«ΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ». (Κριτική στην Πολιτική Οικονομία). Η θεωρία της αξίας της εργασίας, οι ταξικοί ανταγωνισμοί, και τα σφάλματα του Karl Marx, που δεν αναφέρεται, στην ταξική πάλη, όταν γράφει, για το περιεχόμενο της εργασίας, ως κόστους, για την αναπαραγωγή και την διατήρηση της εργατικής δύναμης.

 

Με το «ΚΕΦΑΛΑΙΟ» του Karl Marx, τον προσδιορισμό της έννοιας της αξίας της εργασίας και την τιμολόγησή της, ως ενός εμπορεύματος, καθώς και με τα αδιέξοδα της μαρξικής ανάλυσης, ασχολούμαι, στο παρόν δημοσίευμα, όπως και στο, παραπάνω, βίντεο, που ανάρτησα, χθες 21 Ιουλίου 2026, στο YouTube, το οποίο είναι αναγκαίο, χρήσιμο και απαραίτητο να παρακολουθήσουν οι αναγνώστες.

Το «ΚΕΦΑΛΑΙΟ. Κριτική της πολιτικής οικονομίας», προχωρώντας, στην ανάλυση της έννοιας του κεφαλαίου, ο Karl Marx ξεκινά από τα γεγονός ότι οι κεφαλαιοκράτες αξιοποιούν το κεφάλαιό, τους μέσα, από την ανταλλαγή των εμπορευμάτων και συγκεκριμένα, αγοράζουν το εμπόρευμα και, στην συνέχεια, το πωλούν, ακριβότερα. Έτσι, δημιουργείται ένα υπερβάλλον ποσόν, πάνω από το αρχικά κεφάλαιο, δηλαδή, ένα πλεόνασμα, το οποίο ονομάζει υπεραξία (surplus), η οποία προέρχεται, από ένα ειδικό εμπόρευμα που έχει την ιδιότητα να είναι να δημιουργεί νέα αξία. Και φυσικά, αυτό το εμπόρευμα είναι η εργασιακή δύναμη.

Πώς, όμως, προσδιορίζεται και εν τέλει, τί και ποιά είναι η αξία της εργασιακής δύναμης; 

Όπως γράφει ο Karl Marx, η αξία κάθε εμπορεύματος έχει, ως μέτρο και ισοδυναμεί, με την εργασία, που απαιτείται, για την παραγωγή του. Έτσι, η εργασιακή δύναμη υπάρχει, στους εργάτες (εργαζόμενους), ο κάθε ένας, εκ των οποίων, χρειάζεται ένα θεωρούμενο, κατά τον Karl Marx, ως καθορισμένο χρηματικό ποσόν, για την αγορά λάτιν κατανάλωση των μέσων συντήρησης, για την αναπαραγωγή του, ως κατόχου της εργασιακής δύναμης, καθώς και για την συντήρηση της οικογένειάς του, διαιωνίζοντας την ύπαρξη της εργατικής δύναμης. 

Αυτός ο θεωρούμενος, από τον συγγραφέα του «ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ», ως αναγκαίος εργάσιμος χρόνος, για την παραγωγή αυτών των μέσων αναπαραγωγής συντήρησης και διαιώνισης της εργασιακής δύναμης αποτελεί την αξία της εργατικής δύναμης.

Με αυτόν τον τρόπο, ο εργάτης παραδίδει τόση εργασιακή δύναμη (εργασία), σε ένα ορισμένο χρονικό διάστημα, η οποία τιμολογείται, όχι με την αξία της, αλλά, με βάση τον συμφωνημένο μισθό του εργάτη, γεγονός, το οποίο οδηγεί, σε ένα πλεόνασμα, το οποίο, όντας υπερεργασία, σε σχέση, με την εργασιακή δύναμη, που καταναλώθηκε, από τον εργάτη, είναι η πηγή της υπεραξίας, ήτοι σε μια έννοια, η οποία, γενικώς, τείνει να ταυτίζεται, με το κέρδος, αλλά είναι ευρύτερη αυτού, με αποτέλεσμα την αύξηση και την συσσώρευση του κεφαλαίου.

