1500 π.Χ.-1450 π.Χ. Από την Τύρινθα, στην Ζάκρο. 550 π.Χ.-2ος αιώνας μ.Χ. Στην αρχαία εποχή. 1871. Η Κομμούνα του Παρισιού. 1896-1960. Η Τραπεζούντα. 1914. Οι βρετανικές Ινδίες. 1937-1940. Οι εκκαθαρίσεις στον Κόκκινο Στρατό, στην σταλινική εποχή και οι προσπάθειες αναδιοργάνωσής του. 1941-1947. Η δράση και η δίκη των Σουμπεριτών και των δωσιλόγων. 1950. Το διχαστικό δημοψήφισμα, για την βασιλεία, στο Βέλγιο. 1952. Η Νταίζη Μαυράκη. 1910-1991. Η ηθοποιός Μαίρη Μεταξά. 1989. Ο Gaetano Scirea. 1989-1997. Η Κρίστα. 1999. Ο σχιζοφρενής δολοφόνος των μεταναστών Παντελής Καζάκος. 2026. Μολδαβία-Υπερδνειστερία-Γκαγκαουζία. 9-10-2026. Πέθανε ο Διονύσης Χαριτόπουλος και η σχέση του, με την Μαλβίνα Κάραλη. (237).
1871 - 2026. Η Κομμούνα του Παρισιού γίνεται πάλι Επίκαιρη.
Στην διάρκεια της τρέχουσας εξέγερσης της νεολαίας της Γαλλίας, είδαμε να υψώνεται σε ένα Πανεπιστήμιο ένα τεράστιο πανό που έγραφε: “Ζήτω η Κομμούνα“
Το πανό αναφερόταν στην Κομμούνα του Παρισιού που διήρκεσε από τις 18 Μαρτίου 1871 (όταν ο λαός του Παρισιού εξεγέρθηκε στη Μονμάρτρη) έως τις 28 Μαΐου 1871 (όταν έπεσε και το τελευταίο οδόφραγμα στην οδό Ramponeau στη Μπελβίλ).
Είναι δυνατόν ένα επαναστατικό γεγονός που έγινε πριν 155 χρόνια να γίνεται πάλι επίκαιρο;
Κι όμως είναι γιατί η παρακαταθήκη που άφησε έχει ακόμα πολλά να προσφέρει στην εποχή μας.
Μέσα στις μόλις 72 ημέρες της ύπαρξής της και υπό καθεστώς συνεχούς στρατιωτικής πολιορκίας, η Κομμούνα του Παρισιού εξέδωσε μια σειρά από ριζοσπαστικά διατάγματα που στόχευαν στην ανατροπή της παλιάς κρατικής μηχανής και τη θεμελίωση μιας άμεσης εργατικής δημοκρατίας.
Οι τομές που έφερε μπορούν να ταξινομηθούν σε 6 διαφορετικά πεδία.
1 Πολιτική οργάνωση και κρατική δομή.
Ο μόνιμος στρατός καταργήθηκε και αντικαταστάθηκε από την Εθνοφρουρά, δηλαδή τον ίδιο τον ένοπλο λαό. Όλοι οι ικανοί πολίτες συμμετείχαν στην άμυνα της πόλης.
Όλοι οι δημόσιοι λειτουργοί, δικαστές και μέλη του Συμβουλίου της Κομμούνας εκλέγονταν άμεσα από τον λαό και ήταν ανά πάσα στιγμή ανακλητοί. Ορίστηκε ανώτατος μισθός για κάθε αξιωματούχο ίσος με τον μισθό ενός ειδικευμένου εργάτη (6.000 φράγκα ετησίως), εξαλείφοντας τα οικονομικά προνόμια της γραφειοκρατίας.
Η Κομμούνα δεν λειτούργησε ως κλασικό κοινοβούλιο αλλά ως εργαζόμενο σώμα, ταυτόχρονα νομοθετικό και εκτελεστικό.
2 Εργασία και παραγωγή.
Με το ιστορικό διάταγμα της 16ης Απριλίου, εργαστήρια και εργοστάσια που είχαν εγκαταλειφθεί από ιδιοκτήτες που διέφυγαν στις Βερσαλλίες παραδόθηκαν στους ίδιους τους εργάτες, οργανωμένους σε συνεταιρισμούς, για να επαναλειτουργήσουν υπό συλλογικό έλεγχο.
Θεσπίστηκε η κατάργηση της νυχτερινής εργασίας στους φούρνους. Ένα μέτρο με έντονο συμβολισμό για τη βελτίωση της καθημερινής ζωής και της υγείας των αρτεργατών.
Απαγορεύτηκε αυστηρά στους εργοδότες να επιβάλλουν χρηματικές ποινές ή μειώσεις στους μισθούς των εργαζομένων, πρακτική που μέχρι τότε χρησιμοποιούνταν ανεξέλεγκτα ως μέσο πειθαρχίας.
Διατάχθηκε η δωρεάν επιστροφή από τα ενεχυροδανειστήρια των εργαλείων εργασίας, καθώς και προσωπικών αντικειμένων πρώτης ανάγκης χαμηλής αξίας (ρούχα, κλινοσκεπάσματα) που είχαν δεσμευτεί κατά τη διάρκεια της πρωσικής πολιορκίας.
3 Στέγαση και ανακούφιση του πληθυσμού.
Ακυρώθηκαν πλήρως τα οφειλόμενα ενοίκια εννέα μηνών (από τον Οκτώβριο του 1870 έως τον Απρίλιο του 1871), απαλλάσσοντας τις λαϊκές οικογένειες από το βάρος των χρεών της πολιορκίας.
Τα εγκαταλελειμμένα διαμερίσματα των εύπορων στρωμάτων επιτάχθηκαν για να στεγαστούν οικογένειες των οποίων τα σπίτια είχαν καταστραφεί από τους βομβαρδισμούς.
Δόθηκε τριετής προθεσμία χωρίς τόκους για την εξόφληση χρεών μικρεμπόρων και βιοτεχνών, αποτρέποντας μαζικές χρεοκοπίες.
4 Παιδεία και διαχωρισμός Κράτους - Εκκλησίας.
Η εκκλησιαστική περιουσία δημεύτηκε, οι κρατικές επιδοτήσεις προς τη θρησκεία καταργήθηκαν και τα θρησκευτικά σύμβολα απομακρύνθηκαν από τις σχολικές αίθουσες.
Θεσπίστηκε καθολικό σύστημα εκπαίδευσης για όλα τα παιδιά, ανεξαρτήτως καταγωγής ή φύλου.
Δημιουργήθηκαν επαγγελματικές σχολές που συνδύαζαν τη γενική θεωρητική παιδεία με την πρακτική τεχνική κατάρτιση, σπάζοντας τον διαχωρισμό χειρωνακτικής και διανοητικής εργασίας.
5 Γυναίκες, ισότητα και κοινωνική δικαιοσύνη.
Καταργήθηκε η νομική διάκριση μεταξύ νόμιμων και εξώγαμων παιδιών. Οι ανύπαντρες σύντροφοι των μαχητών που έπεφταν στα πεδία των μαχών λάμβαναν ακριβώς την ίδια σύνταξη με τις παντρεμένες συζύγους.
Μέσα από την Ένωση Γυναικών για την Άμυνα του Παρισιού και τη Φροντίδα των Τραυματιών (με ηγετικές μορφές όπως η Ελιζαμπέτ Ντμιτρίεφ και η Ναταλί Λεμέλ) και προσωπικότητες όπως η υπέροχη Λουίζ Μισέλ, οι γυναίκες οργάνωσαν ασθενοφόρα, συσσίτια, εργαστήρια και πολέμησαν ισότιμα στα οδοφράγματα.
Εφαρμόστηκε η αρχή της ίσης αμοιβής μεταξύ ανδρών και γυναικών εκπαιδευτικών.
6 Διεθνισμός και συμβολική ρήξη με το παρελθόν.
Οι ξένοι υπήκοοι αναγνωρίστηκαν ως ισότιμοι πολίτες της Κομμούνας με δικαίωμα ψήφου και εκλογής.
Χαρακτηριστικό είναι ότι ο Λέο Φράνκελ (Ούγγρος εργάτης) ορίστηκε επικεφαλής της Επιτροπής Εργασίας, ενώ Πολωνοί επαναστάτες (όπως ο Γιαροσλάβ Ντομπρόφσκι) ανέλαβαν τη στρατιωτική διοίκηση.
Η Στήλη της Βαντόμ, σύμβολο του βοναπαρτικού ιμπεριαλισμού και του σοβινισμού, γκρεμίστηκε πανηγυρικά στις 16 Μαΐου.
Όλα αυτά έγιναν πριν 155 χρόνια και για 72 μέρες πριν η Κομμούνα δεχθεί εξοντωτική καταστολή.
Βλέποντας την σημερινή βία του Γαλλικού κράτους με τις χιλιάδες συλλήψεις και ξυλοδαρμούς, αναρωτιέται κανείς σε τι επίπεδα θα έφτανε η καταστολή αν είχε να αντιμετωπίσει και ενόπλους εξεγερμένους.
Η καταστολή της Κομμούνας του Παρισιού δίνει μια πρώτη απάντηση.
Ο αριθμός των θυμάτων από τη σφαγή που εξαπέλυσε η κυβέρνηση των Βερσαλλιών υπό τον Αδόλφο Θιέρσο κατά τη διάρκεια της Ματωμένης Εβδομάδας μεταξύ 21–28 Μαΐου 1871 έφτασε τους 30.000 νεκρούς.
Αυτή είναι η εκτίμηση του ιστορικού και μέλους της Κομμούνας Προσπέρ-Ολιβιέ Λισαγκαρέ.
Τα πτώματα θάβονταν βιαστικά σε ομαδικούς τάφους, ρίχνονταν στις κατακόμβες ή αποτεφρώνονταν χωρίς καμία επίσημη καταγραφή.
Η συντριπτική πλειονότητα των απωλειών δεν προήλθε από τις μάχες σώμα με σώμα στα οδοφράγματα, αλλά από συστηματικές, συνοπτικές εκτελέσεις.
Όσοι συλλαμβάνονταν με όπλα, με ίχνη πυρίτιδας στα χέρια ή απλώς φορώντας στολή της Εθνοφρουράς τουφεκίζονταν επιτόπου. Χαρακτηριστικό σημείο μαζικών εκτελέσεων ήταν ο “Τοίχος των Ομοσπονδιακών” (Mur des Fédérés) στο νεκροταφείο Père Lachaise, όπου 147 Κομμουνάροι στήθηκαν στον τοίχο και τουφεκίστηκαν ομαδικά.
Επιπλέον ο στρατός των Βερσαλλιών εφάρμοσε συλλογική τιμωρία στις εργατικές συνοικίες (όπως η Μονμάρτρη και η Μπελβίλ).
Σκοτώθηκαν πολίτες απλώς και μόνο επειδή τα χέρια τους είχαν ρόζους χειρωνακτικής εργασίας, επειδή φορούσαν εργατικά ρούχα ή επειδή τους κατήγγειλαν γείτονες.
Γυναίκες εκτελούνταν μαζικά με την συνοπτική κατηγορία ότι ήταν “πυρπολυτές”(pétroleuses), ενώ δεν γλίτωσαν ούτε έφηβοι και παιδιά που βρέθηκαν κοντά στα σημεία των συγκρούσεων.
Η καταστολή δεν σταμάτησε στις εκτελέσεις της Ματωμένης Εβδομάδας:
Περίπου 40.000 άνθρωποι συνελήφθησαν και οδηγήθηκαν σε άθλιες συνθήκες κράτησης στις Βερσαλλίες.
Από αυτούς, εκατοντάδες καταδικάστηκαν σε θάνατο από στρατοδικεία, χιλιάδες σε καταναγκαστικά έργα, και πάνω από 4.500 εξορίστηκαν στην αποικία της Νέας Καληδονίας.
Η σφαγή του 1871 υπήρξε μία από τις πιο αιματηρές πράξεις κρατικής καταστολής στη σύγχρονη ευρωπαϊκή ιστορία, αποσκοπώντας στον πλήρη αφανισμό της εργατικής και επαναστατικής πρωτοπορίας του Παρισιού.
Παρά την τρομακτική καταστολή όμως, η Κομμούνα έφερε την υπόσχεση ενός νέου κόσμου ανθρωπιάς, αλληλεγγύης και συνεργασίας.
Αυτή η υπόσχεση ανασταίνεται κάθε φορά που εμφανίζεται ένα νέο εξεγερσιακό κίνημα και είναι για αυτό τον λόγο που οι σημερινοί εξεγερμένοι της Γαλλίας την θυμήθηκαν πάλι.
Κι έτσι η Κομμούνα του Παρισιού έγινε πάλι επίκαιρη.
9 βιβλία στα Αγγλικά που προτείνω για την μελέτη της χωρίς να γνωρίζω ποια από αυτά έχουν μεταφραστεί στα Ελληνικά.
Εστιάζω σε βιβλία που δεν είναι ιδιαίτερα γνωστά αλλά αξίζουν να διαβαστούν, δίνοντας μια μικρή σύνοψη τους.
1 Communal Luxury: The Political Imaginary of the Paris Commune της Kristin Ross.
Δεν αποτελεί απλή χρονολογική καταγραφή, αλλά μια βαθιά θεωρητική ανάλυση της «μεταθανάτιας ζωής» των ιδεών της Κομμούνας.
Η Ross επικεντρώνεται στο πώς οι Κομμουνάροι (όπως ο Eugène Pottier και ο Élisée Reclus) αντιλαμβάνονταν την τέχνη, την εκπαίδευση και την κατάργηση του διαχωρισμού μεταξύ πόλης και υπαίθρου, επαναπροσδιορίζοντας την πολυτέλεια ως κοινό δημόσιο αγαθό.
2 The Red Virgin : Memoirs of Louise Michel.
Η πρωτογενής μαρτυρία της ίδιας της Μισέλ στα αγγλικά. Παρότι γράφτηκε αποσπασματικά και με έντονο πάθος, διασώζει τη δική της φωνή για τα γεγονότα της Μονμάρτρης, την καθημερινότητα των μαχών, την εξορία στη Νέα Καληδονία και την πολιτική της φιλοσοφία.
