμού. Αναφέρεται επίσης σε οικονομικούς πολέμους, που θα κατέληγαν σε κανονικούς, όπως και σε προσπάθειες δημιουργίας μεγάλων «ομοσπονδιών» που θα γνωρίσουν αντίσταση από εθνικιστικά κινήματα.

Η ΑΝΑΜΝΗΣΗ ΤΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ –ΠΡΟΦΗΤΕΙΑ ΠΟΥ ΑΦΟΡΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ (μετά τα γεγονότα του 21ου αιώνα), ΑΝΑΦΕΡΕΙ ΤΑ ΕΞΗΣ:

«…από τους σημιτικούς λαούς εκατόν είκοσι πάνω – κάτω εκατομμύρια Ισραηλινοί, οι πιο πολλοί από αυτούς εκχριστιανισμένοι, κρατούσανε τα οικονομικά και τα πολιτιστικά πρωτεία στη νοτιοδυτική Ασία, έχοντας αναπτύξει εκεί έναν υψηλής κλάσεως τεχνικοοικονομικό πολιτισμό, με κέντρο τους καθαγιασμένους εκείνους τόπους της παλιάς τους ένδοξης προπατορικής κοιτίδας.

Λατινογενείς πληθυσμοί, από τη νότια Αμερική κατά μέγιστο ποσοστό, είχανε αποικίσει την αφρικανική ήπειρο -όπου πολύ σπάνια κανένας έβλεπε τώρα πια νέγρους- σε όλες σχεδόν τις κεντρικές της περιοχές. Στις θαλπερές τώρα κι εμπρός -χάρη στον τεχνητό τους κλιματισμό- αρκτικές χώρες κυριαρχούσανε αδελφωμένοι Σουηδοί, Ρώσοι, Νορβηγοί, Αγγλοσάξωνες και άλλοι Βαλτικοί, ακόμα και Πολωνοί και Δανιμαρκέζοι και Καναδοί, ενώ η Ανταρκτική, με το ήπιο και κείνη τώρα «ανθρώπινης επέμβασης» κλίμα της, είχε αποικισθεί από απογόνους των Μπόερς κι ανατολικότερα από Αυστραλούς κι από Νεοζηλανδούς.

Η ανατολική Ασία κατεχόταν ολάκερη σε εκτάσεις απέραντες από Σλάβους που είχανε έρθει από το βορρά, από απογόνους βορειοαμερικανών των δυτικών πολιτειών κι από πανσπερμία Ευρωπαίων, που χωρούσανε όλοι τους άνετα στις ευρύχωρες κείνες και εύφορες περιοχές…

Και τέλος στη λεκάνη της Μεσογείου θά λεγε κανένας πώς ξαναγραφότανε η αρχαία ιστορία: Η αμπώτιδα στη σημιτική και στην τουρανική πορεία συνεχίστηκε κι είχε συντελεστεί ένα είδος «εθνολογικής επιστροφής». Οι οσμανικοί πληθυσμοί (Τούρκοι) -που είχανε αλλοτινά κρούσει τις πύλες της Βιέννης- αποσύρονταν τώρα πέρα από τον Ταύρο και προς τη λίμνη του Βαν, ενώ οι αραβικοί -που είχανε κάποτε φτάσει ως την Ισπανία και που είχανε χτυπηθεί οι προπομποί τους Σαρακηνοί στα 732 στο Πουατιέ από τον βασιλιά των Φράγκων Κάρολο Μαρτέλο- περιορίζονταν τώρα στις πέρα από την Ερυθρά Θάλασσα περιοχές της αρχικής τους εκκίνησης.

Οι Έλληνες πλημμυρίσανε τη Μικρασία, πολύ πιο βαθιά παρά στον καιρό των Ιώνων και των Αιολέων, ενώ στις εκκενωθείσες από τους Άραβες βορειοαφρικανικές περιοχές είχανε τώρα κατέβει οι Λατίνοι.

Κι επαναλήφθηκε εκεί στην Αφρική η ιστορία του 19ου προς τη δύση -Ίβηρες και Γάλλοι στους γνώριμους τόπους των παλιών τους αποικιών- κι η ιστορία η ρωμαϊκή ανατολικότερα -Ιταλοί στη Λιβύη και στην Κυρηναϊκή κι ως το Δέλτα του Νείλου κι ως τις Πυραμίδες, καθώς και στον καιρό του Αντώνιου και του Οκταβιανού.

Ένα τέτοιο κατασταλαγμένο εδαφικό Status Quo έγινε στον 23ο αιώνα αντικείμενο εγγυήσεως αναμεταξύ των λευκών από τα οικουμενικά κοινοβούλια της ομόσπονδης διακρατικής δημοκρατίας»

Ιστορίες γιά αγρίους..

Τραπεζούντα. Ο ναός του αγίου Βασίλειου, θεώμενος, από νότια. Ένας, από τους ναούς της πόλης, που ανακαινίστηκε, επί βασιλείας του Ιουστινιανού (524 μ.Χ. - 565 μ.Χ.).

Sourceω: Bryer, A., Winfield, R., The Byzantine Monuments and Topography of the Pontos, 2, plates, Dumbarton Oaks Studies 20; Dumbarton Oaks Research Library and Collection, Trustees for Harvard University, Washington D.C., πίν. 168a.

1340 μ.Χ. - 1341 μ.Χ. Τραπεζούντα. Ο πύργος. Φωτογραφία του 1978.

Φωτογραφία της Σμύρνης, τραβηγμένη από τους Rubellin και Υιούς, με έδρα τη Σμύρνη, την δεκαετία του 1880.

Ο Rubellin, φωτογράφος πιθανότατα γαλλικής καταγωγής, ίδρυσε το στούντιό του, στην Σμύρνη, το 1860, διαφημίζοντας την επιχείρησή του, με την επωνυμία «Photographie Parisienne».

Ο Rubellin ειδικευόταν, σε λήψεις της Σμύρνης και των, γύρω, περιοχών, εστιάζοντας, στα αρχαία ερείπια.

Η επιχείρηση έφτιαχνε, επίσης, πορτρέτα, αποτύπωνε τους τύπους και τις ενδυμασίες της Μικράς Ασίας, ενώ φωτογράφιζε, επίσης, την Κωνσταντινούπολη και την Αθήνα.

Όταν, τουλάχιστον, ένας, από τους γιους του Rubellin, εντάχθηκε, στο στούντιο, η επιχείρηση μετονομάστηκε σε «Rubellin père et fils» (Rubellin πατέρας και υιός), για να καταλήξει, στην επωνυμία «Rubellin fils» (Rubellin υιός), το 1900.

1889. Τραπεζούντα.

Στις 24 Ιουλίου 1923, υπογράφηκε, στην Λωζάνη, η οριστική συνθήκη ειρήνης, μεταξύ Τουρκίας και Συμμάχων. Σύμφωνα, με τους εδαφικούς της όρους, η Τουρκία κέρδιζε, σε βάρος της Ελλάδος και σε σύγκριση, με τη συνθήκη των Σεβρών του 1920, την ανατολική Θράκη, ένα μικρό τμήμα της δυτικής Θράκης (το «τρίγωνο του Καραγάτς», στην δυτική όχθη του Έβρου, απέναντι, απὸ την Αδριανούπολη), την Ίμβρο, την Τένεδο και φυσικά, την ζώνη της Σμύρνης. Επίσης, με την ίδια συνθήκη, αναγνωριζόταν η κυριαρχία της Ιταλίας, πάνω, στα Δωδεκάνησα. Την ίδια εποχή, περίπου, η Ελλάδα υπέστη και μια μικρή εδαφική απώλεια, στα βορειοδυτικά της σύνορα, με την Αλβανία. Συγκεκριμένα, η πρεσβευτική διάσκεψη επικύρωσε τα ελληνοαλβανικά σύνορα του πρωτοκόλλου της Φλωρεντίας του 1913 και μάλιστα, όρισε, ως σύνορο Ελλάδος και Αλβανίας, τα όρια μεταξύ των καζάδων Κορυτσάς και Καστοριάς, αντί του υδροκρίτη, μεταξύ Δέβολη και Αλιάκμονα, που ίσχυε, σαν σύνορο, απὸ το 1913, με αποτέλεσμα 14 χωριά του καζά της Κορυτσάς να περιέλθουν, απὸ τότε, στην Αλβανία.

Υ.Γ. Τάσου Αναστασόπουλου : Είναι προφανές ότι, η ελληνική πλευρά, υπό τον Ελευθέριο Βενιζέλο, δεν διέπραξε, απλώς, μια μειοδοσία, σε βάρος του ελληνισμού. Επρόκειτο, ευθέως, για προδοσία, διότι όλα όσα παραχωρήθηκαν, πλην της περιοχής της Σμύρνης, εάν υπήρχε η πολιτική βούληση, θα παρέμεναν, στην ελληνική επικράτεια, ευχερώς και χωρίς αντίσταση.

1924. Η Μέση Ανατολή, μετά την πτώση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Κώστας Καρυωτάκης 30/10/1896 - 21/7/1928.

Είμαστε κάτι ξεχαρβαλωμένες

κιθάρες. Ο άνεμος, όταν περνάει,

στίχους, ήχους παράφωνους ξυπνάει

στις χορδές που κρέμονται σαν καδένες.