Έτσι, ο κεφαλαιοκράτης πληρώνει ένα τμήμα της παρεχομένης εργασιακής δύναμης και οικειοποιείται το υπόλοιπο τμήμα της καταναλωθείσας εργασιακής δύναμης, σχηματίζοντας το απόθεμα του κεφαλαίου, προσδιορίζοντας την προέλευση της υπεραξίας, η οποία, ως προϊόν της απλήρωτης εργασιακής δύναμης, που καταναλώθηκε, στην παραγωγή, περνάει, στην ιδιοκτησία της τάξης των κεφαλαιοκρατών. 

Ουσιαστικά, κάθε εργάτης, στην διαδικασία της καπιταλιστικής παραγωγής, εκτελεί διπλή εργασία, αναπληρώνοντας τον μισθό του, ήτοι την, κατά τον Karl Marx, ονομαζόμενη, ως “αναγκαία εργασία” και, και πέραν αυτής, παράγει την υπεραξία, που είναι η απλήρωτη εργασιακή δύναμη, που καταναλώνεται, στην παραγωγή και αποτελεί υπερεργασία, την οποία υπεραξία/υπερεργασία καρπούται η τάξη των κεφαλαιοκρατών (των καπιταλιστών).

Αυτό που πρέπει να τονισθεί, στην συγκεκριμένη περίπτωση και αποτελεί μια συνειδητή προσπάθεια του Karl Marx, είναι ότι, όσον αφορά το περιεχόμενο του μισθού, με τον οποίον αναπληρώνεται η εργασιακή δύναμη, προσδιορίζεται, από τον συγγραφέα, ως προϊόν των ιστορικών συνθηκών, ή των περιβαλλοντολογικών συνθηκών, ή των ειδικών συνθηκών, που, σε κάθε περιοχή, και σε κάθε χώρα, υφίστανται. 

Έτσι, ο Karl Marx αποφεύγει, σκοπίμως, να αναφερθεί, σε ένα πολύ σημαντικό στοιχείο το οποίο προσδιορίζει το περιεχόμενο κάθε εργατικού μισθού και το οποίο αφορά την κοινωνική αντιπαράθεση, γύρω από τα θέματα του μεγέθους των μισθών, δηλαδή την ταξική πάλη, παρά το γεγονός ότι, σε αυτήν, ο Karl Marx αφιέρωσε ένα μεγάλο μέρος του συγγραφικού του έργου. 

Δεν είναι τυχαίο αυτό. Και δεν είναι τυχαίο, επειδή ο Karl Marx, στο «ΚΕΦΑΛΑΙΟ», μιλώντας, ως επιστήμονας, δηλαδή, ως οικονομολόγος, προσπαθεί να είναι λεπτομερής και ακριβολόγος, αφήνοντας, στο περιθώριο τον υποκειμενισμό των ανταγωνιζόμενων κοινωνικών ομάδων και τάξεων, υποτάσσοντας την συμπεριφορά τους, στους κυρίαρχους - κατά τον ίδιο - κανόνες της διαδικασίας της καπιταλιστικής παραγωγής, προκειμένου να εξαγάγει συγκεκριμένους λόγους, που κινούν την κεφαλαιοκρατική οικονομία, οι οποίοι δεν συνάδουν, με την δράση των κοινωνικών ομάδων, οι οποίες ο Karl Marx θεωρεί ότι συμπεριφέρονται, ως δέσμιες των κανόνων της καπιταλιστικής παραγωγής, χωρίς να μπορούν να παρέμβουν και να διαφοροποιήσουν το περιεχόμενό τους. 

Όμως αυτή η τοποθέτηση είναι, κοινωνιολογικά, απολύτως, εσφαλμένη, διότι είναι σαφές ότι, μέσα, στην μακραίωνη Ιστορία του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής, η ταξική πάλη, δηλαδή ο συνεχής αγώνας των εργατών και των εργαζομένων, για την βελτίωση των συνθηκών ζωής τους και την αύξηση της ατομικής κατανάλωσής τους, όπως και της κατανάλωσης τους, ως τάξης, ή κοινωνικής ομάδας, αποτελεί πρωταρχικό στοιχείο της διαμόρφωσης του περιεχομένου των μισθών, δηλαδή της πληρωμένης εργασιακής δύναμης. 