3 The Women Incendiaries (Les Pétroleuses) του Edith Thomas.
Το πρώτο μεγάλο ιστορικό έργο που αποκατέστησε τον ρόλο των γυναικών στην Κομμούνα. Η Thomas αποδομεί τον συντηρητικό μύθο των “αιμοδιψών πυρπολυτών” και αναλύει την οργάνωση της Union des femmes, τη δράση της Elisabeth Dmitrieff, της Nathalie Lemel και των ανώνυμων εργατριών στα οδοφράγματα.
4 Voices of the Paris Commune.
Μια ανθολογία πρωτογενών κειμένων μεταφρασμένων για πρώτη φορά στα αγγλικά. Περιλαμβάνει διακηρύξεις, άρθρα εφημερίδων, επιστολές και πρακτικά συνεδριάσεων από ένα ευρύ φάσμα συμμετεχόντων (μπλανκιστές, προυντονικούς, απλούς εθνοφρουρούς), προσφέροντας την πολυφωνική εμπειρία της εξέγερσης χωρίς μεταγενέστερα φίλτρα.
5 The Paris Commune 1871: The View from the Left του Eugene Schulkind.
Εξαιρετικά δυσεύρετη αλλά πολύτιμη συλλογή ντοκουμέντων. Ο Schulkind συγκέντρωσε προκηρύξεις σωματείων, τοπικών επιτροπών και λεσχών βάσης, αποδεικνύοντας ότι τα πιο ριζοσπαστικά μέτρα δεν προέρχονταν από την κορυφή (το Συμβούλιο της Κομμούνας), αλλά επιβάλλονταν από τα κάτω από τις συνελεύσεις των συνοικιών.
6 Unruly Women of Paris: Images of the Commune του Gay Gullickson.
Πολιτισμική και έμφυλη μελέτη που αναλύει τον λυσσαλέο φόβο που προκάλεσαν οι γυναίκες της Κομμούνας στην αστική τάξη της εποχής. Εξετάζει πώς ο τύπος των Βερσαλλιών κατασκεύασε δαιμονοποιημένες εικόνες (τέρατα, υστερικές) για να δικαιολογήσει τη μαζική σφαγή τους κατά τη Ματωμένη Εβδομάδα.
7 Paris, Capital of Modernity του David Harvey.
Αν και καλύπτει ολόκληρη την περίοδο της Δεύτερης Αυτοκρατορίας, το αποκορύφωμα του βιβλίου είναι η ανάλυση της Κομμούνας. Ο μαρξιστής γεωγράφος David Harvey εξηγεί την εξέγερση ως μια ριζοσπαστική διεκδίκηση του δικαιώματος στην πόλη, ενάντια στον ταξικό εξευγενισμό και τη στρατιωτικοποιημένη πολεοδομία του βαρόνου Haussmann.
8 The Insurgent Barricade του Mark Traugott.
Μια εξειδικευμένη κοινωνιολογική και ιστορική μελέτη για τη φυσική και συμβολική αρχιτεκτονική του οδοφράγματος από το 1830 έως το 1871. Εξετάζει πώς στήνονταν τεχνικά τα οδοφράγματα στο Παρίσι, πώς μετατρέπονταν σε αυτόνομους πυρήνες λαϊκής εξουσίας και γιατί το οδόφραγμα έγινε το απόλυτο τακτικό και ψυχολογικό εργαλείο των Κομμουνάρων.
9 The Paris Commune: A Revolution in Democracy του Donny Gluckstein.
Μια στιβαρή, σύγχρονη μαρξιστική υπεράσπιση της Κομμούνας που αντιπαραβάλλει τη δομή της άμεσης εργατικής δημοκρατίας με τον κοινοβουλευτισμό.
Το βιβλίο εστιάζει στην εσωτερική δυναμική της Κομμούνας και επιχειρεί να απαντήσει σημείο προς σημείο στους αναθεωρητές ιστορικούς που προσπάθησαν να υποβαθμίσουν τον ταξικό της χαρακτήρα σε ένα απλό πατριωτικό ξέσπασμα.
ΥΓ1 Είναι αδύνατον να μιλήσεις για την Κομμούνα του Παρισιού χωρίς να αναφερθείς στην μοναδική περίπτωση της Λουίζ Μισέλ και της δολοφονίας της μνήμης της. Αυτό όμως απαιτεί ένα ξεχωριστό κείμενο με τίτλο: “Η Κόκκινη Παναγία Η Λουίζ Μισέλ και η δολοφονία της Ιστορικής Μνήμης” που θα δημοσιεύσω σύντομα.
ΥΓ2 Η σημερινή εξέγερση στην Γαλλία που έκανε πάλι επίκαιρη την Κομμούνα του Παρισιού γίνεται με φόντο την ασταμάτητη γενοκτονία της Γάζας και τον ηρωικό αγώνα της Υεμένης ενάντια στην Σαουδική Αραβία αλλά και με την προοπτική ανάφλεξης του πολέμου Ιράν με ΗΠΑ Ισραήλ.
Η βαρβαρότητα του δυτικού συστήματος εξουσίας που στο παρελθόν έπνιξε στο αίμα την Κομμούνα του Παρισιού για να μην έρθει μια νέα κοινωνία αλληλεγγύης, είναι πάλι σε αμόκ.
Το πραγματικό μήνυμα της Κομμούνας είναι ότι αυτό το σύστημα εξουσίας μπορεί μόνο να ανατραπεί με παλλαϊκή εξέγερση που προτάσσει βασικές πανανθρώπινες αξίες.
Υ. Γ. Τάσου Αναστασόπουλου : Το κείμενο αυτό δεν είναι δικό μου.
Αρκετές φορές έχουμε αναρωτηθεί, γιατί τα πολεμικά μας πλοία φέρουν ονόματα ναυάρχων, από την αρχαιότητα.
Η πρώτη απάντηση είναι αυτονόητη, γιατί η ναυτική ιστορία της Ελλάδας ήταν μακρά και ένδοξη, με ορισμένα πλοία και ναυάρχους να έχουν αποκτήσει θρυλική υπόσταση. Μια καθοριστική συμβολή, στην υπεράσπιση της χώρας, μέσα, από τα σπουδαία κατορθώματα τους.
Κίμων - Νέαρχος - Φορμίων : τρία ένδοξα ονόματα της αρχαίας Ελληνικής ναυτικής ιστορίας.
1 . Ο Κίμων 510-450 πΧ , ήταν κορυφαίος Αθηναίος πολιτικός, στρατηγός και γιός του Μιλτιάδη. Ήταν ηγετική μορφή στους Περσικούς πολέμους, και αρχιτέκτονας της ναυτικής κυριαρχίας της Αθήνας, στο Αιγαίο. Είχε διπλή ναυτική και χερσαία περιφανή νίκη, κατά των Περσών, το 466 πΧ. Ονομαστή ήταν, επίσης, η εκστρατεία του, στην Κύπρο, το 450 πΧ, για να την απελευθερώσει.
2 . Νέαρχος 360-300 πΧ ήταν Κρητικός και στενός φίλος του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Με το αξίωμα του Ναυάρχου, οδήγησε τον Μακεδονικό στόλο, στον Ινδό ποταμό. Κατέγραψε, λεπτομερώς, τις γεωγραφικές, μετεωρολογικές και ανθρωπολογικές παρατηρήσεις, αποδεικνύοντας ότι η ναυτική ισχύς απαιτεί επιστημονική γνώση, τόλμη και οργάνωση, καθώς και ψυχική αντοχή.. Όλα αυτά τα διέθετε, στον ύψιστο βαθμό, όπως αποδείχτηκε..
3 . Φορμίων. Αθηναίος στρατηγός και ναύαρχος. Δοξάστηκε, στον Πελοποννησιακό πόλεμο, με κορυφαίο κατόρθωμα, στην Ναύπακτο. Εγκλώβισε και κατέστρεψε τα εχθρικά πλοία. Τον χαρακτήριζε η ναυτική ευφυΐα και η ψυχραιμία, στις αποφάσεις του. Πέθανε, το 428 πΧ.
Και οι τρεις τους αποτέλεσαν λαμπρά παραδείγματα, στο ναυτικό μας. στην αρχαιότητα. Σαν ελάχιστο φόρο τιμής, τα ονόματά τους διασχίζουν την θάλασσα, στις ημέρες μας.
Αλλά, αν εμείς είμαστε υπερήφανοι, για αυτούς, το ίδιο συνέβη και στην Μυκηναϊκή περίοδο. Οι Μυκηναίοι τίμησαν την ναυτιλία τους, με χρυσό σφραγιστικό δακτυλίδι, από την Τύρινθα, που χρονολογείται, από το 1500 π.Χ., με παράσταση πλοίου, που φαίνεται να είχε καμπίνα.
Το αρχαιολογικό μουσείο Ηρακλείου, καθώς και όλα τα μουσεία των μεγάλων πόλεων της Κρήτης, φιλοξενούν, κυρίως, εκθέματα του Μινωικού πολιτισμού, αλλά και όλων των περιόδων, που πέρασε το νησί, όπως Ελληνιστικά, Ρωμαϊκά.
Εδώ, βλέπουμε έναν πήλινο ψευδόστομο αμφορέα, με διακόσμηση ανακτορικής παράδοσης, από το ανάκτορο της Ζάκρου. Το ανάκτορο αυτό βρίσκεται, στο ανατολικό τμήμα της Κρήτης, ήταν το τέταρτο, σε σπουδαιότητα Μινωικό ανάκτορο, μετά της Κνωσού, Φαιστού και Μαλίων. Ο αμφορέας αυτού του τύπου ήταν δημοφιλής τύπος αγγείου μεταφοράς κρασιού, στην νεοανακτορική περίοδο του 1500-1450 πΧ. Έφερε δύο, ή τρεις λαβές, ένα ψευδές και ένα λειτουργικό στόμιο, το οποίο σφραγιζόταν, με πηλό, ή, με την πρόσδεση πώματος, από ύφασμα, ή ξύλο, ή δέρμα.
Μικρό φτερωτό μπρούτζινο άλογο, από την Αμβρακιά, που εκτίθεται, στο μουσείο του Λούβρου.
Το αριστούργημα του φτερωτού αλόγου βρέθηκε, στην Αμβρακιά (Θέρμου), το 1890 και δυστυχώς, πουλήθηκε, στο μουσείο του Λούβρου. Πιθανόν, διακοσμούσε κάποιο σκεύος, που ήταν κατασκευασμένο, στην νότια δυτική Ελλάδα, πιθανόν στην Αμβρακία. Ένα, ακόμη, ακριβώς, ίδιο βρίσκεται, στο εθνικό αρχαιολογικό μουσείο. Μαζί, πιθανόν, σχημάτιζαν αντικριστό ζευγάρι και χρησιμοποιούνταν, για να διακοσμήσουν το ίδιο σκεύος. Το άλογο, με τα μακριά φτερά, ίσως αναπαριστά τον μυθικό Πήγασο, που, σύμφωνα, με τον μύθο, ξεπήδησε, μέσα, από το αίμα της Μέδουσας.
Χρονολογείται, από το 550-525 π.Χ.
H σαρκοφάγος χρονολογείται, στο πρώτο τέταρτο του 4ου αιώνα π.Χ. και βρέθηκε, σε χωριό της κοιλάδας του Γρανικού ποταμού.
Ο σκελετός, που βρέθηκε σε αυτήν, ανήκε, σε 25χρονο άντρα, που είτε έπεσε, από το άλογο, είτε πληγώθηκε, στην μάχη. Εκείνη την εποχή γίνονταν συγκρούσεις Ελλήνων - Περσών, στην Τρωάδα και οι ντόπιοι ενίσχυαν, στρατιωτικά, τους Πέρσες.
Η μακρά πλευρά της σαρκοφάγου παρουσιάζει σκηνή κυνηγιού, που χωρίζεται, στα δύο, από γυμνό, χωρίς φύλλα δέντρο.
Στα αριστερά, ενδιαφέρον έχει η φιγούρα ενός κυνηγού, η οποία έχει αποξυστεί, με σμίλη, καθώς εικάζεται ότι είχε διαπράξει αδίκημα, έναντι της οικογένειας του θανόντος.
Στην βραχεία πλευρά, υπάρχει σκηνή μάχης, όπου έφιππος μάχεται, με πληγωμένο πεζό άντρα.Τα διαφορετικά ενδύματα δείχνουν ότι πρόκειται, για σύγκρουση Ελλήνων - Περσών.Η σαρκοφάγος όταν τελείωσε, βάφτηκε, και είναι, ακόμη, εμφανή ίχνη κόκκινου και μπλε χρώματος.
Αρχαιολογικό μουσείο Τροίας.
Χάλκινη λαβή ξίφους, με μορφή κεφαλής αετού, βρίσκεται, στο μουσείο Ιωαννίνων.
Σε μια εύφορη κοιλάδα 22 χλμ, από τα Γιάννενα, στέκουν τα ερείπια της πανάρχαιας Δωδώνης. Ο Όμηρος αποκαλεί την περιοχή δυσχείμαρη, επειδή είναι εκτεθημένη, σε βαρείς χειμώνες. Δώδων λεγόταν ο γιος του Δία και της Ευρώπης. Ο Απολλόδωρος περιγράφει την Δωδώνη γη, που έδινε πλούσια αγαθά.
Η χάλκινη λαβή ξίφους χρονολογείται, από τον 3ο πΧ αιώνα.
Το Περιδέραιο της Τρωάδας.
Eίναι ένα εμβληματικό χρυσό περιδέραιο, με ταυροκεφαλές και βελανίδια, που χρονολογείται, στην Ελληνιστική περίοδο (3ος αιώνας π.Χ.). Το σπάνιο αυτό τεχνούργημα φυλάσσεται και εκτίθεται, στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο στην Αθήνα, ως μέρος της περίφημης Συλλογής Ελένης Σταθάτου.
Ανακαλύφθηκε, στην περιοχή της Τρωάδας (Μικρά Ασία).
Αποτελείται, από μια περίτεχνη χρυσή αλυσίδα, από την οποία κρέμονται στοιχεία, σε σχήμα κεφαλών ταύρου, που εναλλάσσονται, με ομοιώματα, από βελανίδια.
Αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα της υψηλής μεταλλοτεχνίας και της αφθονίας χρυσού, που χαρακτήρισε τους ελληνιστικούς χρόνους, όπου τα ζωικά και φυτικά μοτίβα (όπως οι ταύροι και οι καρποί) ήσαν, ιδιαίτερα, δημοφιλή, για την αποτροπή του κακού, ή, ως σύμβολα γονιμότητας και ισχύος.
Χάλκινο γλυπτό αναβάτη, που ανακαλύφθηκε, στην θάλασσα ανοιχτά της Καλύμνου, Περίπου, τον 2ο αιώνα π.Χ.
Το εντυπωσιακό αρχαιολογικό εύρημα είναι γνωστό, ως ο Έφιππος Θωρακοφόρος της Καλύμνου (ή Έφιππος Ηγεμόνας). Πρόκειται, για ένα σπάνιο, πρωτότυπο έργο της μέσης Ελληνιστικής εποχής (περίπου, του 2ου αιώνα π.Χ.).
Ο χάλκινος κορμός, του έφιππου αναβάτη πιάστηκε, τυχαία, σε αλιευτικά δίχτυα Καλύμνιων ψαράδων, το 2006. Σε προηγούμενα έτη, στην ίδια θαλάσσια περιοχή, είχαν εντοπιστεί και άλλα τμήματα (όπως τα σκέλη του ιππέα, με περίτεχνα σανδάλια και πτερνιστήρες, καθώς και μια χάλκινη κεφαλή ηγεμόνα).
Το άγαλμα απεικονίζει έναν έφιππο άνδρα, που φοράει θώρακα. Ζυγίζει, περίπου, 154 κιλά και φέρει θήκη, με τμήμα σιδερένιου ξίφους, ενώ, στο χέρι του, κρατά ένα μολύβδινο αντικείμενο.
Το ένδυμά του ξεχωρίζει, για την υψηλή καλλιτεχνική του ποιότητα, καθώς περιλαμβάνει λεπτομερείς εγχαράξεις και ένθετες χάλκινες ταινίες και μορφές.
Το έργο παρέμεινε, για μεγάλο διάστημα, σε ειδικές δεξαμενές αφαλάτωσης και καθαρίστηκε, σχολαστικά, στα εργαστήρια της Εφορείας Εναλίων Αρχαιοτήτων, καθώς η επιφάνειά του είχε καλυφθεί, από παχιά, σκληρά στρώματα θαλάσσιων επικαθίσεων.
Το γλυπτό αποτελεί ένα, από τα σημαντικότερα δείγματα ελληνιστικής χαλκοπλαστικής και έχει εκτεθεί, περιοδικά, σε μεγάλα ιδρύματα, όπως στο Μουσείο Ακρόπολης.
Ο «Θρόνος του Ποτάμωνα», ένα μαρμάρινο κάθισμα του 1ου αιώνα π.Χ. Μυτιλήνη, Λέσβος.
Ήταν αφιερωμένος, στον Ποτάμωνα, έναν διακεκριμένο ρήτορα και διπλωμάτη, που διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο, στην διασφάλιση των διπλωματικών σχέσεων της Μυτιλήνης, με την Ρώμη.
Ο θρόνος φέρει ελληνική επιγραφή, προς τιμήν του Ποτάμωνα (ΠΟΤΑΜΩΝΟΣ ΤΕ ΛΕΣΒΩΝΑΚΤΟΣ ΠΡΟΕΔΡΙΑ) και αρχικά, βρισκόταν, στην προεδρία - την πρώτη σειρά επίσημων καθισμάτων - του αρχαίου θεάτρου της Μυτιλήνης.
Αρχαιολογικό Μουσείο Μυτιλήνης.
Ένα αναιδές μωσαϊκό, στα αποχωρητήρια της Αντιόχειας.
Σε ανασκαφή, από το Πανεπιστήμιο της Νεμπράσκα, στο συγκρότημα των δημοσίων λουτρών, δίπλα, στο Ωδείο της πόλης της Αντιόχειας, μέσα, στην αίθουσα του αποχωρητηρίου, οι αρχαιολόγοι ανακάλυψαν ένα ψηφιδωτό, με μια, μέχρι στιγμής, μοναδική απεικόνιση, στο είδος του. Μέσα, σε δύο πίνακες, εμφανίζονται ο Νάρκισσος και ο Γανυμήδης, που υποδεικνύονται, σαφώς, με τα ονόματά τους γραμμένα, με ελληνικά γράμματα, αλλά απεικονίζονται, με καρικατούρα και χιουμοριστικό τρόπο. Ο Νάρκισσος, στην πραγματικότητα, εμφανίζει έναν μεγάλο φαλλό, ενώ ο Γανυμήδης κρατά ένα σφουγγάρι ραβδί, που χρησιμοποιείται, συνήθως, για τον καθαρισμό, στα αποχωρητήρια, συνοδευόμενο, από τον Δία, με τη μορφή ενός ερωδιού, που τρυπάει τα ιδιωτικά του μέρη, με το μακρύ ράμφος του. Το ψηφιδωτό χρονολογείται, στον 2ο αιώνα μ.Χ. και είχε σκοπό να «ευθυμήσει» την διαμονή όσων σταμάτησαν, για τις σωματικές τους ανάγκες, στο δημόσιο μπάνιο.
Χρυσή περικεφαλαία του Γάλλου βασιλιά Καρόλου ΣΤ΄ (1368–1422), η οποία βρέθηκε, σε λάκκο, κατά τη διάρκεια των ανασκαφών, στο Λούβρο (την δεκαετία του 1980).
Από το 1392 και μετά, υπέφερε, από σοβαρές, περιοδικές κρίσεις ψύχωσης (συνολικά 44 επεισόδια) και έμεινε γνωστός, για το «παραλήρημα του γυαλιού» : πίστευε ότι το σώμα του ήταν φτιαγμένο, από γυαλί και φορούσε ενισχυμένα ενδύματα, για να αποτρέψει το ενδεχόμενο να θρυμματιστεί.
Γιατί τόσα πολλά πορτογαλικά επώνυμα προέρχονται, από ονομασίες δένδρων π.χ. Carvalho, Pereira. Oliveira. Pinheiro. Nogueira. Figueira;
Όλα αυτά τα επώνυμα προέρχονται, από δέντρα. Και πίσω, από αυτή την ιστορία, κρύβεται ένας μυστικός λόγος.
Το 1497, οι Εβραίοι της Πορτογαλίας αναγκάστηκαν να ασπαστούν τον Χριστιανισμό και έγιναν γνωστοί, ως «cristãos-novos» — οι Νέοι Χριστιανοί. Όταν, όμως, η Ιερά Εξέταση έφτασε, στην Πορτογαλία, το 1536, συνέχισε να τους αντιμετωπίζει, με καχυποψία, καταδιώκοντας όσους θεωρούνταν ύποπτοι ότι διατηρούσαν, κρυφά, την εβραϊκή τους πίστη. Έτσι, οι οικογένειες των Εβραίων, που είχαν εξαναγκαστεί να ασπαστούν τον Χριστιανισμό, έκαναν ότι μπορούσαν, για να επιβιώσουν : εγκατέλειψαν τα παλιά τους επώνυμα και υιοθέτησαν καινούργια — ονόματα, τόσο συνηθισμένα, τόσο πορτογαλικά και τόσο συμβατά, με την χριστιανική κοινωνία, ώστε να μην κινούν τις υποψίες των ιεροεξεταστών. Τα δανείστηκαν, λοιπόν, από την ...φύση.
Carvalho : βελανιδιά.
Pereira : αχλαδιά.
Oliveira : ελιά.
Laranjeira : πορτοκαλιά.
Ένα επώνυμο, σαν όλα τα άλλα, στο χωριό, το ιδανικό καταφύγιο, για να κρυφτεί κανείς, σε κοινή θέα. Η πρακτική αυτή εντάχθηκε, τόσο καλά, στην πορτογαλική κοινωνία, ώστε, σήμερα, αυτά τα επώνυμα συγκαταλέγονται, στα πιο διαδεδομένα, στην Πορτογαλία και την Βραζιλία. Εκατομμύρια άνθρωποι, με τα επώνυμα Carvalho και Pereira, χωρίς να γνωρίζουν ότι το οικογενειακό τους όνομα μπορεί, κάποτε, να χρησιμοποιήθηκε, ως μέσο απόκρυψης της καταγωγής τους. Μια σημαντική διευκρίνιση, όμως : αυτά τα επώνυμα χρησιμοποιούνταν, ευρέως και από οικογένειες παλαιών Χριστιανών. Επομένως, ένα επώνυμο, που προέρχεται, από δέντρο, δεν αποδεικνύει, από μόνο του, εβραϊκή καταγωγή. Ωστόσο, ιστορικές μαρτυρίες δείχνουν ότι ορισμένες οικογένειες conversos — Εβραίοι, που είχαν ασπαστεί τον Χριστιανισμό — υιοθέτησαν τέτοια επώνυμα, επιδιώκοντας να χαθούν, μέσα στο πλήθος και να προστατευτούν, από τις διώξεις.
1914. Οι Ινδίες, ως βρετανική αποικία.
1896. Τραπεζούντα. Η Μητρόπολη.
1916. Τραπεζούντα. Ρώσοι στρατιώτες, πάνω, στο καπνεργοστάσιο.
1910. Τραπεζούντα.
1920. Τραπεζούντα.
1940. Τραπεζούντα.
1950 - 1960 (δεκαετίες). Τραπεζούντα.
1960 (δεκαετία). Τραπεζούντα.
6. Οι εκκαθαρίσεις, στον Κόκκινο Στρατό.
Οι εκκαθαρίσεις, στον Κόκκινο Στρατό, υπήρξαν ένα κύμα διώξεων, φυλακίσεων και εκτελέσεων, που εξαπέλυσε το καθεστώς του Ιωσήφ Στάλιν, κατά της στρατιωτικής ηγεσίας της Σοβιετικής Ένωσης, στο πλαίσιο της λεγόμενης «Μεγάλης Εκκαθάρισης».
Έχοντας δρομολογήσει την εκκαθάριση του κόμματος, η διευθύνουσα φατρία είχε, πλέον, μόνον, έναν επίφοβο αντίπαλο : Τον στρατό... Η διαταγή, προς τον Κόκκινο Στρατό του στρατάρχη και Λαϊκού Επιτρόπου Άμυνας Κλίμεντ Βοροσίλοφ, στις 7 Ιουνίου του 1937, χαρακτηριστική, ως προς το ύφος της, ανακάλυψε νέους εχθρούς : «Ο εχθρός μπόρεσε, μέσω δωροδοκιών, εκβιασμού, προκλήσεων και απάτης, να μπλέξει, στα εγκληματικά του δίκτυα, αυτούς τους, ηθικά, έκπτωτους, σάπιους ανθρώπους, που ξέχασαν το καθήκον τους και μεταμορφώθηκαν, σε απλούς πράκτορες του γερμανο-ιαπωνικού φασισμού (…) Ο Τρότσκι, ο πράκτορας του γερμανικού φασισμού, έμαθε και πάλι, ότι οι πιστοί υπηρέτες του, οι Γκάμαρνικ και οι Τουχατσέφσκι, οι Γιακίρ και οι Ουμπόρεβγιτς και τα άλλα σκουπίδια και λείψανα του καπιταλισμού, θα σβηστούν, από το πρόσωπο της γης και τα ονόματα τους θα είναι καταραμένα και ξεχασμένα (…). Κάτω, οι τροτσκιστές φασίστες προδότες! Θάνατος, στους κατασκόπους και τους αποστάτες! Κάτω, τα ιταλικά και γερμανικά ιμπεριαλιστικά αφεντικά των τροτσκιστών αποστατών και κατασκόπων!».
Στις 12 Ιουνίου του 1937, ο ρωσικός Τύπος ανακοινώνει την δίκη των «8». Ο στρατάρχης Τουχατσέφσκι, ο πολιτικός επίτροπος του Κόκκινου Στρατού Γιακίρ, μαζί, με άλλους 6 στρατηγούς, συνελήφθησαν, δικάστηκαν και εκτελέστηκαν, ως συνεργάτες των Γερμανών. Μετά τον πόλεμο, αποδείχτηκε ότι οι Χιτλερικοί, παρακολουθώντας την υστερία, που είχε πιάσει τον Στάλιν, για ξεπάστρεμα των αντιπάλων του, παγίδευσαν, αριστοτεχνικά, αυτόν, που θεωρούσαν, ως τον πιο επικίνδυνο στρατιωτικό εχθρό τους. Πλαστογράφησαν έγγραφα, για, δήθεν, συνεργασία του Τουχατσέφσκι, μαζί τους και τα πάσαραν, έντεχνα, σε φιλοσοβιετικά μέλη της Τσεχοσλοβακικής κυβέρνησης, ξέροντας ότι θα φθάσουν, στον Στάλιν. Πράγματι, έφθασαν και ο Στάλιν έκανε την βρώμικη δουλειά, για τον ίδιο τον Χίτλερ. Εξολόθρευσε τον καλύτερο, που είχε.
Ακολούθησε το ίδιο σενάριο : Με συνοπτικές διαδικασίες, εκτελούνται οι 3, από τους 5 στρατάρχες, οι 13, από τους 15 αρχηγούς στρατιάς, οι 57, από τους 85 διοικητές σωμάτων στρατού, οι 110, από τους 195 στρατηγούς μονάδων και χιλιάδες κατώτεροι αξιωματικοί.