Είμαστε κάτι απίστευτες αντένες.

Υψώνονται σα δάχτυλα στα χάη,

στην κορυφή τους τ’ άπειρο αντηχάει,

μα γρήγορα θα πέσουνε σπασμένες.

Είμαστε κάτι διάχυτες αισθήσεις,

χωρίς ελπίδα να συγκεντρωθούμε.

Στα νεύρα μας μπερδεύεται όλη η φύσις.

Στο σώμα, στην ενθύμηση πονούμε.

Μας διώχνουνε τα πράγματα, κι η ποίησις

είναι το καταφύγιο που φθονούμε.

«[Είμαστε κάτι ξεχαρβαλωμένες…]», συλλογή: «Ελεγεία και σάτιρες» [1927].

Κ. Γ. Καρυωτάκης, «Ποιήματα και πεζά», επιμέλεια-εισαγωγή-σχόλια: Δημήτρης Ελευθεράκης, Εκδόσεις Πατάκη, 2010.

…«Ποιητής του μποντλερικού spleen και της φυγής από την πραγματικότητα, ρεαλιστής και τραγικός, αντιπροσωπευτικότερος ποιητής της γενιάς του που συγκέντρωσε μέσα του όλες τις διάχυτες τάσεις και ροπές της, ειλικρινέστατα μοντέρνος ποιητής που άνοιξε τον δρόμο στη νεότερη ποίηση, ένας θαυμάσιος poeta minor, ποιητής μείζονος σημασίας, ποιητής της παρακμής που απηχεί την ιδεολογία της άρχουσας τάξης, συντηρητικά ανατρεπτικός, ο πρώτος βλάσφημος κριτικός της ελληνικής ποίησης, ευαγγελιστής της κοινωνικής επανάστασης […] έχοντας δημοσιεύσει μόλις τρεις ποιητικές συλλογές κι ύστερα από μια συγκλονιστική προσωπική περιπέτεια που τον οδήγησε στην αυτοχειρία, ο Καρυωτάκης υπήρξε μια ποιητική προσωπικότητα γύρω από την οποία συγκροτήθηκε ο ισχυρότερος ίσως λογοτεχνικός μύθος του περασμένου αιώνα. Συντροφεύοντας γενιές αναγνωστών μέχρι τις μέρες μας κι επιβιώνοντας με ποικίλους τρόπους στις συνειδήσεις των μεταγενέστερων ποιητών, υπήρξε εξακολουθητικά παρών στην ελληνική ποίηση. […] Πάνω απ’ όλα όμως το έργο του αποτέλεσε έναν από τους ισχυρότερους παράγοντες της διαμόρφωσης του νεοελληνικού ποιητικού κανόνα» – Απόσπασμα από το εισαγωγικό σημείωμα του Δημήτρη Ελευθεράκη.

@ekdoseispataki

#inmemoriam #poetry #vivliopoleiopataki

Στις, 22 Ιούλη 1932, φεύγει από τη ζωή ο Ιταλός αναρχικός Errico Malatesta. Μια σπουδαία μορφή του ιταλικού αναρχικού κινήματος, γεννημένος στη νότια Ιταλία και διωκόμενος από την παιδική του κιόλας ηλικία, ο Errico Malatesta βρέθηκε για το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του είτε εξόριστος είτε φυλακισμένος. Από τη συμμετοχή του στην Αναρχική Διεθνή, την εξέγερση στο Μπενεβέντο, το μπόλιασμα των εργατικών κινητοποιήσεων στην Αργεντινή με αναρχικές ιδέες, την ίδρυση πολυάριθμων ελευθεριακών εφημερίδων, την συνεισφορά του στην αναρχική θεωρία, μεταξύ άλλων, ο Errico Malatesta αφιέρωσε τη ζωή του στην διάδοση του αναρχισμού και στον αγώνα ενάντια στην εκμετάλλευση και καταπίεση.

------------

Ανασημοσίευση από MAΥΡΗ ΣΗΜΑΙΑ, Αναρχικό Δελτίο Αντιπληροφόρησης και Δράσης, νο 47, Ιούλιος 2007

ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΡΧΙΑ

“Δεν πρόκειται να φτάσουμε στην αναρχία ούτε σήμερα ούτε αύριο ούτε σε δέκα αιώνες, απλώς θα πορευόμαστε προς την αναρχία σήμερα, αύριο και για πάντα”.

Ερρίκο Μαλατέστα.

Είναι αρκετά διαδεδομένη η πεποίθηση ότι όταν λέμε ότι είμαστε επαναστάτες εννοούμε ότι η αναρχία πρέπει να έρθει μεμιάς, σαν άμεσο επακόλουθο ενός ξεσηκωμού που θα κατέστρεφε με τη βία όλα όσα υπάρχουν και θα έβαζε στη θέση τους θεσμούς πραγματικά καινούργιους. Για να πούμε την αλήθεια κάμποσοι σύντροφοι βλέπουν έτσι την επανάσταση.

Αυτή η παρανόηση εξηγεί το γιατί πολλοί αντίπαλοί μας πιστεύουν, δικαιολογημένα, ότι η αναρχία είναι πράγμα αδύνατο: και αυτό εξηγεί και το γιατί ορισμένοι σύντροφοι, βλέποντας ότι η αναρχία δεν μπορεί να έρθει αμέσως, μιας και είναι δεδομένες οι ηθικές συνθήκες του μεγάλου πλήθους των ανθρώπων, παραδέρνουν ανάμεσα σε ένα δογματισμό που τους βγάζει έξω από την πραγματική ζωή και σε έναν οπορτουνισμό που, πρακτικά, τους κάνει να λησμονούν ότι είναι αναρχικοί και ότι όντας αναρχικοί πρέπει να αγωνίζονται για την αναρχία.

Λοιπόν, είναι βέβαιο ότι ο θρίαμβος της αναρχίας δεν μπορεί να έρθει από θαύμα, ούτε και μπορεί να έρθει σε πείσμα και σε αντίθεση με το νόμο της εξέλιξης που λέει: τίποτα δεν έρχεται αν δεν συντρέχουν κάποιοι λόγοι, τίποτα δεν μπορεί να γίνει αν λείπει η απαραίτητη για αυτό δύναμη.

Αν θέλαμε να αντικαταστήσουμε μια κυβέρνηση με μια άλλη, να επιβάλουμε δηλαδή τη θέλησή μας στους άλλους, θα αρκούσε γι’αυτό να αποκτήσουμε την υλική δύναμη που είναι απαραίτητη για να συντρίψουμε τους καταπιεστές και να πάρουμε εμείς τη θέση τους. Εμείς όμως, αντίθετα, θέλουμε την αναρχία, μια κοινωνία δηλαδή που θα βασίζεται στην ελεύθερη και θεληματική συμφωνία, όπου κανένας δεν θα μπορούσε να επιβάλει τη θέλησή του στους άλλους, όπου όλοι θα μπορούσαν να κάνουν ό,τι θέλουν και να συνεισφέρουν με τη θέληση τους στη γενική ευτυχία. Ο θρίαμβος της αναρχίας δεν θα ολοκληρωθεί και δεν θα γενικευτεί, παρά μόνο όταν οι άνθρωποι δεν θα θέλουν πια ούτε να τους διατάζουν ούτε εκείνοι να διατάζουν άλλους και θα έχουν χωνέψει για τα καλά τα πλεονεκτήματα που τους παρέχει η αλληλεγγύη για να οργανώσουν ένα κοινωνικό σύστημα που μέσα του δεν θα υπάρχουν πια ούτε βία ούτε καταναγκασμός.

Από την άλλη μεριά, αφού η συνείδηση, η θέληση και η ικανότητα μεγαλώνουν σιγά-σιγά και δεν μπορούν να βρουν τα μέσα και την ευκαιρία για να αναπτυχθούν παρά μόνο παράλληλα με το βαθμιαίο μετασχηματισμό του περιβάλλοντος και με την πραγμάτωση των επιθυμιών στο μέτρο που αυτές παίρνουν μορφή και γίνονται επιτακτικές, έτσι και η αναρχία θα εγκαθιδρύεται σιγά-σιγά και θα εντείνεται όλο και περισσότερο.

Δεν πρόκειται, επομένως, να φτάσουμε στην αναρχία ούτε σήμερα ούτε αύριο ούτε σε δέκα αιώνες, απλώς θα πορευόμαστε προς την αναρχία σήμερα, αύριο και για πάντα.

Η αναρχία είναι η κατάργηση της κλεψιάς και της καταπίεσης του ανθρώπου από άνθρωπο, η κατάργηση δηλαδή της ατομικής ιδιοκτησίας και της κυβέρνησης. Η αναρχία είναι η καταστροφή της αθλιότητας, της δεισιδαιμονίας και του μίσους. Για τούτο, κάθε χτύπημα που δίνουμε στους θεσμούς της ατομικής ιδιοκτησίας και της κυβέρνησης, είναι ένα βήμα στο δρόμο προς την αναρχία, όπως τέτοιο είναι και κάθε ψέμα που ξεσκεπάζουμε, κάθε ανθρώπινη δραστηριότητα -όσο μικρή και αν είναι- που ξεφεύγει από τον έλεγχο της εξουσίας, κάθε προσπάθεια που γίνεται για να ανεβάσει τη συνείδηση του λαού και να ενισχύσει το πνεύμα της αλληλεγγύης και της πρωτοβουλίας και να δώσει σε όλους τους ανθρώπους ίδιες προϋποθέσεις για να αναπτυχθούν.