Αυτό αποτελεί αντίφαση, για τον Γερμανό θεωρητικό οικονομολόγο Karl Marx. Προφανώς, είναι μια σπουδαία αντίφαση, την οποία δεν μπόρεσε, ποτέ, να ξεπεράσει, ακριβώς, επειδή, αν και ως πολιτικός γραφειοκράτης, διαρκώς, αναφερόταν, στην πόλη των τάξεων, όταν επιχειρούσε να μιλήσει, ως ένας επιστήμονας οικονομολόγος, θεωρούσε ότι ήταν υποχρεωμένος να αγνοήσει αυτόν τον πολύ σημαντικό κοινωνικό παράγοντα, δηλαδή την ταξική πάλη, που διαμορφώνει τα επίπεδα των μισθών, δηλαδή της πληρωμένης εργασιακής δύναμης, όπως, επίσης και κατ’ ακολουθίαν, τα επίπεδα της απλήρωτης εργασιακής δύναμης. 

Εδώ, βρίσκεται και το κέντρο των σφαλμάτων του Karl Marx, όσον αφορά την ανάλυση της καπιταλιστικής παραγωγικής διαδικασίας και του αποκαλυπτικού περιεχομένου του συμπεράσματος, περί των κανόνων της καπιταλιστικής παραγωγής, στο οποίο κατέληξε, επαναφέροντας αντίστοιχες θεολογικές διαμάχες του παρελθόντος, με κοσμικό μανδύα και με την εδραίωση της πεποίθησης - η οποία, όμως, δεν στηρίζεται στα επιστημονικά δεδομένα - ότι ο κεφαλαιοκρατικός τρόπος παραγωγής πρόκειται να καταρρεύσει, μέσα από την διαδικασία της πτωτικής τάσης του ποσοστού του κέρδους, κάτι, που, ουδέποτε, υπήρξε, ως διαρκές φαινόμενο. 

Αυτό που υπήρξε και που αποτελεί την αιτία των καπιταλιστικών κρίσεων, σε όλη την πορεία, από την αρχή του καπιταλισμού, από τον 16ο μ.Χ., αιώνα, μέχρι σήμερα, είναι το γεγονός ότι αυτές οι καπιταλιστικές κρίσεις, ήσαν, πάντα, αποτελέσματα της υποκατανάλωσης, η οποία δημιουργείται, καθώς, μέσα στην πορεία των δεκαετιών και των αιώνων, η κοινωνίες πλουτίζουν, με αποτέλεσμα να να αποθησαυρίζουν και δι’ αυτού του τρόπου, να αποδιοργανώνουν τον μηχανισμό της ισορροπίας, ανάμεσα στην αποταμίευση και στην επένδυση, καθώς, μέσα, σε αυτή την πορεία του χρόνου, αυτό που συμβαίνει, είναι ότι οι κοινωνίες, πλουτίζοντας, αυξάνουν την ροπή προς αποταμίευση και μειώνουν την ροπή, προς κατανάλωση, με αποτέλεσμα την δημιουργία των φαινομένων της υπερπαραγωγής, που είναι προϊόντα της, συν τω χρόνω, υποκατανάλωσης. 

Δεν χρειάζεται να επιμείνω περισσότερο, σε αυτό το θέμα, το οποίο, ούτως ή άλλως, είναι δύσκολο, αλλά νομίζω ότι, στο παρόν κείμενο, εξηγήθηκε, αρκετά διεξοδικά, το τί συμβαίνει, στα πλαίσια της καπιταλιστικής παραγωγής και της αντίστοιχης κατανάλωσης. 

Επαναλαμβάνω, βέβαια, για μία, ακόμη, φορά, ότι οι αναγνώστες είναι απαραίτητο να παρακολουθήσουν το αρχικό βίντεο, που έχω ενσωματώσει, στο παρόν άρθρο, για να έχουν πληρέστερη εικόνα των όσων, εδώ, περιγράφω. Και αυτό, φυσικά, το συνιστώ, ανεπιφύλακτα.