Ο Τρότσκι, ιδρυτής του Κόκκινου Στρατού, παρακολουθεί, από το Μεξικό, εμβρόντητος τον αποκεφαλισμό του στρατεύματος : «Αν ο Τουχατσέφσκι, νεαρός αξιωματικός του τσαρικού στρατού, έγινε μπολσεβίκος, ο Γιακίρ, από νεαρός φυματικός φοιτητής, έγινε αρχηγός, στον Κόκκινο Στρατό Το κύρος του ήταν μεγάλο και του άξιζε. Ο Γιακίρ και ο Ουμπόρεβιτς ήσαν επιφορτισμένοι, με την άμυνα των δυτικών συνόρων. Από χρόνια, προπαρασκευάζονταν, για τον επερχόμενο μεγάλο πόλεμο Δεν απομένει, πια, στον Κόκκινο Στρατό, ούτε ένας άνθρωπος, που να μπορεί, από άποψη κύρους, ταλέντου, ή γνώσεων, να συγκριθεί, με τους 8 αρχηγούς, που, ξαφνικά, ανακηρύχθηκαν εγκληματίες. Η ανώτατη διοίκηση του στρατού αποκεφαλίστηκε, με δεξιοτεχνία, που αγγίζει τα όρια της τελειότητας. Η κατηγορία, για συνεννόηση, με την Γερμανία, εναντίον του Τουχατσέφσκι, του Γιακίρ και των άλλων τουφεκισμένων, είναι τόσο ανόητη και άτιμη, που δεν αξίζει να ανασκευαστεί Όπως και να ’ναι, επέφερε, στον Κόκκινο Στρατό, τρομερό πλήγμα. Τα συμφέροντα της άμυνας της χώρας θυσιάστηκαν, για την διατήρηση της διευθύνουσας φατρίας…».
Ο Στάλιν, πέραν, από τις σκοπιμότητες διατήρησής του, στην εξουσία, είχε έναν, ακόμη, λόγο να θερίσει τον Κόκκινο Στρατό. Διαφωνούσε, με τους αξιωματικούς, σε ένα κορυφαίο ζήτημα : Στην εκτίμηση, για τις πραγματικές προοπτικές της ναζιστικής Γερμανίας. Οι αξιωματικοί, από την θέση τους, «προετοιμάζονταν, για τον επερχόμενο μεγάλο πόλεμο», ενώ η ηγεσία του ΚΚΣΕ και η διπλωματία θεωρούσαν ότι μπορούσαν να τον αποφύγουν, μέσα, από την πολιτική φιλίας και συνεργασίας, με το ναζιστικό καθεστώς. Λίγο μετά, την υπογραφή του «συμφώνου ειρήνης» μεταξύ της Γερμανίας και της ΕΣΣΔ (23 Αυγούστου 1939), ο Στάλιν – απαντώντας, στις ευχές των Χίτλερ και Φον Ρίμπεντροπ, για τα 60ά γενέθλιά του – έγραφε, τον Δεκέμβριο του 1939 : «Η φιλία, μεταξύ των λαών της Σοβιετικής Ένωσης και της Γερμανίας, που οικοδομήθηκε, με αίμα, θα παραμείνει σταθερή και διαρκής…». Όταν εκδηλώθηκε η ναζιστική επίθεση, τον Ιούνιο του 1941, το σοβιετικό καθεστώς και ο αποδεκατισμένος στρατός, ολοφάνερα, αιφνιδιάστηκαν. Οι ναζί, σε ελάχιστες εβδομάδες, έφτασαν, στα πρόθυρα της Μόσχας και χρειάστηκαν απίστευτες θυσίες και εκατομμύρια νεκροί, για να αντιστραφεί αυτό το «κεκτημένο».
Το 1940, οι πράκτορες της Γκε Πε Ου κατόρθωσαν, τελικά, να δολοφονήσουν και τον Τρότσκι, φθάνοντας, στο Μεξικό. Λίγο νωρίτερα, είχαν δολοφονήσει τον μεγάλο του γιο και δραστήριο πολιτικό στέλεχος Λ. Σεντόφ , στο Παρίσι. Το μεγάλο κυνήγι είχε ολοκληρωθεί. Πριν πεθάνει, ο Τρότσκι πρόλαβε να προβλέψει την τύχη του Στάλιν, όταν αυτός ήταν, ακόμη, στο ζενίθ της δόξας του : «Ο Στάλιν θα είναι, αύριο, βάρος, για την διευθύνουσα κάστα… Όσο περισσότερο πιστεύει ότι δεν έχει ανάγκη, από κανέναν, τόσο πλησιάζει η ώρα, που κανένας δεν θα έχει ανάγκη, από αυτόν…».
Ο Ν. Χρουστσόφ, στον τελικό του λόγο, στο 20ο συνέδριο του κόμματος, στα 1956, αποκάλυψε ότι «Εξοντώθηκαν πολλοί εξέχοντες διοικητές και επίτροποι του Κόκκινου Στρατού. Εδώ, μεταξύ των αντιπροσώπων, βρίσκονται σύντροφοι – δεν θέλω να αναφέρω τα ονόματα τους, για να μην τους προξενήσω πόνο -, οι οποίοι κάθισαν πολλά χρόνια φυλακή. Τους “έπειθαν”, με ορισμένους τρόπους ότι είναι ή Γερμανοί, ή Άγγλοι, ή κάποιοι άλλοι κατάσκοποι και μερικοί, απ’ αυτούς, “ομολόγησαν”….».
Μετά τον θάνατο του Στάλιν, έγινε νομική και πολιτική αποκατάσταση της συντριπτικής πλειονότητας των στελεχών του ΚΚΣΕ και του Κόκκινου Στρατού, που εκτελέστηκαν, κατά τη διάρκεια των εκκαθαρίσεων. Η διαδικασία αυτή πέρασε, από τρία κύρια ιστορικά στάδια :
Η «Χρουστσοφική Χαλάρωση», στην δεκαετία του 1950 και 1960. Η στρατιωτική ηγεσία, που είχε εξοντωθεί, αποκαταστάθηκε, σχεδόν, αμέσως. Αποκαταστάθηκαν, επίσης, χιλιάδες απλά κομματικά στελέχη και αντιπρόσωποι συνεδρίων, που είχαν τουφεκιστεί, ως «κατάσκοποι». Ωστόσο, η αποκατάσταση αυτή ήταν επιλεκτική. Οι βασικοί πολιτικοί αντίπαλοι του Στάλιν (όπως οι Μπουχάριν, Ζινόβιεφ, Κάμενεφ και Τρότσκι) δεν αποκαταστάθηκαν, σε αυτήν την φάση.
Η Περεστρόικα του Γκορμπατσώφ (1987–1991). Υπό την ηγεσία του Μιχαήλ Γκορμπατσώφ, η διαδικασία ολοκληρώθηκε. Το 1988 και το 1989 εκδόθηκαν ειδικά διατάγματα, που ακύρωσαν τις αποφάσεις των εξωδικαστικών οργάνων (των περίφημων «τροϊκών» της Νι-Κα-Βε-Ντε). Τότε, αποκαταστάθηκαν νομικά και κομματικά οι κορυφαίοι ηγέτες της «παλιάς φρουράς» των Μπολσεβίκων, όπως ο Νικολάι Μπουχάριν και άλλοι.
Μετά την διάλυση της ΕΣΣΔ (1991 και έπειτα). Τον Οκτώβριο του 1991, ψηφίστηκε ο ρωσικός νόμος «Περί αποκατάστασης των θυμάτων των πολιτικών διώξεων», ο οποίος αυτοματοποίησε την διαδικασία, για εκατομμύρια πολίτες. Ο Λέων Τρότσκι αποκαταστάθηκε, νομικά – όχι, κομματικά -, από την ρωσική Γενική Εισαγγελία το 2001. Τι σήμαινε η απόφαση; Ακυρώθηκαν όλες οι κατηγορίες της εποχής του Στάλιν, που παρουσίαζαν τον Τρότσκι ως «κατάσκοπο», «τρομοκράτη» και «σαμποτέρ», ως εντελώς κατασκευασμένες και παράνομες.
Ιστορικές Διαδρομές.
7. Αναδιοργάνωση του Κόκκινου Στρατού.
Η αναδιοργάνωση του Κόκκινου Στρατού το 1940 κρίθηκε επιτακτική κυρίως λόγω των σοβαρών αδυναμιών και των απωλειών που αποκαλύφθηκαν κατά τον Σοβιετοφινλανδικό Πόλεμο (Χειμερινός Πόλεμος, 1939–1940). Η φτωχή επιχειρησιακή απόδοση απέναντι σε έναν πολύ μικρότερο στρατό ανάγκασε τη σοβιετική ηγεσία να αναγνωρίσει ότι ο στρατός δεν ήταν έτοιμος για έναν σύγχρονο, μεγάλης κλίμακας πόλεμο. Οι βασικότεροι λόγοι που επέβαλαν την αναδιοργάνωση ήταν:
Οι συνέπειες των Μεγάλων Εκκαθαρίσεων (1937–1939): Οι σταλινικές διώξεις είχαν εξοντώσει ένα τεράστιο ποσοστό της έμπειρης στρατιωτικής ηγεσίας. Οι αξιωματικοί που τους αντικατέστησαν ανέβηκαν βιαστικά σε βαθμούς, ήταν νεαροί, χωρίς εμπειρία στη διοίκηση μεγάλων, μηχανοκίνητων σχηματισμών και φοβούνταν να αναλάβουν πρωτοβουλίες στο πεδίο της μάχης.
Η ανάγκη αποκατάστασης της πειθαρχίας: Το σύστημα της «διπλής διοίκησης» (όπου οι πολιτικοί επίτροποι είχαν δικαίωμα βέτο στις αποφάσεις των στρατιωτικών διοικητών) προκαλούσε σύγχυση και καθυστερήσεις. Το 1940 επανήλθε η αρχή της μονοπρόσωπης διοίκησης και αποκαταστάθηκαν οι παραδοσιακοί στρατιωτικοί βαθμοί (όπως του Στρατηγού και του Ναυάρχου) για να ενισχυθεί το κύρος των αξιωματικών.
Η ραγδαία και ανεξέλεγκτη επέκταση: Με τον νόμο περί καθολικής στρατιωτικής θητείας του 1939, ο Κόκκινος Στρατός διογκώθηκε από το 1,6 εκατομμύριο στα 5 εκατομμύρια στρατιώτες. Η ανάπτυξη αυτή ξεπέρασε τις δυνατότητες εκπαίδευσης της χώρας, με αποτέλεσμα οι νεοσύλλεκτοι να είναι εντελώς απροετοίμαστοι για μάχη.
Τακτικά και τεχνολογικά διδάγματα από την Ευρώπη: Οι σαρωτικές επιτυχίες του γερμανικού Blitzkrieg (Κεραυνοβόλος Πόλεμος) στη Γαλλία και την Πολωνία το 1939–1940 έδειξαν στη Μόσχα τη σημασία του συντονισμού τανκς, πυροβολικού και αεροπορίας. Ο Κόκκινος Στρατός είχε διαλύσει λανθασμένα τα μεγάλα αυτόνομα σώματα τεθωρακισμένων του λίγο νωρίτερα, και το 1940 έτρεχε να τα επανιδρύσει βιαστικά.
Τον Μάιο του 1940, μετά τις σοβαρές αδυναμίες και τις βαριές απώλειες που εμφάνισε ο σοβιετικός στρατός στον Χειμερινό Πόλεμο εναντίον της Φινλανδίας, ο Ιωσήφ Στάλιν αντικατέστησε τον τότε Λαϊκό Κομισάριο Άμυνας Κλίμεντ Βοροσίλοφ με τον Σεμιον Τιμοσένκο. Στον Τιμοσένκο αποδόθηκε ο βαθμός του Στρατάρχη της Σοβιετικής Ένωσης και του ανατέθηκε το επείγον έργο του εκσυγχρονισμού και της ριζικής αναμόρφωσης των ενόπλων δυνάμεων, ενόψει της διαφαινόμενης σύγκρουσης με τη ναζιστική Γερμανία. Οι κυριότερες μεταρρυθμίσεις και αλλαγές που εισήγαγε περιλαμβάναν :
Αποκατάσταση της στρατιωτικής πειθαρχίας και ιεραρχίας: Επανάφερε τους παραδοσιακούς στρατιωτικούς βαθμούς των αξιωματικών και των στρατηγών που είχαν καταργηθεί μετά την Επανάσταση, και περιόρισε την εξουσία των πολιτικών κομισάρων, δίνοντας το προβάδισμα της λήψης αποφάσεων στο πεδίο της μάχης στους επαγγελματίες στρατιωτικούς.
Ρεαλιστική εκπαίδευση: Αντικατέστησε τις τυπικές παρελάσεις με σκληρές, ρεαλιστικές ασκήσεις μάχης υπό πραγματικές συνθήκες (όπως εκπαίδευση σε συνθήκες παγετού και οχύρωση θέσεων).
Αναδιοργάνωση των τεθωρακισμένων: Ξεκίνησε τη δημιουργία μεγάλων, αυτόνομων μηχανοκίνητων σωμάτων στρατού, διορθώνοντας την προηγούμενη λανθασμένη τακτική του διασκορπισμού των αρμάτων μάχης σε μικρές μονάδες πεζικού.
Η αναδιοργάνωση του Κόκκινου Στρατού το 1940 από τον Σεμιόν Τιμοσένκο ήταν μια δραματική προσπάθεια διάσωσης ενός στρατού που βρισκόταν στα πρόθυρα της κατάρρευσης. Οι μεταρρυθμίσεις που εφαρμόστηκαν από τον Μάιο του 1940 έως το καλοκαίρι του 1941…
Γιατί οι μεταρρυθμίσεις δεν απέδωσαν αμέσως το 1941; Αν και οι ιδέες του Τιμοσένκο ήταν σωστές, ο χρόνος δεν ήταν με το μέρος του. Όταν η Γερμανία εισέβαλε τον Ιούνιο του 1941 (Επιχείρηση Μπαρμπαρόσα), οι μεταρρυθμίσεις βρίσκονταν ακόμη στη μέση: Τα νέα Μηχανοκίνητα Σώματα ήταν τεράστια στα χαρτιά, αλλά στην πράξη δεν είχαν αρκετά φορτηγά, ασυρμάτους ή καύσιμα για να συντονιστούν. Λόγω της ραγδαίας επέκτασης του στρατού, το 75% των αξιωματικών είχε λιγότερο από έναν χρόνο εμπειρίας στη θέση του, με αποτέλεσμα να επικρατήσει πανικός και σύγχυση τις πρώτες εβδομάδες της εισβολής. Παρά τις αρχικές τεράστιες απώλειες του 1941, η βάση που έθεσε ο Τιμοσένκο το 1940 επέτρεψε στον Κόκκινο Στρατό να αντέξει την πίεση, να ανασυνταχθεί σταδιακά και τελικά να επικρατήσει στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο.