Το πρόβλημα είναι να ξέρουμε να διαλέγουμε το δρόμο που μας φέρνει πράγματι πιο κοντά στην πραγμάτωση του ιδανικού μας και να μην μπερδεύουμε τις αληθινές προόδους με τις υποκριτικές μεταρρυθμίσεις που, με πρόσχημα κάποιες άμεσες βελτιώσεις, έχουν την τάση να απομακρύνουν το λαό από τον αγώνα του εναντίον της εξουσίας και του καπιταλισμού, να παραλύουν τη δράση και να τον αφήνουν να ελπίζει ότι κάτι μπορεί να κερδίσει από την καλοσύνη των αφεντικών και των κυβερνήσεων. Το πρόβλημα είναι να μάθουμε να χρησιμοποιούμε τις δυνάμεις που έχουμε και που θα αποκτήσουμε, με τρόπο πιο οικονομικό και ωφέλιμο για το σκοπό μας.

Σήμερα, υπάρχει σε κάθε χώρα μια κυβέρνηση, που με την κτηνώδη βία επιβάλλει το νόμο σε όλους, μας αναγκάζει όλους να αφήνουμε να μας εκμεταλλεύονται και να αφήνουμε να διατηρούνται, θέλοντας και μη, οι θεσμοί που υπάρχουν. Εμποδίζει τις μειονότητες να θέσουν σε εφαρμογή τις ιδέες τους για την εν γένει κοινωνική οργάνωση να αλλάξει σύμφωνα με τις επιθυμίες της κοινής γνώμης. Τον κανονικό δρόμο της εξέλιξης τον έχει σταματήσει η βία, γι΄ αυτό με τη βία πρέπει να της ανοίξουμε πάλι το δρόμο. Γι΄ αυτό και θέλουμε βίαιη επανάσταση και θα την θέλουμε πάντα, όσο κάποιοι θα θέλουν να επιβάλουν στους άλλους πράγματα αντίθετα με τη θέλησή τους. Μόλις καταργηθεί η βία της κυβέρνησης, η δικιά μας βία δεν θα έχει πια κανένα λόγο να υπάρχει.

Δεν μπορούμε να νικήσουμε προς το παρόν την κυβέρνηση που υπάρχει, ίσως να μην μπορέσουμε ούτε και αύριο να εμποδίσουμε μιαν άλλη κυβέρνηση να ξεπροβάλει από τα ερείπια της τωρινής. Όμως αυτό δεν θα μας εμποδίσει σήμερα, αλλά ούτε και αύριο να πολεμούμε την οποιαδήποτε κυβέρνηση, με την άρνησή μας να υποταχτούμε στο νόμο όποτε μπορούμε και αντιτάσσοντας τη βία στη βία. Κάθε φορά που περιορίζεται η εξουσία, κάθε φορά που κατακτείται μεγαλύτερη ελευθερία και δεν ζητιανεύεται, έχει γίνει ένα βήμα στο δρόμο για την αναρχία. Το ίδιο γίνεται και κάθε φορά που βλέπουμε την κυβέρνηση ως εχθρό με τον οποίο δεν πρέπει ποτέ να κάνουμε ανακωχή, αφού έχουμε πειστεί πλέον για τα καλά ότι δεν μπορούν να περιοριστούν τα δεινά που αυτή προκαλεί παρά μόνο αν περιοριστούν οι δικαιοδοσίες της και η δύναμή της και όχι αν μεγαλώνει ο αριθμός των κυβερνώντων ούτε αν αυτοί εκλέγονται από τους ίδιους τους κυβερνώμενους. Με τη λέξη κυβέρνηση εννοούμε κάθε άτομο ή ομάδα ατόμων, στο κράτος, στα συμβούλια, στους Δήμους ή στα συνδικάτα, που έχουν το δικαίωμα να θεσπίζουν νόμους ή να τους επιβάλουν σε εκείνους που δεν τους θέλουν.

Προς το παρόν, δεν μπορούμε να καταργήσουμε την ατομική ιδιοκτησία, προς το παρόν δεν μπορούμε να πάρουμε στα χέρια μας τα μέσα παραγωγής που είναι απαραίτητα για να δουλέψουμε ελεύθερα, ίσως αυτά να μην τα πετύχουμε ούτε με ένα μελλοντικό ξεσηκωμό, όμως αυτό δεν μας εμποδίζει από σήμερα κιόλας, όπως δεν θα μας εμποδίσει και αύριο, να πολεμούμε αδιάκοπα τον καπιταλισμό. Κάθε νίκη, όσο ασήμαντη και αν είναι, των εργαζομένων εναντίον των εργοδοτών, κάθε πλούτος που αποσπάται από τους ιδιοκτήτες και διατίθεται στη διάθεση του συνόλου, είναι μια πρόοδος, ένα βήμα στο δρόμο για την αναρχία. Το ίδιο και κάθε γεγονός που έχει την τάση να μεγαλώνει τις απαιτήσεις των εργατών και να κάνει πιο ενεργητικό τον αγώνα τους, κάθε φορά που μπορούμε να δούμε αυτό που έχουμε κερδίσει ως νίκη εναντίον του εχθρού και όχι ως παραχώρηση για την οποία θα έπρεπε να του δείξουμε ευγνωμοσύνη, κάθε φορά που διατρανώνουμε τη θέλησή μας να αποσπάσουμε με τη βία από τους ιδιοκτήτες τα δικαιώματα που εκείνοι έχουν σφετεριστεί από τους εργαζόμενους με την προστασία της κυβέρνησης.

Από τη στιγμή που θα εξαφανιστεί το δίκαιο της πυγμής από την ανθρώπινη κοινωνία και τα μέσα παραγωγής θα τεθούν στη διάθεση εκείνων που θέλουν να παράγουν, τα υπόλοιπα θα τα φέρει μόνη της η ειρηνική εξέλιξη.

Ούτε τότε δεν θα έχει πραγματωθεί η αναρχία, ή μάλλον θα έχει πραγματωθεί μόνο για όσους τη θέλουν και μόνο για τα πράγματα όπου δεν θα είναι απαραίτητη η βοήθεια των μη αναρχικών. Η αναρχία θα επεκτείνεται έτσι, θα κερδίζει σιγά-σιγά τους ανθρώπους και τα πράγματα μέχρι που θα αγκαλιάσει όλους τους ανθρώπους και όλες τις εκδηλώσεις της ζωής.

Από τη στιγμή που θα εξαφανιστεί η κυβέρνηση και μαζί της όλοι οι ενοχλητικοί θεσμοί που αυτή προστατεύει, από τη στιγμή που θα έχουν κατακτήσει όλοι τόσο την ελευθερία τους όσο και το δικαίωμα στα εργαλεία της δουλείας που χωρίς αυτό η ελευθερία είναι ψέμα, δεν έχουμε σκοπό να καταστρέψουμε όλα τα πράγματα, αλλά μόνο εκείνα που μπορούμε να τα αντικαταστήσουμε με άλλα. Ένα παράδειγμα: υπάρχει μια ταχυδρομική υπηρεσία, έχουμε χίλια δύο παράπονα από αυτήν, αλλά από τη στιγμή που την χρησιμοποιούμε για να στέλνουμε ή να λαβαίνουμε τα γράμματά μας ας την ανεχτούμε όπως είναι όσο δεν θα μπορούμε να την κάνουμε καλύτερη. Υπάρχουν σχολεία άθλια, είναι αλήθεια, αλλά δεν θα θέλαμε να μείνουν τα παιδιά μας χωρίς να μάθουν ανάγνωση και γραφή, περιμένοντας να οργανώσουμε σχολεία πρότυπα για όλους.

Βλέπουμε από τα παραπάνω ότι για να εγκαθιδρυθεί η αναρχία, δεν αρκεί να έχουμε την υλική δύναμη για να κάνουμε την επανάσταση, θα πρέπει οι εργαζόμενοι, οι συνεταιρισμένοι στους διάφορους κλάδους της παραγωγής, να έχουν τη δυνατότητα να εξασφαλίζουν μονάχοι τους την απρόσκοπτη λειτουργία της κοινωνικής ζωής χωρίς τη βοήθεια των καπιταλιστών και της κυβέρνησης.

Μπορούμε με τον ίδιο τρόπο να διαπιστώσουμε ότι οι αναρχικές ιδέες, όχι μόνο δεν έρχονται σε αντίφαση με τους νόμους της εξέλιξης που έχει επαληθεύσει η επιστήμη -όπως υποστηρίζουν οι υποστηρικτές του επιστημονικού σοσιαλισμού- αλλά, απεναντίας, είναι ιδέες που ταιριάζουν τέλεια με αυτούς τους νόμους: το πειραματικό σύστημα έχει απλώς μεταφερθεί από το πεδίο των ερευνών στο πεδίο των κοινωνικών επιτευγμάτων.