Φθινόπωρο 1944. Ελληνοαμερικανοί κομμάντος της OSS περιτριγυρισμένοι, από παιδιά, στην πόλη της Δράμας.
Η παρουσία των Ελληνοαμερικανών κομάντος της OSS (Office of Strategic Services - Γραφείο Στρατηγικών Υπηρεσιών), στην Δράμα, το φθινόπωρο του 1944, αποτελεί μια, από τις πιο συναρπαστικές και λιγότερο προβεβλημένες σελίδες της Εθνικής Αντίστασης.
Πρόκειται, για την Επιχειρησιακή Ομάδα (Operational Group) IV, μια ειδική μονάδα αποτελούμενη, από εθελοντές δεύτερης γενιάς Ελληνοαμερικανών του αμερικανικού στρατού, οι οποίοι είχαν στρατολογηθεί, αρχικά, από το 122ο Ανεξάρτητο Τάγμα Πεζικού, στο Camp Carson του Κολοράντο. Η 23μελής Επιχειρησιακή Ομάδα IV έπεσε, με αλεξίπτωτα, στο Οροπέδιο της Δράμας, στις 7 Σεπτεμβρίου 1944. Κύριος στόχος των αμερικανικών επιχειρησιακών ομάδων (OGs), στην Ελλάδα, στο πλαίσιο της ευρύτερης συμμαχικής επιχείρησης «Κιβωτός του Νώε» (Noah's Ark), ήταν η παρενόχληση, η καθυστέρηση και η πρόκληση φθορών, στα γερμανικά στρατεύματα Κατοχής, που αποσύρονταν, από τα Βαλκάνια. Οι άνδρες της OSS συνεργάστηκαν, στην περιοχή, με τις τοπικές δυνάμεις του ΕΑΜ/ΕΛΑΣ, οι οποίες είχαν αναλάβει τον έλεγχο, από τα αποχωρούντα βουλγαρικά στρατεύματα. Σε σύγκριση, με άλλες αμερικανικές ομάδες, που έδρασαν, στην κεντρική Ελλάδα, η δράση της Ομάδας IV, στην Δράμα, ήταν, σχετικά, σύντομη και περιορισμένη, καθώς η αποχώρηση των δυνάμεων του Άξονα, από την περιοχή, ολοκληρώθηκε, γρήγορα. Η μονάδα αναχώρησε, από την Ελλάδα. στις 9 Νοεμβρίου 1944. (Φωτ, Αρχείο John Giannaris).
18 Οκτωβρίου 1944. Άφιξη του Στρατηγού (κατά την Κατοχή έφερε τον βαθμό του Αντισυνταγματάρχη/Συνταγματάρχη και μεταπολεμικά του Στρατηγού-στην περιγραφή οι Βρετανοί τον αποκαλούν Στρατηγό) Βασίλη Καμάρα (ΕΔΕΣ) στην απελευθερωμένη Κέρκυρα. Στην φωτογραφία καταθέτει στεφάνι στο μνημείο της πόλης. Η άφιξή του συνέπεσε με τις ημέρες της απελευθέρωσης του νησιού από τις δυνάμεις Κατοχής. Κατέφθασε στην Κέρκυρα εν μέσω εορταστικής ατμόσφαιρας, περιτριγυρισμένος από ελληνικές και συμμαχικές σημαίες. Την ίδια ημέρα στο νησί βρισκόταν και ο εκπρόσωπος της Ελληνικής Κυβέρνησης, Λέων Μακκάς (διακρίνεται στη φωτογραφία, με πολιτική περιβολή) Ο Βασίλειος Καμάρας υπήρξε σημαντική στρατιωτική προσωπικότητα της Αντίστασης, έχοντας ηγηθεί των δυνάμεων του ΕΔΕΣ και σε άλλες κομβικές επιχειρήσεις, όπως η ιστορική μάχη της Μενίνας τον Αύγουστο του 1944. (IWM).
Ειδικό Δικαστήριο Δωσίλογων Θεσσαλονίκης. Ο Σούμπερτ, με επτά Σουμπερίτες, στο εδώλιο, 9.10.1947 (Το Φως, 10.10.1947)
Ο ΣΟΥΜΠΕΡΤ ΚΑΙ ΟΙ ΕΝΟΠΛΕΣ ΑΝΤΙΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΕΣ ΟΜΑΔΕΣ ΣΤΗΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ
Η Κρήτη δεν πρόσφερε έδαφος κατάλληλο για την ανάπτυξη παρόμοιων ομάδων, όπως
Ελλάδα, κυρίως, για δύο λόγους : πρώτον, οι κάτοικοι, στην μεγάλη πλειονότητα, ήσαν, σε υψηλό βαθμό, εμποτισμένοι, με την ιδεολογία του βενιζελισμού, που επέδρασε, κατασταλτικά, στην ανάπτυξη άλλων ιδεολογικών ρευμάτων και ιδιαίτερα, του κομμουνισμού. Οι βασιλόφρονες, οι μεταξικοί, οι οπαδοί του Λαϊκού και του Κομμουνιστικού κόμματος, σε όποια πόλη, ή χωριό, ζούσαν, ήσαν, πάντα, μια ελάχιστη περιθωριοποιημένη μερίδα, η οποία γενικά τήρησε ουδετερότητα, κατά την Κατοχή και δεύτερον, στην Κρήτη, εν αντιθέσει, με την Βόρεια Ελλάδα, δεν σημειώθηκε εγκατάσταση ποντιακού πληθυσμού, ελληνόφωνου και τουρκόφωνου, ο οποίος, λόγω της ιδιάζουσας ιδεολογίας και παράδοσής του, έπαιξε πρωτεύοντα ρόλο, στην αντιεαμική, αντικομμουστική συνεργασία, με τον Γερμανό κατακτητή.
Στην Βόρεια Ελλάδα, το 70% των εθνικιστικών-αντικομμουνιστών οπλαρχηγών ήταν ποντιακής καταγωγής και ένας σημαντικός αριθμός Ποντίων εντάχθηκε, στα εθνικιστικά τάγματα και στο «Σώμα Κυνηγών» του Επιλοχία Σούμπερτ.
Το αρχαιότερο σώμα, που συγκροτήθηκε την άνοιξη του 1943, κατόπιν διαταγής του Στρατιωτικού Διοικητή Θεσσαλονίκης Αιγαίου, ήταν του απότακτου Συνταγματάρχη Γεωργίου Πούλου, του πιο φανατικού λάτρη των ιδανικών του γερμανικού εθνικοσοσιαλισμού – τέλεσε αρχηγός του ναζιστικού σχηματισμού ΕΕΕ «Εθνική Ένωσις "Η Ελλάς”» -, άσπονδου διώκτη του κομμουνισμού και του ληστρικότερου εθνικιστή οπλαρχηγού.
Στο «Εθελοντικό Τάγμα» του Πούλου, εντάχθηκαν 300, περίπου, γερμανοντυμένοι άνδρες, κατά το πλείστον τυχοδιώκτες καιροσκόποι, με βλέψεις, στον γρήγορο πλουτισμό, διάφοροι εγκληματίες και άτομα, που πιέζονταν, ή καταδιώκονταν, από τον ΕΛΑΣ, ως «αντιδραστικοί», από την Θεσσαλονίκη και άλλα μέρη της Μακεδονίας, ιδιαίτερα, από προσφυγικά χωριά της Πτολεμαΐδας.
Η Βέρμαχτ θεωρούσε το τάγμα αυτό τμήμα του γερμανικού στρατού, καθότι «οποιαδήποτε βία, εναντίον του τάγματος Πούλου θα θεωρηθεί βία, εναντίον του γερμανικού στρατού». Ο Πούλος εργάσθηκε, εντατικά, με λόγια και με πράξεις, για την επιτυχία των γερμανικών όπλων, συχνά, συμμετέχοντας, με γερμανικά στρατεύματα, σε επιχειρήσεις, εναντίον περιοχών της Κεντρικής και Δυτικής Μακεδονίας, κατά τις οποίες αποσπάσματα Πουλικών πρωτοστάτησαν, σε εγκλήματα, κατά των αμάχων. Στον νομό Κοζάνης, τον Ιούλιο 1943, Πουλικοί πυρπόλησαν, λεηλάτησαν και ενήργησαν ομαδικές εκτελέσεις των κατοίκων δέκα, περίπου, χωριών. Η Θεσσαλονίκη, έδρα του Πούλου, μέχρι την άνοιξη 1944 (από το καλοκαίρι 1943, ο Πούλος, συχνά, δημιουργούσε προσωρινές έδρες, σε μικρότερες πόλεις της Κεντρικής και Δυτικής Μακεδονίας), έγινε το θέατρο της εγκληματικής δράσης του ίδιου και των ανδρών του, οι οποίοι ενεργούσαν, ελεύθερα και ανεξέλεγκτα, όχι, μόνον, εναντίον των επικηρυγμένων εχθρών τους, αλλά και
εναντίον όσων υποψιάζονταν ότι μπορούσαν να ήταν αντιστασιακοί, μολονότι, συχνά, «εθνικόφρονες».
Πολλοί Θεσσαλονικείς υποβλήθηκαν, σε φρικτά βασανιστήρια, στα κρατητήρια, επί της οδού Παύλου Μελά 32, και άλλοι έχασαν την ζωή τους, από τις σφαίρες των Πουλικών. Το Μάιο 1944, ο Πούλος εγκαταστάθηκε, στην Κρύα Βρύση του νομού Πέλλας, την οποία μετέτρεψε, σε απόρθητο αντικομμουνιστικό φρούριο, για να ελέγχει την περιοχή Γιαννιτσών, σε συνεργασία, με άλλα εθνικιστικά τμήματα, όπως αυτά του Κύρου Γραμματικόπουλου, του Στέργιου Σκαπέρδα και του Φριτς Σούμπερτ.
Ο Πόντιος Κύρος Γραμματικόπουλος, αυτοκινητιστής, από την Δράμα, είχε, από νωρίς, τόσο πολύ επηρεασθεί, από τις ιδέες του ναζισμού, ώστε έγινε «πιο Γερμανός, από τους Γερμανούς», πολεμώντας, ως ανθυπολοχαγός της Βέρμαχτ, στην Φινλανδία, Κρήτη, Αφρική και στο ρωσικό μέτωπο. Όπως ο Πούλος, ο Γραμματικόπουλος έγινε ένας, από τους πιο μάχιμους διώκτες του «επάρατου εβραιομπολσεβικισμού», καταβάλλοντας, κάθε προσπάθεια, για την επικράτηση του γερμανικού ιμπεριαλισμού. «Ας ευχηθώμεν όλοι οι λαοί της Ευρώπης και ιδιαιτέρως ημείς οι Έλληνες την πλήρην Νίκην των όπλων του Άξονος», έγραψε τον Μάρτιο του 1943, στην γερμανόφιλη εφημερίδα «Νέα Ευρώπη».
Στην Θεσσαλονίκη, όπου εγκαταστάθηκε, με την οικογένειά του, στις αρχές του 1943, ως πράκτορας της «Γκεστάπο» (Μυστικής Στρατιωτικής Αστυνομίας), ενήργησε πολλές συλλήψεις και εκτελέσεις, για τις οποίες οι γερμανικές αρχές τον αντάμειψαν, με την παραχώρηση εβραϊκού καταστήματος. Τότε, συγκρότησε ένοπλη ομάδα, κυρίως, από Ποντίους των περιοχών Δράμας και Κιλκίς, την οποία έθεσε, στην διάθεση των Γερμανών, συμμετέχοντας, σε επιχειρήσεις τους. Στην επιχείρηση, στο Πάικο, στις αρχές Ιανουαρίου 1944, ο Γραμματικόπουλος εξόπλισε τους τουρκόφωνους κατοίκους της Αραβησσού (Όμπαρ) και απέστειλε τους «συνεργάτες των ανταρτών», στις φυλακές του «Παύλου Μελά», προκαλώντας τα σκληρά αντίποινα του ΕΛΑΣ, στην Αραβησσό, στις αρχές Φεβρουαρίου. Ο Γραμματικόπουλος, στον κάμπο των Γιαννιτσών, από την άνοιξη του 1944, εμφανίσθηκε, με τον τίτλο του συντονιστή των εθνικιστικών ομάδων της περιοχής. Την περίοδο αυτή, μεταφέρθηκε, στα Γιαννιτσά, όπου, για πρώτη φορά, συναντήθηκε με τον, άρτι, αφιχθέντα Φριτς Σούμπερτ, με τον οποίο δημιούργησε στενή φιλία και συνεργασία, μέχρι το τέλος της Κατοχής.
Πηγή κειμένου και φωτογραφίας : Θανάσης Σ. Φωτίου: Η ναζιστική τρομοκρατία στην Ελλάδα, εκδόσεις "Επίκεντρο ".
Το 1950, το Βέλγιο ψήφισε, για το, αν ο βασιλιάς του έπρεπε να επιστρέψει, στην εξουσία και τα αποτελέσματα αποκάλυψαν, μια βαθιά περιφερειακή διαίρεση. Στις 12 Μαρτίου, οι Βέλγοι ρωτήθηκαν, αν ο βασιλιάς Λεοπόλδος Γ' θα έπρεπε να ξαναλάβει τις συνταγματικές του εξουσίες, μετά από χρόνια διαμαχών, για την στάση του, κατά την διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου.
Τον Μάιο του 1940, ο Λεοπόλδος είχε παραδοθεί, στην ναζιστική Γερμανία και παρέμεινε, στην κατεχόμενη χώρα, ενώ η βελγική κυβέρνηση συνέχισε τον πόλεμο, από την εξορία. Το δημοψήφισμα έφερε εθνική πλειοψηφία, υπέρ της επιστροφής του, με 57,68% να ψηφίζει «Ναι» και 42,32% «Όχι». Ωστόσο, η γεωγραφική διαίρεση ήταν εντυπωσιακή : περίπου, το 72% των ψηφοφόρων, στην Φλάνδρα, στήριξε τον βασιλιά, σε σύγκριση με μόλις 42% στην Βαλλονία και 48%, στις Βρυξέλλες.
Τα αποτελέσματα ανέδειξαν τις εντάσεις, ανάμεσα, στον ολλανδόφωνο βορρά και τον γαλλόφωνο νότο του Βελγίου. Παρά την νίκη, στο δημοψήφισμα, η επιστροφή του Λεοπόλδου, τον Ιούλιο του 1950, πυροδότησε γενικευμένες απεργίες, διαδηλώσεις και βίαιες συγκρούσεις, ιδιαίτερα, στην Βαλλονία. Αντιμέτωπος, με μια κλιμακούμενη πολιτική κρίση, μεταβίβασε τις βασιλικές εξουσίες στον γιο του, τον Μποντουέν, τον Αύγουστο του 1950 και παραιτήθηκε, επίσημα, τον Ιούλιο του 1951. Το επεισόδιο έγινε γνωστό, ως το «Βασιλικό Ζήτημα» (Royal Question), μία, από τις πιο σημαντικές πολιτικές κρίσεις, στην σύγχρονη βελγική ιστορία.
Η πανέμορφη Χανιώτισα Νταίζη Μαυράκη.
17 χρονών Στάρ Ελλάς, το 1952. Δεύτερη επιλαχούσα Μις Υφήλιος, στο Long Beach των ΗΠΑ.
Εδώ, δίπλα, στον Βασίλη Διαμαντόπουλο, στην μοναδική, αλλά αξιοπρεπέστατη συμμετοχή της, στον κινηματογράφο, στην ταινία "Νυχτερινή περιπέτεια" του Αγγελου Τερζάκη.
Γεννήθηκε, το 1935 και απεβίωσε, το 2018.
George Barberis.
Ή Χρυση εποχή τού κινηματογράφου - θεάτρου.
Η μεγάλη κυρία του ελληνικού θεάτρου Νόνικα Γαληνέα με τον πατέρα της Πέτρο, δικηγόρο από την Καρδαμύλη Μεσσηνίας, στον πρώτο της γάμο με τον ψυχίατρο Νίκο Μουτούση στα μέσα της δεκαετίας του '50 στην Κηφισιά. Η τελετή έμοιαζε βγαλμένη από κιν/φική σκηνή, με τη νεαρή νύφη να εντυπωσιάζει φορώντας ένα υπέροχο νυφικό του ιταλικού οίκου Gattinoni, κεντημένο με πέρλες, το οποίο συμπλήρωνε ένα εντυπωσιακό δαντελένιο πέπλο οικογενειακής κληρονομιάς. Όπως αφηγείται η ίδια στην αυτοβιογραφία της «Η ζωή μου», τα νεανικά της χρόνια μοιράστηκαν ανάμεσα στη Φλωρεντία και τη Ζυρίχη όπου ολοκλήρωσε τις σπουδές της. Αργότερα εγκαταστάθηκε στο Λονδίνο, ακολουθώντας την προτροπή του στενού της φίλου Ανδρέα Βουτσινά και φοίτησε στη δραματική σχολή Webber Douglas School of Singing and Dramatic Art. Επιστρέφοντας στην Ελλάδα γνώρισε τον Νίκο Μουτούση, έναν ιδιαίτερα γοητευτικό νέο γιατρό της αθηναϊκής κοινωνίας. Η γνωριμία τους εξελίχθηκε γρήγορα σε έναν μεγάλο έρωτα και σύντομα ακολούθησε ο γάμος. Η κοινή τους ζωή συνεχίστηκε στο Παρίσι, όπου ο σύζυγός της ειδικευόταν περαιτέρω στην Ιατρική. Εκεί γεννήθηκαν οι δίδυμες κόρες τους, η Αλέξια και η Αριέττα Μουτούση, η οποία αργότερα ακολούθησε με επιτυχία τον δρόμο της υποκριτικής. Καθοριστική για την πορεία της Νόνικας υπήρξε μια τυχαία συνομιλία κατά τη διάρκεια αεροπορικού ταξιδιού προς την Ελλάδα. Ένας Έλληνας πολιτικός εξέφρασε την άποψη πως όποιος μέχρι τα 25 του χρόνια δεν έχει αποφασίσει ποια κατεύθυνση θέλει να ακολουθήσει στη ζωή του, έχει ήδη χάσει τον προσανατολισμό του. Η φράση αυτή στάθηκε αφορμή για να στραφεί αποφασιστικά προς την υποκριτική. Ύστερα από πέντε χρόνια γάμου, οι έντονες διαφορές και η ασυμβατότητα χαρακτήρων οδήγησαν το ζευγάρι στον χωρισμό. Η Νόνικα επέστρεψε στην Αθήνα μαζί με τις δύο κόρες της, ενώ κυοφορούσε την τρίτη της κόρη, την επίσης αξιόλογη ηθοποιό Αμαλία Μουτούση. Η εισαγωγή της στο Θέατρο Τέχνης και η μαθητεία της δίπλα στον Κουν άνοιξαν τον δρόμο για μια λαμπρή θεατρική διαδρομή. Με σημαντικούς ρόλους ρεπερτορίου και ερμηνείες υψηλού επιπέδου, καθιερώθηκε ως μία από τις πιο εκλεκτές μορφές του ελληνικού θεάτρου, γνωστή για την αρχοντική της παρουσία, την καλλιέργεια και την ποιότητά της.
Πηγή: arisloupasis
Grace Kelly και Μαρία Κάλλας σε ξένοιαστη στιγμή, με τα παιδιά της πριγκίπισσας του Μονακό, Καρολίνα και Αλβέρτο, το καλοκαίρι του 1961. Το πριγκιπικό ζεύγος του Μονακό είχε, μια στενή φιλική σχέση, με την ντίβα της όπερας, που ξεκίνησε την εποχή του έρωτα της, με τον Αριστοτέλη Ωνάση, που είχε τότε, μια στενή συνεργασία, με τον πρίγκιπα Ρενιέ. Η Γκρέις έμοιαζε ενθουσιασμένη, που μετά, τον χωρισμό του, από την Τίνα Λιβανού, η μόνιμη συνοδός του Έλληνα εφοπλιστή ήταν η Μαρία Κάλλας. Εξέχουσα εκπρόσωπος του λυρικού τραγουδιού, ιέρεια μιας υψηλής τέχνης, ήταν, ακριβώς, το είδος του ανθρώπου, που ήθελε να έχει, κοντά της, η πριγκίπισσα, μια, εξίσου, καλλιτεχνική φύση, που, πλέον, όμως, είχε έναν νέο ρόλο και ίσως, νοσταλγούσε τις ασχολίες του παρελθόντος.
Η φιλία των Γκριμάλντι συνεχίστηκε, ωστόσο και μετά το τέλος του δεσμού της, με τον Ωνάση, με την Μαρία Κάλλας να είναι τακτική προσκεκλημένη των Γκριμάλντι.
Elena's Diary
Στην πλατεία Κολωνακίου, στο «Βυζάντιο», σύχναζαν όλοι οι σημαντικοί πολιτικοί και όλα τα ανερχόμενα αστεράκια του θεάτρου και της μουσικής. Εκεί, μεγαλουργούσε και ο Μπάμπης, ο ιδιότυπος μετρ του μαγαζιού. Αεικίνητος, μέσα, στο μαύρο παντελόνι και το μπορντό σακάκι του, ο Μπάμπης, όλα ήθελε να τα ελέγχει. Έτσι, έτρεχε, εδώ, έτρεχε, εκεί, 1,70 ύψος άνθρωπος. Με σπάνιο ύφος, με ίσιο περιποιημένο μαλλί και ένα παπιγιόν μεγάλο, σαν προπέλα, έκανε, πάντα, εντύπωση. Κοντά, σε όλα τα προσόντα του, ήταν και μέγας ψυχολόγος. Κάθε φορά έβλεπε, στα μάτια, τους πελάτες και ήξερε, αμέσως, πώς να τους φερθεί. – τί θα πάρετε, παρακαλώ, Καρέζη, Λάσκαρη, ή Βουγιουκλάκη; – τίποτα άλλο δεν διαθέτει το κατάστημα; – πως, πως, έχουμε και Μπάρκουλη και Αλεξανδράκη, Σκίτσο : Τηλέμαχος Ρομπάκης. Η δράση του ξεκινούσε, συνήθως, μετά τα μεσάνυχτα. Τέτοια ώρα η Αθήνα γινόταν, πιο, γλυκιά και πιο χιουμορίστρια. Τέτοια ώρα, έρχονταν και τ’ αστεράκια να κάνουν τις δημόσιες σχέσεις και να φάνε την σοκολατίνα τους. Ο Μπάμπης ήξερε να τα διαφημίζει και να τ΄ ανεβάζει, στον έβδομο ουρανό. Μέσα, από τους πολλούς πελάτες του «Βυζαντίου», ξεχώριζε η Αλίκη Βουγιουκλάκη. Μόλις, τελείωνε την παράσταση, η πρωταγωνίστρια ανέβαινε, στο «Βυζάντιο», να φάει το γλυκό της. Πιο πολύ, όμως, αδημονούσε να πειράξει τον σπιρτόζο μετρ.
-Μπάμπη, γρήγορα, ένα Βουγιουκλάκη περιποιημένο
-Πρώτη φορά βλέπω γατούλα, με την ροζ μυτούλα, να τρώει τόσα γλυκά.
– Να ‘χει και γαρνιτούρα εκείνο το φρούτο.
– Θα ‘χει και ρίκοκο, βερύκοκο και πετροκέρασο
– Κι ύστερα, μου λες πως δεν κάνεις για θέατρο. Την άλλη σεζόν θα σε πάρω, στον θίασό μου
– Και στον δικό μου, ποιός θα παίζει;.
THN ΞΕΧΑΣΑΝ ΟΛΟΙ ΕΚΤΟΣ ΑΠ' ΤΟΝ ΒΟΥΤΣΑ: Η ΗΘΟΠΟΙΟΣ ΠΟΥ ΓΟΗΤΕΥΣΕ ΤΟΝ ΚΑΡΑΜΑΝΛΗ ΕΦΥΓΕ ΤΥΛΙΓΜΕΝΗ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΞΙΑ.
Μια ηθοποιός με σπάνιο ήθος και ποιότητα.
Γεννήθηκε στην τότε Ανατολική Ρωμυλία. Ήταν το 1910. Στα 13 της είχε μείνει ορφανή από γονείς. Η ίδια δεν μπόρεσε να κάνει ποτέ οικογένεια. Πέρασε την παιδική της ηλικία και το τέλος της ζωής της μόνη. Και στο ενδιάμεσο βρήκε έναν γιο. Αυτή ήταν η ηθοποιός Μαίρη Μεταξά.
Πρόκειται για μια ηθοποιό που κατ΄όνομα την θυμούνται μόνο πολύ μεγάλοι ηλικιακά. Αλλά μόλις δεις το πρόσωπό της, τότε το συνδέεις με το όνομα.
Έμεινε στη μνημή του κοινού ως η Πολίτισσα μάνα του Βουτσά από την ταινία Νύχτα Γάμου. Η εικόνα της εμφανίζεται πάντοτε με τον Βουτσά κάπου στο πλάι της. Η καριέρα της ως ηθοποιός στο σινεμά, ήταν ένα preview από το τελείωμα της, στο οποίο πάλι υπήρχε μόνο ο Κώστας Βουτσάς.
Η Μαίρη Μεταξά ξεκίνησε να δουλεύει σε θεατρικά μπουλούκια στα 13-14 της, όταν παράτησε τις Καλόγριες, όπου μαθήτευε. Σε αυτό το διάστημα είχε εκφράσει και ένα πάθος για το μπαλέτο και γρήγορα διέπρεψε ως μπαλαρίνα.
Αυτό ήταν το διαβατήριό της για το μουσικό θέατρο και συνολικά για το θέατρο, στο οποίο είχε μικρούς ως μεσαίους ρόλους κάθε χρόνο. Δεν μπόρεσε ποτέ να κάνει το βήμα παραπάνω ως όνομα, αλλά δεν την ένοιαζε ποτέ. Την ένοιαζε να ζει αξιοπρεπώς, να μπορεί να βγάζει τα προς το ζην.
Γι΄αυτό και κάποια στιγμή, πριν εμφανιστεί ο κινηματογράφος στη ζωή της, ήταν κοντά στη σύνταξη και για να εξασφαλίσει μερικά ακόμα ένσημα, έπιασε δουλειά στην Πρόνοια του Δήμου Αθηναίων, προκειμένου και να συμπληρώνει το εισόδημα της.
Από την θεατρική της πορεία υπάρχει και ιστορία-δείγμα του πόσο ταπεινή ήταν και πόσο έβλεπε την υποκριτική ως ένα επάγγελμα κι όχι ως τη λάμψη που αποτελούσε για άλλους.
Τη δική της ανακάλυψη, μαζί με του Κώστα Βουτσά, την έκανε η θιασάρχης Καλή Καλό, η οποία έχει αποφασίσει να χτίσει έναν θίασο και σε αυτόν να βάλει την καρατερίστα Γκόλφω Μπίνη.
Μια μέρα όμως, εμφανίζεται στο σπίτι της γονυπετής και με παρακαλετά η Μαίρη Μεταξά και την ικετεύει να την συμπεριλάβει στον θίασο για να συμπληρώσει τρεις μήνες για τη σύνταξή της.
«Δεν έχω κανέναν άλλο στον κόσμο, θα πεθάνω, αν δε με βοηθήσεις!», της είπε.
«Λέγομαι Μαίρη Μεταξά. Δεν είμαι γνωστή ηθοποιός και μου λείπουν τρεις μήνες να συμπληρώσω τα ένσημά μου για να πάρω τη σύνταξή μου. Σε παρακαλώ παιδί μου, θα κάνεις μεγάλο ψυχικό αν με πάρεις. Και από μένα, ό,τι θέλεις. Να σου σιδερώνω, να σου πλένω! Θα κάνω ό,τι μπορώ»!
Μετά απ΄αυτό, η Καλό της εξηγεί πως δεν γίνεται να αθετήσει τη συμφωνία με τη Μπίνη. Η Μεταξά της λέει πως η Μπίνη δεν έχει ανάγκη τα λεφτά και λόγω του ότι είναι πιο γνωστή, θα βρει εύκολα αλλού δουλειά. Έτσι, η Καλό ζητάει από τη Μπίνη να ακυρώσουν τη συμφωνία τους και η Μπίνη με περίσσια καλοσύνη κάνει πίσω για χάρη της Μεταξά.