Ενρίκο Μαλατέστα

#antireport #laf_portal

Σαν σήμερα, 22 Ιούλη 1932, φεύγει από τη ζωή ο Ιταλός αναρχικός Errico Malatesta. Μια σπουδαία μορφή του ιταλικού αναρχικού κινήματος, γεννημένος στη νότια Ιταλία και διωκόμενος από την παιδική του κιόλας ηλικία, ο Errico Malatesta βρέθηκε για το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του είτε εξόριστος είτε φυλακισμένος. Από τη συμμετοχή του στην Αναρχική Διεθνή, την εξέγερση στο Μπενεβέντο, το μπόλιασμα των εργατικών κινητοποιήσεων στην Αργεντινή με αναρχικές ιδέες, την ίδρυση πολυάριθμων ελευθεριακών εφημερίδων, την συνεισφορά του στην αναρχική θεωρία, μεταξύ άλλων, ο Errico Malatesta αφιέρωσε τη ζωή του στην διάδοση του αναρχισμού και στον αγώνα ενάντια στην εκμετάλλευση και καταπίεση.

1930 (δεκαετία). Βερολίνο. Φωτογραφία : Helmut Newton.

1889. Τραπεζούντα. Ortahîsar Fatih τζαμί.

1900. Τραπεζούντα. Δεξιά είναι το κάστρο στην κολόνη, ο οίκος Kahyaoğlu, το κάστρο της Βενετίας, αυτό είναι το μέρος, όπου βρίσκεται η γέφυρα, η οποία βρίσκεται, στην πλευρά της τρέχουσας Κομμουνιστικής Οδού. Αριστερά, είναι η αγορά μουσουλμανική, κάτω, από την οποία είναι ο μιναρές του Μουσουλμανικού Οίκου Χατσι Γιαχιά, ο οποίος καταστράφηκε, στην δεκαετία του 1960 και στα, κάτω, αριστερά, είναι μέρος του κήπου του σχολείου Μουαλίμ.

20/5/1899. Κωνσταντινούπολη. Η κηδεία του πατριάρχη της αρμενικής εκκλησίας Πιερ Ιστεπάν Αζαριάν, ο οποίος υπηρέτησε κατά την εποχή του Abdülhamid II.

Μια, από τα τις εμβληματικές φωτογραφίες της πολυπολιτισμικής και κοσμοπολίτικης δομής της οθωμανικής Κωνσταντινούπολης, η οποία απεικονίζει την ποικίλη κουλτούρα της.

Τοποθεσία : Cadde-i Kebir (Σήμερα, Istiklal Avenue), Beyoğlu.

1989. Κωνσταντινούπολη, Beyoğlu.

1919. Σμύρνη, Sporting Club. Τα πλοία, στο λιμάνι, πιθανότατα, είναι η εμπροσθοφυλακή της ελληνικής απόβασης, για να γιορτάσουν το γεγονός, με τους κανονιοβολισμούς.

1908 - 1909. Τραπεζούντα.

1930. Τραπεζούντα. Δάσκαλοι ποζάρουν, στον φωτογραφικό φακό.

1946. Τραπεζούντα. Το λιμάνι.

1960. Τραπεζούντα.

1967. Τραπεζούντα.

1940. Αργυρόκαστρο. Η επίσκεψη του κυβερνήτη της Αλβανίας, επί ιταλικής κατοχής, Francesco Jacomoni, στην πόλη.

Ντυμένη στα μαύρα βρήκε την Καλαμάτα η 25η Ιουλίου 1943. Η πόλη μετρούσε νεκρούς και τραυματίες από τη δολοφονική επίθεση των Ιταλών εναντίον των πολιτών που διαδήλωναν κατά της καθόδου των Βουλγάρων φασιστών. Νεκροί έπεσαν ο Σπύρος Γρίβας 24 χρονών τελειόφοιτος Νομικής από τη Μεθώνη, ο Γ. Μιχαλόπουλος και ο Κοκκίνης.

Γεγονότα άγνωστα, στην πόλη, που θάφτηκαν, από το μετεμφυλιακό καθεστώς, γιατί δεν ήταν, σύμφωνα, με το «εθνικό αφήγημα». Γεγονότα, για τα οποία δεν γίνεται καμία αναφορά και δεν υπάρχει ένα μνημείο, για να δείχνει τον ξεσηκωμό του λαού της πόλης, για μια υπόθεση που συγκλόνισε την Ελλάδα, τον Ιούλιο του 1943.

Ευτυχώς, υπάρχουν κάποιες λιγοστές πληροφορίες και ένα φύλλο της εφημερίδας «Ελληνική Σάλπιγγα» (Οργανο της Νομαρχιακής Επιτροπής του ΕΑΜ) στις 30 Ιουλίου 1943 που περιγράφει με συγκλονιστικό τρόπο τα γεγονότα της 24ης Ιουλίου. Πρόκειται για κείμενο από ρτην εφημερίδα που υπάρχει στο ψηφιακό αρχείο της «Λαϊκής Βιβλιοθήκης» και το δημοσίευσα για πρώτη φορά στο σύνολό του, πριν, από έναν χρόνο, στον σύνδεσμο https://www.facebook.com/photo?fbid=3182223225267715&set=a.107191176104284

***

Ο αείμνηστος καλός φίλος και εξαιρετικός συνάδελφος Γιώργος Μπακόπουλος, μας έχει κληροδοτήσει ένα μικρό βιβλιαράκι με τίτλο «Ηρωικά και ανθρώπινα». Το κείμενο της εφημερίδας κατά ένα «συμβολικό» τρόπο παρουσιάζει την «ηρωική πλευρά» των γεγονότων. Το κείμενο του Γιώργου είναι η «ανθρώπινη πλευρά» των δραματικών γεγονότων.

Και το παραθέτω αυτούσιο με τις αναγκαίες διευκρινήσεις: «Κάπως νωρίς άρχιζαν εκείνο το απόγευμα οι βόλτες στο νυφοπάζαρο της κεντρικής πλατείας. Και τα καφενεία κλειστά. Το πιο παράδοξο όμως ήταν πως δεν έβλεπε πουθενά κανείς Ιταλό στρατιώτη, αν και το ότι είχε προγραμματιστεί συλλαλητήριο, το ήξεραν και οι… τοίχοι.

Ηταν Σάββατο, 24 Ιουλίου 1943.

Σιγά – σιγά οι περιπατητές πλήθαιναν και κάποια στιγμή έγιναν συμπαγής μάζα, ενώ τον αέρα δονούσε το σύνθημα «Εξω οι Βούλγαροι από τη Μακεδονία». Και ξαφνικά η πλατεία πλημμύρισε από Ιταλούς με τα όπλα στο χέρι. Σαν να φύτρωσαν από το πουθενά (1). Αρχισαν να πέφτουν πυκνοί πυροβολισμοί κι ο κόσμος έτρεχε να φυλαχτεί.

Το σπίτι μου βρισκόταν πολύ κοντά – ακριβώς απέναντι – και κινήθηκα προς τα εκεί. Όμως μια εφιαλτική σκηνή που εκτυλίχτηκε δίπλα μου με πάγωσε. Ανάμεσα στο σημείο που βρισκόμουν και στην Αριστομένους, κάποιος Ιταλός πυροβολούσε ένα νεαρό με γυαλιά. Εκείνος, σε μια απεγνωσμένη προσπάθεια ν’ αποφύγει το μοιραίο, είχε πιάσει με τα δυό του χέρια το τουφέκι από την κάννη στρέφοντάς το προς τα κάτω, ενώ ο στρατιώτης εξακολουθούσε να πιέζει τη σκανδάλη, φυτεύοντας σφαίρες στην άσφαλτο* (2).

Συγκλονισμένος στράφηκα στην αντίθετη κατεύθυνση. Λίγο μακρύτερα, καθώς περνούσα δίπλα στο άνοιγμα ενός μαντρότοιχου, κάποιος με τράβηξε μέσα. Όχι, δεν ήταν Ιταλός. Μια μεγάλη ομάδα από διαδηλωτές νόμισαν ότι είχαν βρει ασφαλές καταφύγιο σε ένα όρυγμα μέσα στον περιφραγμένο χώρο κι αποφάσισαν να γλυτώσουν και όσους άλλους μπορούσαν.

Μείναμε εκεί αρκετά περιμένοντας να σταματήσουν οι πυροβολισμοί που ακούγονταν από κάθε κατεύθυνση για να πάμε στα σπίτια μας. Στο μπαλκόνι της κλινικής Χριστόπουλου (3) στέκονταν μερικοί – Ιταλοί βέβαια – με πιτζάμες που μας ο ένας στον άλλον χασκογελώντας.

Κάποιος πρότεινε να φύγουμε από εκεί αλλά μερικοί που το επιχείρησαν γύρισαν γρήγορα γιατί σε κάθε γωνία υπήρχαν πάνοπλοι Ιταλοί. Το πήραμε απόφαση. Είμαστε παγιδευμένοι και η σύλληψή μας ήταν ζήτημα – ελαχίστου – χρόνου.

Σε λίγο κατάφτασε ισχυρή δύναμη Ιταλών. Δύο απ’ αυτούς στάθηκαν με παρατεταμένα τα όπλα στο άνοιγμα ενώ ένας τρίτος. Με σπασμένα ελληνικά μας διέταξε να βγούμε όλοι με ψηλά τα χέρια.

Μας χώρισαν στα κουτουρού σε ομάδες, μας έβαλαν να σταθούμε, άλλους μπροστά στον τοίχο του καταφυγίου μας, άλλους στον απέναντι, άλλους σε δύο τρία σημεία πάνω στη διασταύρωση των δύο δρόμων, κι άρχισαν να μας ψάχνουν μεθοδικά. Εγώ δεν ανησυχούσα για το αποτέλεσμα της έρευνας γιατί λίγο νωρίτερα είχα κάνει μόνος μου το ίδιο πράγμα και είχα τη βεβαιότητα ότι ήμουν «καθαρός». Δυστυχώς όμως κάποιος άλλος δεν είχε την ίδια πρόνοια.

Ξαφνικά ακούστηκαν αγριοφωνάρες και άρχισε να πέφτει ξύλο αλύπητο. Κάποιος είχε ανακαλύψει στην άσφαλτο μια προκήρυξη απ΄ αυτές που έριχναν τα αγγλικά αεροπλάνα με τη στερεότυπη ένδειξη «διανομεύς η RAF». Η ομάδα που βρισκόταν στο χώρο αυτό, στη λεωφόρο σταθμού, απομονώθηκε. Οι Ιταλοί ούρλιαζαν κυριολεκτικά και τους έδερναν ανελέητα. Ο “ελληνομαθής” – αυτός είχε βρει την προκήρυξη – τους απειλούσε ότι αν δεν βρεθεί εκείνος που την είχε στην κατοχή του θα εκτελεστούν όλοι επί τόπου. Ένα πολυβόλο που είχε στηθεί στη γωνία υπογράμμιζε τη σοβαρότητα της απειλής. Κανένας δεν μίλησε αν και οι διπλανοί του “δράστη” σίγουρα είχαν δει ποιος την ξεφορτώθηκε. Τελικά ολόκληρη αυτή την ομάδα την πήγαν κατ’ ευθείαν στην “Καραμπινιερία” όπου την άλλη μέρα τους “προώθησαν” όλους στην Τρίπολη.

Στο μεταξύ συνεχίστηκε η σωματική έρευνα των υπολοίπων. Όταν έφτασε σε μένα ο “ελληνομαθής” (4) ζήτησε την ταυτότητά μου. Δεν είχα και του το είπα.

- “Γκαιτί δεν έκει ευτοτητα”, ήταν οι τελευταίες λέξεις που άκουσα, γιατί τα αυτιά μου κουδούνισαν από ΄’ένα τρομερό χαστούκι και πέρασε αρκετή ώρα να βρω την ακοή μου.

- Κάποτε ολοκληρώθηκε κι αυτή η διαδικασία και μας έβαλαν στη γραμμή. Βαδίζαμε κατά τριάδες κάτω από το βλοσυρό βλέμμα των φρουρών μας. Δεν ήταν δύσκολο να καταλάβουμε ότι μας πήγαιναν στη φυλακή. Δίπλα μου, θυμάμαι, ήταν ο μακαρίτης δάσκαλος Παντελής Φρούντζας που προχωρούσε αγέρωχος με το κεφάλι ψηλά και σφιγμένα τα χείλη. Από την άλλη πλευρά ένας νεαρός, μικρότερός μου, που έδειχνε να ντρέπεται:

- Ακούς να με πηγαίνουν φυλακή… Εγώ στη φυλακή; Ποτέ μου δεν έχω πάει ως τώρα φυλακή…

Φτάσαμε στις φυλακές Αλεξανδράκη. Ισως να είναι απλοϊκό αλλά μου έκανε εντύπωση η πειθαρχία και απόλυτη υπακοή όλων ανεξαίρετα, στον υπεύθυνο του θαλάμου. Θεοχάρης Λογγαράκης λεγόταν. (Όταν παράλαβαν αργότερα τις φυλακές από τους Ιταλούς, οι Γερμανοί τον εκτέλεσαν μαζί με άλλους**).

Την άλλη μέρα το μεσημέρι είχα μια έκπληξη. Μου έστειλαν φαγητό από το σπίτι. Η έκπληξη – κατά το μεγαλύτερο μέρος – δεν είχε σχέση με το φαγητό αλλά με εκείνον που μου το έφερε. Ηταν ένας Ιταλός λοχίας. Εντελώς άγνωστός μου φυσικά. Μιλούσε αρκετά καλά ελληνικά. Σε ήπιο τόνο με “μάλωσε” επειδή είχα πάει στο συλλαλητήριο.

Του απάντησα – ήταν κοινή γραμμή - ότι, απλά, έκανα βόλτα, στην πλατεία, όπως, κάθε απόγευμα και μου είπε :

- Εγώ, ένας Ιταλός στρατιώτης, ήξερα ότι θα γινόταν συλλαλητήριο. Εσύ, Ελληνας, δεν ήξερες;

Εφυγε, αφήνοντας, με μισόλογα, να καταλάβω ότι το άμεσο μέλλον όλων των συλληφθέντων δεν διαγραφόταν δυσοίωνο***.

Ενημέρωσα τους άλλους, για τα υπονοούμενα του Ιταλού, αλλά ούτε εγώ, ούτε εκείνοι, μπορούσαμε να αντιληφθούμε πώς βρέθηκε εκείνος ο τύπος, εκεί. Όμως, είχα την εντύπωση ότι πρόκειται, για ντόμπρο άνθρωπο.

Πάντως τα μισόλογά του, για το άμεσο “μέλλον” μας, αποδείχτηκαν – πολύ σύντομα –, αληθινά.

Την Δευτέρα – ή, ίσως, την Τρίτη –, μας οδήγησαν όλους, στην “Κομάντο Πιάτσα”, που ήταν εγκατεστημένη, στο ξενοδοχείο της “Μεγάλης Βρετανίας” (νοτιοδυτική γωνία Σιδηροδρομικού Σταθμού και Ιατροπούλου). Εκεί, μας ανακοίνωσαν ότι “θέλουν να θεωρήσουν αληθινή” την δικαιολογία μας, ότι, απλώς, κάναμε βόλτες και δεν μετείχαμε, στο συλλαλητήριο. Γι’ αυτό, θα μας άφηναν ελεύθερους. “Να προσέχετε, όμως, στο μέλλον, κατάληξε ο διερμηνέας” (5).

Δεν αντέχω, στον πειρασμό και θα προσθέσω μια λεπτομέρεια, αδιάφορη, στους πολλούς.

Το απόγευμα η μητέρα μου πήρε να πλύνει τα ρούχα, που φορούσα, στην φυλακή. Αδειάζοντας τις τσέπες, βρήκε, στο παντελόνι μου και συγκεκριμένα, στο τσεπάκι του ρολογιού, χιλιοδιπλωμένη, μια, από τις προκηρύξεις, που είχαμε σκορπίσει, με την ομάδα μου, κάποια βράδια, πριν το συλλαλητήριο. Μάλιστα. Υστερα, από δύο μεθοδικές, αλλά άκαρπες, έρευνες, την πρώτη, από μένα τον ίδιο και την άλλη, από τους Ιταλούς…

(1) Αργότερα, μαθεύτηκε ότι οι στρατιώτες ήταν κρυμμένοι, στα, γύρω, καφενεία και άλλους γειτονικούς χώρους και περίμεναν.

(2) Δυστυχώς, αυτός ο νέος – φοιτητής –δεν κατώρθωσε να σώσει την ζωή του. Ηταν ένας, από τους τρεις διαδηλωτές, που έπεσαν νεκροί, από τις σφαίρες των Ιταλών, εκείνο το τρομερό απόγευμα. Υπήρξαν και τραυματίες, αλλά δεν μπορώ να θυμηθώ πόσοι, ακριβώς.

(3) Το κτίριο της κλινικής βρισκόταν, στην οδό Ιατροπούλου, όπου, αργότερα, στεγάστηκε η Νομαρχία (στην νοτιοδυτική γωνιά Δαγρέ και Ιατροπούλου), για πολλά χρόνια, μέχρι να εγκατασταθεί, στο Διοικητήριο. Εκεί, βρισκόμαστε, σε ένα μεγάλο περιφραγμένο οικόπεδο, ανατολικά της λεωφόρου Σιδηροδρομικού Σταθμού, στην βορεινή πλευρά του οποίου υπάρχει, σήμερα, το υποκατάστημα της ΑΤΕ (σ. σ. Τράπεζα Πειραιώς, τώρα).

(4) Βάζω την λέξη, σε εισαγωγικά, όχι επειδή δεν μιλούσε καλά τα ελληνικά (και αυτό ήταν σκόπιμο), αλλά γιατί, όπως διαπίστωσα, αργότερα, δεν ήταν ελληνομαθής Ιταλός, αλλά Δωδεκανήσιος συνεργάτης των κατακτητών και ήθελε να εμφανίζεται, ως Ιταλός.

(5) Το πιθανότερο είναι ότι οι Ιταλοί, μετά το μακελειό θορυβήθηκαν, για το γενικότερο αντίκτυπο και το “έπαιξαν” επιεικείς.

*Πρόκειται, για τον Σπύρο Γρίβα, 24 χρονών, τελειόφοιτο Νομικής, από την Μεθώνη, ο αείμνηστος Γιώργος ήταν ο μόνος αυτόπτης μάρτυρας, που «κατέθεσε», μετά από πολλά χρόνια…

**Ο ιταλοκρατούμενος Θεοχάρης Λογγαράκης του Νικολάου, καφεπώλης, 40 χρονών, από τη Λογγά, που ήταν κάτοικος Καλαμάτας, εκτελέστηκε, από τους Γερμανούς, στους οποίους είχε παραδοθεί, στις 13 Σεπτεμβρίου 1943, σε αντίποινα, για την εκτέλεση, από αντάρτες, του μοίραρχου Γιαλουράκου.