Λίγο αργότερα, σε μια παράσταση-επιθεώρηση των Αλέκου Σακελλάριου και Χρήστου Γιαννακόπουλου, το Πάρε Κόσμε, η Μαίρη Μεταξά εμφανιζόταν σε ένα νούμερο χωρίς να λέει τίποτα.
Όπως είχε αποκαλύψει ο Βουτσάς, μια μέρα πάει η Μεταξά στον Σακελλάριο και του ζητάει να της βάλουν έστω μια ατάκα. Φωνάζει τότε τον Γιαννακόπουλο ο Σακελλάριος και του εξηγεί τι γίνεται στο σκετς αυτό. Κι ο Γιαννακόπουλος, καπνίζοντας και πίνοντας ουίσκι, γυρίζει και του απαντά «Ε, μπαίνοντας ας πει ένα “No”».
Κάτι τέτοια είχαν δημιουργήσει για τη Μεταξά την εικόνα μιας αξιαγάπητης γυναίκας που αν τη γνώριζες, δεν ήθελες να την αφήσεις από κοντά σου. Και ο Βουτσάς και ο Δαλιανίδης αργότερα κινηματογραφικά, την είχαν πάντοτε στις σκέψεις τους.
Ο κινηματογράφος ήρθε για τη Μαίρη Μεταξά στα 48 της χρόνια και για 15-16 χρόνια ήταν πάντοτε το βασικό της εισόδημα.
Οι περισσότερες ταινίες της ήταν με τον Βουτσά ως γιο της ή γαμπρό της, όπως στο 20 Γυναίκες Κι Εγώ, και έφτασε να τον θεωρεί πραγματικό παιδί της κι εκείνος να την φροντίζει ως μαμά του.
Στη ζωή της δεν είχε κανέναν. Μόνη της συντροφιά το τσιγάρο της και η τράπουλα. Λόγω της συνήθειας που υπήρχε στα μπουλούκια και τους θιάσους, έπαιζε φανατικά κουμκάν. Σύζυγο δεν απέκτησε, παιδιά δεν έκανε, έμενε στην οδό Καλύμνου και δεν είχε και πολλές φιλίες. Ή, τουλάχιστον, δεν επιβίωσαν πολλές για να τη συντροφεύσουν ως το τέλος της ζωής της.
Στα 65 της είχε πια ξεχαστεί και επαγγελματικά και προσωπικά, με τον Βουτσά να παραμένει δίπλα της. Η Μαίρη Μεταξά δεν τη φοβόταν τη δουλειά και δεν δίστασε να δουλέψει ακόμα και ως παραδουλεύτρα.
Δεν έχανε ποτέ το ηθικό της. Όποτε έβλεπε κάποιον να γράφει κάποιο έργο, πάντοτε γύριζε να τον ρωτήσει αν θα γράψει τίποτα και για εκείνη.
Καθώς όλοι την έμαθαν με αυτή την ευτραφή μορφή, σε τέτοια ηλικία, θεωρήθηκε αφελώς πως η Μαίρη Μεταξά ήταν πάντοτε έτσι, ότι γεννήθηκε 60αρα τσουπωτή και καλοσυνάτη φιγούρα. Κι όμως, στα νιάτα της, πάντοτε με τα δεδομένα της εποχής, είχε υπάρξει ποθητή γυναίκα.
Μάλιστα, ανάμεσα στις κατακτήσεις της ήταν και ο Κωνσταντίνος Καραμανλής, με τον οποίο είχαν γνωριστεί όταν ήταν φοιτητής στη Νομική και ήταν μια κατάκτηση που την περηφανευόταν. Γι΄αυτό και την αφιέρωσή του σε μια φωτογραφία της με μαγιό, την είχε σε περίοπτη θέση στο σπίτι της.
«Μαιρούλα θα σ’ αγαπώ πάντα. Ο Κώστας σου», έγραφε.
Το τέλος της ζωής της γράφτηκε σκληρά. Ο Κώστας Βουτσάς την μεταφέρει στο νοσοκομείο κατόπιν δικής της απαίτησης και για ένα διάστημα αρκετών ετών την επισκέπτεται και ακούει τα σχολιανά του σαν γιος της, αν περάσει μέρα που δεν πάει να την δει.
Εκείνος το απολαμβάνει, χαίρεται με αυτή τη σχέση, αυτή την αγάπη.
Η Μαίρη Μεταξά δεν είχε διστάσει σε μια σπάνια συνέντευξή της να πει ανοιχτά πόση μοναξιά ένιωθε.
Τελικά το 1991 υπέκυψε στα σοβαρά αναπνευστικά προβλήματα, καθώς έπασχε από χρόνια αποφρακτική ανεπάρκεια, και πέθανε.
Στην κηδεία της, στον επικήδειο λόγο της ακούστηκε η φράση «Έφυγες τυλιγμένη στη μοναξιά. Αλλά ο θάνατος στην εποχή μας θέλει δημόσιες σχέσεις» διά στόματος Αρτέμη Μάτσα.
Αυτός ίσως ήταν ο λόγος που έμεινε εκτός δουλειάς. Ότι έδειχνε με μεγάλη ειλικρίνεια την ανάγκη της, ακόμα και την απελπισία της. Κι αυτό δυσκολεύει τους ανθρώπους.
"Έχουν περάσει πολλά χρόνια, από εκείνη την καταραμένη μέρα του 1989, αλλά υπάρχουν απώλειες, στις οποίες δεν συνηθίζεις, ποτέ.
Ο κόσμος θυμάται τον Gaetano Scirea, ως έναν, από τους μεγαλύτερους αμυντικούς, στην ιστορία του ποδοσφαίρου, έναν πρωταθλητή, ικανό να κερδίζει τον σεβασμό και την αγάπη, ακόμη και των αντιπάλων του.
Εγώ, όμως, θυμάμαι, κυρίως, τον άνδρα, που επέστρεφε, στο σπίτι, τον σύζυγο, με τον οποίο μοιραζόμουν την ζωή μου, τον υπέροχο πατέρα, που ήταν, για τον γιο μου Riccardo.
Είχαμε ακόμη, τόσα πολλά να ζήσουμε μαζί. Τόσα σχέδια, τόσα όνειρα, τόσες στιγμές, που μας στερήθηκαν, ξαφνικά.
Έμαθα να προχωράω, μπροστά, γιατί η ζωή, σου το επιβάλλει.
Είδα τον γιο μας να μεγαλώνει, να γίνεται άνδρας, να αντιμετωπίζει σημαντικές στιγμές, χωρίς να έχει τον πατέρα του, δίπλα του. Και πόσες φορές θα ήθελα ο Gaetano να ήταν, εκεί, έστω και μόνο, για μια αγκαλιά, μια συμβουλή, ένα χαμόγελο.
Ο χρόνος περνά, οι άνθρωποι αλλάζουν, η ζωή συνεχίζεται. Αλλά η αγάπη δεν γνωρίζει το πέρασμα των χρόνων.
Για όλους θα είναι, πάντα, ένας θρύλος της Γιουβέντους και του ιταλικού ποδοσφαίρου. Για εμάς, θα παραμείνει, απλά, ο Gaetano. Ένας σύζυγος, ένας μπαμπάς, η καρδιά της οικογένειάς μας.
Και αν μπορούσα να εκφράσω, μια μόνον, ευχή, θα ήταν να τον έχω, ξανά, εδώ, έστω και για μια μέρα".
Mariella Cavanna, σύζυγος του Gaetano Scirea.
𝝟𝝦𝝞𝝨𝝩𝝖 𝝩𝝤𝝪 𝝩𝝦𝝤𝝬𝝤𝝪 𝝩𝝜𝝨 𝝩𝝪𝝬𝝜𝝨: 𝝜 𝝚𝝣𝝖𝝫𝝖𝝢𝝞𝝨𝝜 𝝩𝝤𝝪 𝝥𝝞𝝤 𝝠𝝖𝝡𝝥𝝚𝝦𝝤𝝪 𝝟𝝤𝝦𝝞𝝩𝝨𝝞𝝤𝝪 𝝩𝝮𝝢 𝟵𝟬s.
Γύριζε τα κουτιά με τα γράμματα στο τηλεοπαιχνίδι «Τροχός της τύχης» επί 6,5 χρόνια στα 90s'. Με τη γλυκύτητα που τη διέκρινε, τα καθηλωτικά μάτια και το καλοσυνάτο χαμόγελο. Έμεινε γνωστή με το μικρό της όνομα. Κρίστα!
Η συμπαρουσιάστρια των Γιώργου Πολυχρονίου, Παύλου Χαϊκάλη και Δάνη Κατρανίδη διέθετε, μόνο, lovers. Ο ΑΝΤ1, νεοφερμένος, ακόμη, στις ζωές των Ελλήνων, είχε κερδίσει χιλιάδες τηλεθεατές, χάρη σ' εκείνη και το ευρηματικό πρόγραμμα. Ήταν κι αυτή η ξενική προφορά, που κινούσε την περιέργεια. Οι μεταγενέστεροι μπορούν να την παραλληλίσουν, με την Καλομοίρα.
Η Κρίστα γεννήθηκε, στο Λος Άντζελες και εργαζόταν, ως φωτομοντέλο. Ο... σπόρος έπεσε, από μία κοπέλα, που είχε επισκεφθεί το πρακτορείο της, στις ΗΠΑ. Την ρώτησε, αν επιθυμεί να έλθει, στην Αθήνα και εξέφρασε τη βεβαιότητα ότι θα δικαιωθεί, για την επιλογή της.
Στην άλλη άκρη του Ατλαντικού, συμμετείχε σε αρκετές διαφημίσεις. Το ίδιο συνέβη και στην Ελλάδα. Αρχικά, όμως, η κατάσταση ήταν δύσκολη. Αφού κύλησαν τρεις εβδομάδες, μετ' εμποδίων, ενημέρωσε τους ανθρώπους του πρακτορείου ότι θα φύγει.
Τότε, ο... τροχός γύρισε και η τύχη τής χαμογέλασε. Δύο άτομα εμφανίστηκαν, στον χώρο εργασίας της και ενημέρωσαν ότι αναζητείται μία κοπέλα, για το τηλεπαιχνίδι. «Ήμουν, στο κατάλληλο μέρος, την κατάλληλη στιγμή», έχει πει, σχετικά.
Η απάντηση της Κρίστα, στην κρούση, ήταν καταφατική, επομένως, πέρασε συνέντευξη, από τον Πάνο Ζώη, δηλαδή τον, μετέπειτα, σύζυγό της. Ο έτερος, που έδωσε το «παρών», στο πρακτορείο, ήταν ο Σάκης Γώγος. Σε αυτούς τους δύο, οφείλεται η παρουσία της, στην ελληνική TV. Ο Ζώης έκανε την οργάνωση και ο Γώγος την διεύθυνση της παραγωγής.
Στο πρώτο interview, τα γέλια δεν έλειψαν, αφού, όταν της ζήτησε να προσφέρει δώρο (για να διαπιστώσει, αν έχει την απαιτούμενη χάρη), η σχετική κίνηση έγινε με μια... γλάστρα, με κάκτο.
Δυο-τρεις ημέρες, αργότερα, την στιγμή, που βρισκόταν, στο γυμναστήριο, η Κρίστα δέχθηκε τηλεφώνημα, από το πρακτορείο. Είχε κερδίσει τις εντυπώσεις. Έκανε ντους και έφυγε, προκειμένου να γυρίσει ένα δοκιμαστικό video στον ΑΝΤ1. Έπρεπε να πείσει ότι «γράφει», στον φακό.
Στη συνέχεια, ο Μίνως Κυριακού την δέχθηκε, στο γραφείο του. Αρχικά, την τέσταρε. «Σε ήθελα, για τον "Τροχό της τύχης", αλλά, τώρα, σκέφτομαι κάτι άλλο, για σένα. Θέλω να βάλεις φόρμες και να κάνεις λίγο γυμναστική», της μήνυσε. Τότε, εκείνη σηκώθηκε για να φύγει και του είπε : «Συγγνώμη, αλλά νομίζω ότι αυτό δεν είναι, για μένα». Βλέποντας την αποφασιστικότητά της, ο ισχυρός άνδρας του καναλιού κατάλαβε ότι ήθελε πολύ τον ρόλο της συμπαρουσιάστριας και της ζήτησε να καθίσει.
Την επόμενη ημέρα, η Κρίστα δέχθηκε το λυτρωτικό, καταφατικό τηλεφώνημα. Η αντίδρασή της ήταν να ουρλιάξει, από χαρά. Το ίδιο βράδυ γιόρτασε την επιτυχία της, με άλλα φωτομοντέλα, με τα οποία είχαν καταλύσει, στο ίδιο ξενοδοχείο. Βγήκαν, έξω και το... κάψανε.
Η συνέχεια είναι γνωστή. Το κοινό την λάτρεψε. Οι άνθρωποι, που συνεργάστηκε, στο τηλεπαιχνίδι, μίλαγαν, με τα καλύτερα λόγια, για τον επαγγελματισμό και τον χαρακτήρα της. Αν δεν είχε την δυσκολία, με την ελληνική γλώσσα, θα μπορούσε να ήταν και παρουσιάστρια, υποστήριζαν κάποιοι.
Δεν άνοιγε, συχνά, το στόμα της, αλλά βάσει παρελθόντος, κάθε άλλο, παρά «γλάστρα» ήταν. Η Κρίστα σπούδασε αγγλική φιλολογία. Επέλεξε να ασχοληθεί, με το μόντελινγκ, προκειμένου να καλύπτει τα έξοδα των σπουδών της. Όταν έλαβε το πτυχίο της, πιθανότατα, εν έτει 1985, επικεντρώθηκε, επαγγελματικά, στις δημόσιες σχέσεις. Τελικά, όπως αποδείχθηκε, δεν ήταν αυτό, που ήθελε να ακολουθήσει.
Παράλληλα, βίωσε την εμπειρία της ηθοποιού, στο πειραματικό θέατρο, ωστόσο οι γονείς της δεν έβλεπαν, με καλό μάτι, την ενασχόληση, με την υποκριτική.