***Σε άλλο κεφάλαιο του βιβλίου γίνεται αναφορά, στον λοχία Τζιοβάνι, που μυήθηκε, στην εθνική αντίσταση, από επονίτισα (αναφέρεται, ως Σωτηρία Τ.), πέρασε, στον ΕΛΑΣ και στο τάγμα του Τάσου Αναστασόπουλου και σκοτώθηκε, σε μάχη, με τους Γερμανούς λίγο, πριν την απελευθέρωση.

[Η φωτογραφία είναι, από τις πρώτες συγκεντρώσεις, μετά την απελευθέρωση της Καλαμάτας, από τους ταγματασφαλίτες. Διακρίνεται, στο βάθος, το Ζουμπούλειο και στην αριστερή πλευρά της φωτογραφίας, η (σημερινή) Παν. Καίσαρη. Στην μέση της διαδρομής, από την πλατεία, μέχρι το Ζουμπούλειο, εκτελέστηκε ο Σπύρος Γρίβας. Το σπίτι του Γιώργου Μπακόπουλου, ήταν το χαμηλό, ακριβώς, μπροστά, από το Ζουμπούλειο]

Υ.Γ. Τάσου Αναστασόπουλου : Το, παραπάνω, κείμενο δεν είναι δικό μου. Ο Τάσος Αναστασόπουλος του ΕΛΑΣ, δεν σχετίζεται, με εμένα.

«Η Θεσσαλονίκη θα γίνει το νέο Στάλινγκραντ».

Αυτά είπε μεταξύ άλλων, μέσα σε πολεμική ατμόσφαιρα, ο γραμματέας του ΕΑΜ Μακεδονίας και στέλεχος του ΚΚΕ Νίκος Δηλαβέρης, μιλώντας σε συγκέντρωση στις 8 Δεκεμβρίου 1944, μπροστά από το Εργατικό Κέντρο Θεσσαλονίκης.

Οι μάχες στην Αθήνα μαίνονταν και η πληροφόρηση για το τι συνέβαινε εκεί ερχόταν αποκλειστικά μέσω του φιλοεαμικού Τύπου, καθώς οι παραδοσιακές εφημερίδες της πόλης δεν κυκλοφορούσαν. Δεν έβρισκαν δημοσιογραφικό χαρτί. Ήταν μια ραφιναρισμένη μορφή πολιτικής φίμωσης.

Όπως ήταν φυσικό η «Λαϊκή Φωνή» και η «Ελευθερία» παρουσίαζαν τα γεγονότα ακολουθώντας πιστά τη γραμμή του ΚΚΕ. Έτσι το οργισμένο πλήθος των αριστερών, με καθημερινές διαδηλώσεις, απαιτούσε την παραίτηση του Παπανδρέου, την τιμωρία των «ταγματαλητών» από τα λαϊκά δικαστήρια και την μη επέμβαση των Άγγλων στις ελληνικές υποθέσεις. Στις συγκεντρώσεις, που γίνονταν τόσο στο κέντρο της πόλης όσο και σε όλες τις συνοικίες, ακουγόταν το σύνθημα: «Παπανδρέου πού θα πας / θα σε πιάσει ο ΕΛΑΣ / το κεφάλι σου θα φας». Τα στελέχη του Κόμματος προσπαθούσαν να εξηγήσουν στη βάση τους πως και στη Θεσσαλονίκη θα έπαιρναν τα όπλα για να διώξουν τους καινούργιους επιδρομείς.

Στις 5 Δεκεμβρίου, με πραξικοπηματικό τρόπο, εκδιώχθηκε από τη Γενική Διοίκηση Μακεδονίας ο Γεώργιος Μόδης και ανέλαβαν οι Λεωνίδας Καραμαούνας, Φίλιππος Παπαδόπουλος και Πάνος Καλλιδόπουλος. Ούτως ή άλλως η παρουσία του Γ. Μόδη ήταν τυπική, αφού όλες οι εξουσίες είχαν περιέλθει από τις αρχές Νοεμβρίου στα χέρια του ΕΑΜ—ΚΚΕ.

Σε μια από τις μεγάλες συγκεντρώσεις συμπαράστασης στον αγωνιζόμενο αθηναϊκό λαό, μίλησε και ο Ανδρέας Τζίμας ο οποίος μόλις είχε αφιχθεί από τη Γιουγκοσλαβία. Είπε, προς γενική κατάπληξη ότι τέσσερις μεραρχίες του Τίτο περιμένουν στα σύνορα για να απελευθερώσουν τη Θεσσαλονίκη. Οι σοσιαλιστές εταίροι του ΚΚΕ στο ΕΑΜ διαμαρτυρήθηκαν και η Επιτροπή Πόλης του Κόμματος, αφού άσκησε κριτική στον Τζίμα, διέψευσε τα όσα είχε πει. Όμως ήρθε ο Νίκος Ζαχαριάδης στην 7η Ολομέλεια του ΚΚΕ (14-18 Μαϊου 1950) να ισχυριστεί πως «τις μέρες του Δεκέμβρη 1944, όταν στην Αθήνα και στον Πειραιά ο ΕΛΑΣ πολεμούσε ενάντια στους Εγγλέζους του Σκόμπι, οι Τίτο και Τέμπο ετοίμαζαν γιουγκοσλαβικές μεραρχίες και τα τμήματα του Γκότσε για να καταλάβουν την Ελληνική Μακεδονία, όπου κυριαρχούσε ο ΕΛΑΣ». Πιθανόν ο Ζαχαριάδης να ενέταξε αυτόν τον ισχυρισμό στην πολιτική γραμμή για το «πισώπλατο κτύπημα», μπορεί όμως όντως να υπήρχε ένας παρόμοιος γιουγκοσλαβικός σχεδιασμός και ο Τζίμας απλώς να τον παρουσίασε δημόσια.

Κατά τον μήνα Δεκέμβριο άρχισαν να εμφανίζονται οικονομικά προβλήματα στην Διοικητική Επιτροπή Μακεδονίας. Το ΕΑΜ υποστήριζε πως λόγω των μαχών στην Αθήνα η κυβέρνηση δεν μπορούσε να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις της και η τοπική βρετανική ηγεσία δια του προξένου της αρνούνταν κάθε οικονομική βοήθεια. Από την άλλη πλευρά οι Βρετανοί κατηγορούσαν την ηγεσία του ΕΑΜ—ΚΚΕ πως αυτή ήταν υπεύθυνη για την οικονομική δυσπραγία, καθώς έστειλε στα κεντρικά γραφεία του ΚΚΕ στην Αθήνα, ως ενίσχυση στον αγώνα, 60.000 χρυσά ναπολεόντεια. Συγχρόνως, είχε ξεσπάσει στο εσωτερικό του ΕΑΜ μια διαμάχη για την είσπραξη των φόρων. Η ΔΕΜ απαιτούσε υπεύθυνες να είναι οι Εφορίες μαζί με την Πολιτοφυλακή, αλλά η Επιμελητεία του Αντάρτη (ΕΤΑ), που αντλούσε την εξουσία της από μια πράξη της ΠΕΕΑ, επιφύλασσε δια εαυτήν αυτήν την αρμοδιότητα.

Μέσα σε αυτό το κλίμα προκηρύχθηκε παμμακεδονική απεργία για τα μέσα Δεκεμβρίου. Με δεδομένο πως την εξουσία σε όλη τη Μακεδονία ασκούσε το ΕΑΜ—ΚΚΕ, ουσιαστικά οι εμπνευστές της απεργίας στρεφόταν εναντίον των δικών τους πολιτικών φορέων. Πέραν τούτου, η απεργία είχε ως συνέπεια να σταματήσει η τροφοδοσία της πόλης με τρόφιμα και εμπορεύματα, κάτι που το αντιλήφθηκε η ΔΕΜ και ζήτησε από την κεντρική απεργιακή επιτροπή να διακόψει την απεργία.

Όλο αυτό το διάστημα του Δεκεμβρίου πρωτοστατούσε στις κινητοποιήσεις ο Μητροπολίτης Koζάνης Ιωακείμ, ο οποίος δεχόταν καθημερινά το κοινό στα γραφεία του ΕΑΜ όπου είχε εγκατασταθεί, υπέγραφε όλες τις διακηρύξεις του ΕΑΜ--ΕΛΑΣ κατά του Παπανδρέου και των Βρετανών, πλαισίωσε την κεντρική απεργιακή επιτροπή και εγκατέλειψε την πόλη μαζί με όλη την ηγεσία του ΕΑΜ—ΚΚΕ στις 17 Ιανουαρίου. Δεν εμφανίστηκε στην τελετή των Θεοφανίων, στις 6 Ιανουαρίου 1945, όπου χοροστάτησε ο Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης Γεννάδιος.

Η Θεσσαλονίκη απέφυγε να υποστεί τα όσα υπέστη η Αθήνα, διότι ο Σιάντος με τον Ιωαννίδη δεν ήθελαν να ανοίξουν μέτωπο με τους Βρετανούς και στη Θεσσαλονίκη, παρά τις εισηγήσεις των Βαφειάδη και Λασσάνη. Όταν το σκέφτηκαν, την τρίτη εβδομάδα των μαχών στην Αθήνα, ήταν αργά. Στις 19 Δεκεμβρίου η βρετανική φρουρά που στρατωνιζόταν στο Καραμπουρνάκι ενισχύθηκε από τις φρουρές της Καβάλας και του Βόλου, ενώ η Ομάδα Μεραρχιών Μακεδονίας του ΕΛΑΣ είχε αποδυναμωθεί διότι μονάδες της απεστάλησαν στην Ήπειρο για να κτυπήσουν τον ΕΔΕΣ.

Στο επόμενο κείμενο, εδώ στα Μακεδονικά Νέα, θα κάνω μια αποτίμηση της Εαμοκρατίας στη Θεσσαλονίκη.

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΣΤΗΛΗ

Σάκης Μουμτζής

26.07.2026.

Οι Teenagers ήταν η πρώτη εμφάνιση, στα μουσικά πράγματα της χώρας, πριν 61 χρόνια, των Κώστα Τουρνά και Ρόμπερτ Γουίλιαμς, όταν οι καλλιτέχνες ήταν 15 χρονών! Μαζί τους, τότε, ήταν και οι Γ. Γιώτης (14 ετών) Κώστας Παυλόπουλος ντραμς 11! ετών και ο αδερφός του Β. Παυλόπουλος (14 ετών).

Λόγω της ηλικίας των μελών, πήραν το όνομα Teenagers και λίγο, μετά την δημιουργία τους, έρχονται, στο γκρουπ, το 1966, οι Γ. Λομβαρδός και Θ. Καλούμενος, στην θέση των Williams και Γιώτη.

Οι εμφανίσεις της προεφηβικής μπάντας και ειδικά, του 11χρονου ντράμερ, προσελκύουν πολύ κόσμο και έχουν ιδιαίτερη επιτυχία. Έτσι, τράβηξαν την προσοχή του Νίκου Μαστοράκη, που, εκτός την βοήθεια του, στο κλείσιμο ρεσιτάλ, τους εξασφαλίζει και την ηχογράφηση του μοναδικού τους single “Fallon star/you don’t love me.

Το συγκρότημα το 1967 διαλύεται μετά από εμφανίσεις σε σπουδαία μαγαζιά όπως Whiskey a go go, Igloo, Quinta, ABC, On the Rocks κλπ.

Πληροφορίες/ φωτο : «Ελληνικά sixties συγκροτήματα» Ν. Σαρρος.

Εκτός, από αγροτικό σκαπτικό ήταν και το μεταφορικό μέσο, σε πολλές περιπτώσεις τις δεκαετίες 60 και 70!

Φωτογραφία σκαπτικό REGINA, σε χωριό της Κρήτης, με νεαρούς να κάνουν την βόλτα τους. Εξίσου συνηθισμένη ήταν και η μάρκα Μινώταυρος!

Μια σπάνια φωτογραφία από το προσωπικό αρχείο του Πατέρα μου, του Ανέστη Βλάχου. Δίπλα του διακρίνεται η αξέχαστη Ρίτα Σακελλαρίου, με την οποία διατηρούσαν στενή φιλία. Η φωτογραφία φαίνεται να έχει τραβηχτεί το 1969, έξω από κινηματογράφο όπου προβάλλονταν οι ταινίες "Η Οδύσσεια ενός Ξεριζωμένου" και "Η Κραυγή μιας Αθώας". Για τον κύριο που βρίσκεται δίπλα στη Ρίτα Σακελλαρίου υπάρχει η σκέψη ότι ίσως πρόκειται για τον σπουδαίο λαϊκό τραγουδιστή Απόστολο Νικολαΐδη, χωρίς όμως να μπορώ να το επιβεβαιώσω με βεβαιότητα. Αν κάποιος φίλος αναγνωρίζει τα πρόσωπα της φωτογραφίας ή γνωρίζει περισσότερες πληροφορίες, θα χαρώ πολύ να τις μοιραστεί μαζί μας. Κάθε βοήθεια είναι πολύτιμη για τη διατήρηση της ιστορίας και της μνήμης εκείνης της εποχής.

(Από τον Ηρακλή Βλάχο).

1960 (δεκαετία)). The Idols, πάνω σειρά, από αριστερά : Λάζαρος Παπαγεωργίου (?), Ντίνος Παπαβασιλείου, Τζίμης Τζιμόπουλος. Στην κάτω σειρά : Μάνος Καβουκλής, Νότης Λαλαίτης, Αντώνης Γιούλης.

Εδώ, έχουμε τους Best, ένα 3μελες Αθηναϊκό γκρουπ, από τα Β. προάστια, σχηματίστηκαν, το 1967 και σε μερικές, από τις εμφανίσεις τους, σε ρεσιτάλ, πάρτι και μουσικά πρωινά, τους συνοδευε η πρωτοεμφανιζόμενη, τότε, Μίλλη Κάραλη!

Οι Best (σύμφωνα, με τις γραφές) συνόδευσαν τον τραγουδοποιό Β. Ζαχάρωφ, ο οποίος ήταν, πίσω από το όνομα Bill Z and the psychedelic band, για να γράψουν τον πρώτο ψυχεδελικό 45αρι, στην ιστορία του ελληνικού ροκ : «My lady/I’m in love. H συνεργασία αυτή ξεκίνησε, από την φιλία που είχε ο Ζαχάρωφ, με τον κιθαρίστα/ τραγουδιστή των Best Κ. Στρατηγοπουλο.

1971. Η Άννα Βαγενά και ο Λουκιανός Κηλαηδόνης, στο πρώτο τους ραντεβού.

1973. Αργυρόκαστρο. Επίσκεψη του προσωπικού της αστυνομίας, στο Μουσείο όπλων της πόλης.

1974. Βηρυτός. Οι παλιές καλές εποχές.

Δεν ξεχνάμε πως το 2006 ο ποινικολογος Σταυρος Γεωργιου μαζί με την Ελιζα Βοζεμπεργκ εκπροσωπησανε τoν ενορχηστρωτη της επίθεσης (βορειοηπειρωτης με τα αρχικα Α.Ζ.) που φέρεται να χτύπησε θανασιμα με τη παρέα του(νταηδες της γειτονιάς),τον Αλεξ Μισχισβιλι στη Βέροια, μια υπόθεση που συγκλόνισε το πανελλήνιο. Ο υπερθετικα και προκλητικα υπερβαλων ζηλος του ποινικολογου υπερ των θυτων, και ειδικοτερα υπερ του δραστη παρόλα τα στοιχεία εξαρχης εναντίων τους, εξοργισε τον εισαγγελεα της εδρας Στεφανο Ζαρκαζια, ενω προκάλεσε την έκρηξη της κοινωνίας της Βέροιας που οδηγησε σε δημοσιο καυγα πολιτων με τον ίδιο τον δικηγόρο στη κεντρικη πλατεια μολις τον αναγνωρισανε. Παράλληλα, λόγω των συνεχών εμφανίσεών του στα τηλεοπτικά παράθυρα αλλά και για το επεισόδιο στη Βέροια, ο τότε πρόεδρος του ΔΣΑ Δημήτρης Παξινός παρέπεμψε τον Σταύρο Γεωργίου και τον Φραγκίσκο Ραγκούση στο Πειθαρχικό Συμβούλιο του Συλλόγου. Ο ανηλικος βορειοηπειρωτης της δολοφονιας του Αλεξ έφυγε από τη Βεροια με την οικογένεια του για να γλιτώσει τη κατακραυγή του κόσμου και ενδεχομένως την αντιποινη βια των πολιτων. Οι υπόλοιποι δράστες ητανε τα αδελφια Λευτερης και Βασιλης Χαλκιας (με συνεργο τον παππου τους Βασιλειο Τρουπκο που γνωριζε και δεν μιλησε-καταδικαστηκε), Ιωαννης Τζονις αλβανικης καταγωγης, Στελιος Μελινα ρουμανικης καταγωγης (η μητερα του ειχε μιλησει στις αρχες πως ο γιος της ειναι παραβατικος για να προλαβει το κακο-η μονη που αθωωθηκε) οι οποιοι υπηρξανε προκλητικα αμετανοητοι τοσο κατά τη διάρκεια της δικης όσο και μετά, ενω δεν καταδειξανε ποτέ το σημειο της απόκρυψης της σωρού του άτυχου παιδιού. Μια υπόθεση που σε άλλη χώρα με τόσους μάρτυρες, τοσους θυτες και τόσα στοιχεία θα είχε λήξει σε μια εβδομάδα, στην Ελλάδα έμεινε ημιτελής με μια σωρο αφαντη, μια αποζημιωση....150.000€ υπερ της μητερας και με σωφρονιστικες ποινες χαδι σε πεντε ανηλικους για τη δολοφονια και εξη συγγενεις. Ένα παιδάκι που απλώς το περίμενε η μητέρα του η Νατελα στο σπιτι απο το μπασκετ και το φροντιστήριο, και δεν το ξαναδε ποτέ διότι της το σκοτώσανε, ενω βρέθηκε στο δικαστηριο αντιμέτωπη με μια παρέα μπουληδων να τη χλευαζουνε ολοι μαζι αγκαλίτσα, υπο την προστασια ακαδημαϊκων μεγαλοαστων δικηγόρων. Μόνο ένας εξ αυτων της ομάδας των νεαρων ζητησε συγγνώμη χρονια αργότερα μέσω της Αγγελικής Νικολουλη. Μόνο ένας. ΣΤΗ******ΜΝΗΜΗ******ΤΟΥ******ΑΛΕΞ******* ΕΙΚΟΣΙ********ΧΡΟΝΙΑ********ΜΕΤΑ...

Αποστόλης Βούλγαρης

2014. Ο Μιχαήλο Ντραπάτιι, ο νέος αρχηγός των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων, όταν ήταν αιχμάλωτος, στην ανατολική Ουκρανία, καθώς είχε ξεσπάσει ο ουκρανικός εμφύλιος πόλεμος. Τελικά, απελευθερώθηκε, μέσω της ανταλλαγής αιχμαλώτων.

«Η μεγαλύτερη αγωνία είναι η εξάλειψη της χώρας από τον χάρτη χωρίς να το πάρουμε είδηση».

Ιωαννίδης Γιάννης, 10/6/2026.

Η αγωνία που εκφράζει ο γνωστότερος (και μεταξύ των πιο επιφανών παγκοσμίως επιστημόνων) καθηγητής Έρευνας και Πολιτικής Υγειας και Στατιστικής του Πανεπιστήμιου του Στάνφορντ, μιλώντας στην εκπομπή του Γιώργου Σαχίνη (9.84), δεν είναι μια ρητορική υπερβολή. Είναι κάτι που συντελείται με ραγδαίους ρυθμούς μπροστά στη σαστισμένη κοινωνία της χώρας. Τούτο το καλοκαίρι έρχονται καταιγιστικά πυρά σε αυτήν την κατεύθυνση.

Απαριθμούμε μερικά πρόσφατα γεγονότα :

Το εξάμβλωμα του ουρανοξύστη στο Ελληνικό, που ονομάζεται «Riviera Tower», έφθασε τα 200 μέτρα ύψος, και οι διαφημίσεις για το πούλημα διαμερισμάτων και γενικά του real estate στη γύρω περιοχή παίρνουν μεγάλες διαστάσεις. Οι «υπεύθυνοι» ποζάρουν περήφανοι για το έργο τους. Αδιαφορούν για πώς σημαδεύεται η περιοχή της Αττικής από το εξάμβλωμα και την καζινοποίηση που επιφέρει.

Ιδρύεται με νόμο μια Ανώνυμη Εταιρεία με όνομα, δηλαδή παραδίδεται σε ιδιωτικά συμφέροντα όλη η οικονομική δραστηριότητα των αρχαιολογικών χώρων για 50 χρόνια + άλλα 50 χρόνια εφόσον χρειαστεί. Όπως λέει το άρθρο 4 του νόμου: «Οργανισμός Ανάπτυξης και Διαχείρισης Ελληνικής Πολιτιστικής Κληρονομιάς Α.Ε.», με διακριτικό τίτλο «Hellenic Heritage». Στην αγγλική γλώσσα η επωνυμία της Εταιρείας είναι «Hellenic Heritage Organisation S.A.». Έχουμε και λέμε: «TheHellinikon», «Riviera Tower», και βεβαίως «Hellenic Heritage». Καλά πάμε…

Οι δηλώσεις του κόμματος Τσίπρα σχετικά με τα ιδιωτικά πανεπιστήμια ανοίγουν διάπλατα τον δρόμο για την ίδρυση ιδιωτικών ιδρυμάτων. Ήδη αυξάνονται οι αιτήσεις για ίδρυση ιδιωτικών ΑΕΙ. Η διάλυση του δημόσιου χαρακτήρα της εκπαίδευσης καλπάζει. Μέχρι και μεγάλα ιδιωτικά σχολεία αγοράζονται από μεγάλα Funds, την ίδια στιγμή που μειώνονται οι προσλήψεις εκπαιδευτικών σε όλες τις βαθμίδες της δημόσιας εκπαίδευσης.

Στην Κοζάνη προετοιμάζονται για τη μεγαλύτερη ανατίναξη βιομηχανικού συγκροτήματος που έγινε ποτέ στη χώρα. Πρόκειται για τους 5 πύργους ψύξης του εργοστασίου Αγ. Δημητρίου. Τεράστιο πάρτι έχει στηθεί στην περιοχή με κωδικό όνομα «Δίκαιη Μετάβαση». Πρόκειται για ένα μεγάλο εθνικό έγκλημα. Δεν παρακολουθούμε μόνο μια διαδικασία εκποίησης κάποιων περιουσιακών ή επιχειρηματικών τομέων με στόχο το κέρδος, αλλά την ταυτόχρονη καταστροφή παραγωγικών υποδομών και δυνατοτήτων της χώρας μέσα σε ένα εντελώς ρευστό γεωπολιτικό πλαίσιο.

Στο λιμάνι της Σούδας συγκρούονται δύο πλοία και από τύχη δεν είχαμε τεράστιες εκρήξεις από τα βυτιοφόρα που μετέφεραν καύσιμα και άλλα επικίνδυνα υλικά. Μια μέρα μετά, σημειώνεται στον Πειραιά διαρροή αερίου σε σταθμό τροφοδοσίας αερίου και καυσίμων και εκκενώνεται ολόκληρη η περιοχή. Στην Κυψέλη (Αθήνα), σε εργασίες διάνοιξης τούνελ του μετρό, λόγω κακών υπολογισμών και προχειρότητας, ραγίζουν θεμέλια και κτίσματα 20 πολυκατοικιών (πάνω από 200 διαμερίσματα). Οι υπεύθυνοι της κοινοπραξίας του έργου σφυρίζουν αδιάφορα. Αν δεν υπήρχε επιτροπή κατοίκων που ανάδειξε το ζήτημα, θα είχε «μπαζωθεί» και αυτή η υπόθεση.

Να μην μιλήσουμε για την πορεία της δίκης των Τεμπών. Να μην μιλήσουμε για την απίθανη επιθετικότητα της κυβέρνησης Μητσοτάκη απέναντι σε όλη την κοινωνία. Να μην μιλήσουμε για την ντροπή της Πολιτείας, να διαφημίζει ο Μητσοτάκης κάποιες δωρεές των 4 συστημικών τραπεζών για κάποια μερεμέτια στα ΑΕΙ. Να μην μιλήσουμε για όσα γίνονται σε λιμάνια, αεροδρόμια, δρόμους (διόδια). Να μην αναφέρουμε την έλλειψη νερού σε πολλές περιοχές, τις διακοπές ρεύματος σε αστικά κέντρα.

Ένα νέο κύμα σκανδάλων και αποκαλύψεων (δικογραφίες ευρωπαϊκής εισαγγελίας, παραπομπή Τριαντόπουλου, άρα εμπλοκή του Μητσοτάκη, αποκαλύψεις Σαλμά για Άδωνη κ.λπ.) συμπληρώνει την εικόνα ενός προεκλογικού στίβου και μιας σαπίλας που διαβρώνει τα πάντα.

Όλα, μα όλα, εγγράφονται στο μεταπρατικό εξαρτημένο μοντέλο που έχει προσαρμοστεί στις μνημονιακές προδιαγραφές και το νέο γεωπολιτικό πλαίσιο (Ελλάδα-κόμβος), και τώρα στις υποχρεώσεις που δημιουργεί η «προστασία» που μας παρέχουν ΗΠΑ και Ισραήλ, όπως και οι διευθετήσεις στο πνεύμα του ΝΑΤΟ 3.0 και της αναβάθμισης της Τουρκίας. Έτσι ψαλιδίζεται πιο συστηματικά η κυριαρχία της χώρας.

Η χώρα δεν υπάρχει όπως νομίζαμε.

Αδειάζει από στοιχεία συγκρότησης, συνοχής, νοήματος, υποδομών, θεσμών, κοινωνίας, παραγωγικών ηλικιών.

Η αγωνία του κ. Ιωαννίδη δεν μετριάζεται διόλου από τις υποσχέσεις που δίνονται στην πιο θλιβερή προεκλογική περίοδο που γνώρισε ο τόπος. Το πολιτικό σύστημα –στο σύνολό του– είναι βαθιά απαξιωμένο στη συνείδηση των πολιτών, και νοσεί βαθιά.

Επείγουσα ανάγκη, κεντρικό ζήτημα ύπαρξης της χώρας και της κοινωνίας, η αντιστροφή αυτής της προαποφασισμένης και προδιαγεγραμμένης πορείας, εντός του πλαισίου που χαράσσουν διεθνή funds, Έλληνες ολιγάρχες υπεργολάβοι των μεγάλων διεθνών επιχειρήσεων-μεγαθηρίων, και το διαβρωμένο πολιτικό σύστημα.

Επειδή είναι ντροπή, μεγάλη ντροπή, να πάψει να υπάρχει (επί της ουσίας) η χώρα «χωρίς να το πάρουμε είδηση». Αυτό είναι το κεντρικό ζήτημα, το ζήτημα των ζητημάτων: Να δημιουργήσουμε ένα μεγάλο συλλογικό «Εμείς» που να αντιστρέψει την πορεία!

[Editorial Δρόμου, "Υπάρχει η χώρα;",25/7/26]