Τελικά, η Κρίστα επανήλθε, στο μόντελινγκ και, όπως προαναφέρθηκε, ήλθε, στην Αθήνα, για να αναζητήσει μία ζωή, που θα της ταίριαζε, περισσότερο.
«Η καρδιά μου νομίζω πως είναι ελληνική», έχει δηλώσει. Από το 1997, κι έπειτα, τα ίχνη της χάθηκαν. Μία πηγή την θέλει να έχει επιστρέψει, στις ΗΠΑ και να έχει επικεντρωθεί, είτε, στην ιατρική, είτε, στην παραϊατρική. Το μόνο σίγουρο είναι ότι και οι Έλληνες τηλεθεατές των 90s’ την έβαλαν, στην καρδιά τους.
Menshouse.gr
«𝝥𝝖𝝩𝝚𝝦𝝖, 𝝡𝝚 𝝝𝝚𝝮𝝦𝝤𝝪𝝢 𝝫𝝤𝝢𝝞𝝖 𝝜 𝝜𝝦𝝮𝝖;»: 𝝤 𝝪𝝥𝝖𝝠𝝠𝝜𝝠𝝤𝝨 𝝩𝝜𝝨 𝝚𝝦𝝩 𝝥𝝤𝝪 𝝜𝝩𝝖𝝢 𝗦𝗘𝗥𝗜𝗔𝗟 𝗞𝗜𝗟𝗟𝗘𝗥 𝝖𝝠𝝠𝝤𝝙𝝖𝝥𝝮𝝢.
Ήταν Οκτώβρης του 1999 όταν η Αθήνα ήρθε αντιμέτωπη με μία πρωτοφανή υπόθεση μαζικών επιθέσεων σε αλλοδαπούς του κέντρου, οι οποίοι έπεσαν αιμόφυρτοι στον δρόμο με αρκετές σφαίρες σφηνωμένες στο κορμί τους.
Αμέσως, οι Αρχές κατάλαβαν ότι η επιλογή ων θυμάτων δεν ήταν καθόλου τυχαία. Όλοι τους, βλέπεις, είχαν ένα κοινό χαρακτηριστικό: Δεν ήταν Έλληνες. Όσοι επέζησαν περιέγραψαν ακριβώς το ίδιο πρόσωπο να πατά τη σκανδάλη. Η Αστυνομία γνώριζε με τι είχε να κάνει.
Ήταν σαφές πως τα κίνητρα του αιμοσταγή εκτελεστή του κέντρου της Αθήνας ήταν ρατσιστικά. Εκτελεστή που είχε ελληνικό ονοματεπώνυμο: Παντελής Καζάκος.
Ποιος ήταν ο «ρατσιστής δολοφόνος»
Έτσι ακριβώς χαρακτήρισαν τον Καζάκο τα Μέσα ενημέρωσης. Πρόκειται για χαρακτηρισμό που ταίριαζε απόλυτα στην περίπτωσή του, με τον ίδιο να μην το αρνείται. Ναι, ήταν ρατσιστής και ένιωθε υπερήφανος γι’ αυτό. Στα δικά του μάτια, επιτελούσε κοινωνικό έργο. Θεωρούσε εθνικό του καθήκον να «ξεπαστρέψει όσους περισσότερους ξένους μπορούσε».
Ο χαρακτηρισμός «serial killer» που του αποδόθηκε, όμως, ήταν λανθασμένος καθώς νεκροί έπεσαν μόνο δύο από τους άνδρες που πυροβόλησε.
Επρόκειτο για ένα αγόρι 23 ετών, γιο αστυνομικού, που εργαζόταν ως υπάλληλος ασφαλείας στην ΕΡΤ, το οποίο στο παρελθόν είχε αντιμετωπίσει προβλήματα με τα ναρκωτικά. Το τελευταίο διάστημα ο Παντελής δήλωνε καθαρός έχοντας αποτοξινωθεί στη Θεραπευτική Κοινότητα «Στροφή», ενώ οι περισσότεροι από όσους εξέτασαν την περίπτωσή του δεν απέδωσαν την πράξη του σε πιθανά ψυχολογικά προβλήματα, μα σε αρρωστημένο μίσος προς οτιδήποτε ξένο.
Ένα μίσος που τα εννέα στο σύνολό τους θύματά του βίωσαν στη σάρκα τους. Τραγικός απολογισμός της δράσης του Καζάκου, δύο νεκροί και επτά τραυματίες εκ των οποίων οι δύο περνούν την υπόλοιπη ζωή τους σε αναπηρικό καροτσάκι.
Από τους υπόλοιπους, οι πιο πολλοί αντιμετωπίζουν μέχρι σήμερα πολλά προβλήματα, αφού η υγεία τους δεν κατάφερε να αποκατασταθεί πλήρως μετά τα χτυπήματα από το φονικό όπλο μάρκας Μπράουνινγκ που όπλισε ο Καζάκος.
Κι όλα αυτά μέσα σε τέσσερις μόλις ημέρες. Βάσει στοιχείων στης Ασφάλειας, όλες οι επιθέσεις έλαβαν χώρα μεταξύ 19ης και 22ας Οκτωβρίου του 1999.
Οι ώρες δράσης του «δολοφόνου με το Μπράουνινγκ» ήταν από τις 21:00 το βράδυ μέχρι τις 04:00 τα ξημερώματα της επόμενης ημέρας, με τον ίδιο να επιστρέφει κανονικά στη δουλειά του μετά το «πέρας της αποστολής».
Από τη Φυλής στη Λιοσίων και από το Μεταξουργείο στα Εξάρχεια, τον Κεραμεικό και την Κουμουνδούρου, ο ρατσιστής δολοφόνος σκορπούσε τον τρόμο στους δρόμους της Αθήνας. Ήσουν μετανάστης; Έπρεπε να πεθάνεις. Το ξεκαθάρισμα έπρεπε να γίνει. Έτσι πίστευε ο 23χρονος «ψυχοπαθής» - όπως θα δήλωσε αργότερα στη δίκη του.
«Έφυγα, από το σπίτι μου, με το πιστόλι, αποφασισμένος να σκοτώσω όποιον αλλοδαπό έβλεπα, στον δρόμο, γιατί το κακό, μ' αυτούς, έχει παραγίνει», παραδέχτηκε.
Τα θύματά του;
Χοσέβι, από το Κουρδιστάν (νεκρός).
Σαρίφ Μοχάμεντ από το Κουρδιστάν (τραυματίας).
Ρασούλ Γιουσέφ, από το Κουρδιστάν (τραυματίας)
Μάρκους Κόφι - Τόμι από τη Γκάνα (τραυματίας)
Νταντόν Μοχάμεντ από το Μπαγκλαντές, (τραυματίας, από σφαίρα στο πρόσωπο).
Ουντεσιάνι Τζορτζ, από την Γεωργία (νεκρός, από σφαίρα, στο στήθος).
Σαάντ Ελ Σαντί, από την Αίγυπτο (τραυματίας).
Αχμέντ Νεσάρ, από το Πακιστάν (τραυματίας, από σφαίρα, στον αυχένα).
Αμπντούλ Τίμοθι, από την Νιγηρία (τραυματίας).
«Στην Ελλάδα ήλθα, ως οικονομικός μετανάστης. Δεν θα παριστάνω, ούτε το θύμα, ούτε τον πολιτικό πρόσφυγα, για να κερδίσω την εύνοια του κόσμου. Όχι, όχι. Δουλειά έψαχνα, όταν αποφάσισα να φύγω, από την Νιγηρία. Και ήλθα, κανονικά, με βίζα, όχι, παράνομα. Δεν το λέω αυτό, για να κατακρίνω αυτούς, που έχουν έλθει, με αυτόν τον τρόπο. Κι εγώ θα το έκανα, αν δεν μπορούσα να κάνω, αλλιώς. Απλώς, έτυχε και μπόρεσα, τότε, να βγάλω βίζα.
Η δουλειά μου ήταν αυτή του μικροπωλητή, όταν δέχτηκα την επίθεση, από τον Καζάκο. Για να είμαι ειλικρινής, ποτέ μου δεν κατάλαβα το γιατί! Δεν κατάλαβα, ποτέ μου, γιατί τέτοιο μίσος, από αυτόν τον άνθρωπο, για άλλους ανθρώπους. Δεν κατάλαβα ποτέ μου, γιατί κάποιος μπορεί να πάρει ένα πιστόλι και να το στρέψει, κατά αγνώστων, για να τους σκοτώσει.
Δεν κατάλαβα, ποτέ και θα ήθελα πολύ να ξέρω, αν εκείνος ο άνθρωπος έφερε τον εαυτό του, στην θέση των θυμάτων του», δήλωσε, στην «Αυγή της Κυριακής» ο Αμπντούλ, 11 χρόνια, μετά την ωμή ρατσιστική βία, που δέχτηκε, όταν μια σφαίρα καρφώθηκε στην σπονδυλική του στήλη.
«Εγώ τον έχω συγχωρέσει, διότι είμαι χριστιανός. Το θέμα είναι, αν εκείνος έχει μετανιώσει, για το κακό, που προκάλεσε. Αλλά ό,τι και να έχει κάνει, είτε έχει μετανιώσει, είτε όχι, οι νεκροί δεν γυρίζουν, πίσω και οι μνήμες των ζωντανών δεν σβήνουν, εύκολα. Κακό πράγμα ο ρατσισμός, φίλε. Σε τυφλώνει και σε οδηγεί, με μαθηματική ακρίβεια, στο κακό. Και ο ρατσισμός δεν γνωρίζει εποχές. Όταν συνέβη το κακό, σε μας, δεν υπήρχε η σημερινή οικονομική κρίση και δεν κατηγορούσαν (οι ρατσιστές) τους μετανάστες ότι τους παίρνουν τις δουλειές.
Τότε, οι μετανάστες, μόνον, ‘έκλεβαν’ και ‘σκότωναν’. Έλα, όμως, που οι μετανάστες είναι, τόσο άνθρωποι, όσο και εκείνοι, που τους κατηγορούν. Άνθρωποι, με μερικές ανάγκες, παραπάνω. Άνθρωποι, που έφυγαν, από το σπίτι και την πατρίδα τους, για να βρουν μια καλύτερη τύχη, σε κάποια άλλη πατρίδα. Ο πραγματικός μετανάστης, εκείνος, που έχει σκοπό να προκόψει και να προοδεύει, τίμια και μόνο, με την δουλειά του, αγαπά το ίδιο, με την πατρίδα του, την χώρα, που τον φιλοξενεί.
Πατρίδα είναι η γη, που μας τρέφει και για τον μετανάστη, δεν μπορεί να συμβαίνει, διαφορετικά. Αλλοίμονο, σε μια πατρίδα, σε μια χώρα, σε ένα έθνος, που αρνείται την αγάπη και τον σεβασμό των ξένων του», συνέχισε.
«Εγώ είμαι ορθόδοξος, ρε!»
Αυτά, ακριβώς, ήσαν τα λόγια του εμμονικού δράστη, κάθε φορά, που πατούσε την σκανδάλη. Μάρτυρας, στην τελευταία επίθεση του Καζάκου, ήταν ένας 22χρονος ναρκομανής ναυτικός, από τον Πειραιά. Το όνομά του, Aπόστολος Aποστόλου.
«Tριγύριζα, στην Ομόνοια, τον συνάντησα, στις 4:00 το πρωί και μου είπε να τον ακολουθήσω, για να δω πώς εκτελούνται οι μυστικές αποστολές. Κατηφορίσαμε, προς την Πειραιώς. Συναντήσαμε έναν ξένο μελαμψό. Τον ακολουθήσαμε λίγο και μου λέει : ‘κοίτα τώρα!’». Έβγαλε, τότε, το πιστόλι και του έριξε τρεις», κατέθεσε, ενώ, κατά την προανάκριση, είπε, στην Αστυνομία πως ο Καζάκος είχε, επάνω του, μικροποσότητα ηρωίνης. Όπως και ο ίδιος, άλλωστε.
«Τους πυροβόλησα, γιατί δεν τους γουστάρω».
Απλά, λιτά, δίχως ίχνος μεταμέλειας. Ο Παντελής Καζάκος ομολόγησε, αμέσως, τις πράξεις του, μετά την σύλληψή του, που ακολούθησε, ύστερα, από καταδίωξη, στο κέντρο της Αθήνας, με την πρώτη του φράση να λέει όλα : «Δεν μετανιώνω».
Η σχέση του, με τη Χρυσή Αυγή δεν άργησε να γίνει γνωστή, όταν καθηγητής του, στο Λύκειο, κατέθεσε πως ο Καζάκος, ήδη, από νεαρή ηλικία, είχε εκφράσει τα ακροδεξιά του φρονήματα. Όπως είπε, πολλοί συμμαθητές του τον είχαν παρουσιάσει, ως μέλος της νεοναζιστικής οργάνωσης, ενώ την εμφάνισή της στην δίκη, έκανε, από τον συνήγορο Πολιτικής Αγωγής και μία φωτογραφία του ίδιου, με το πανό της Χρυσής Αυγής, στα χέρια, σε κάποια πορεία.
Ο πατέρας του, πάντως, δεν αναγνώρισε τον γιο του, στην συγκεκριμένη λήψη.
Ο Παντελής Καζάκος, από την μεριά του, δήλωσε δύο πράγματα : «Αμετανόητος» και «ψυχοπαθής».
«Τρελός; Μα οι τρελοί δεν ξέρουν να επιλέγουν. Αν, πράγματι, ήταν τρελός, είναι περισσότερο, από σίγουρο πως θα είχε πάρει, στο λαιμό του και Έλληνες, όχι, μόνο, μαύρους. Είναι, το λιγότερο, αστείο να το λέει κανείς αυτό. Τυφλός ναι, τρελός, σε καμία περίπτωση. Τυφλός, από το μίσος και τον ρατσισμό του», είναι η απάντηση του Νιγηριανού Αμπντούλ Τίμοθι, που, μέχρι σήμερα, δεν έχει ξεχάσει τον σωματικό και ψυχικό πόνο της βραδιάς εκείνης.
Επίθεση ανάπηρου θύματος, στον δικηγόρο του Καζάκου.
Ο ψυχίατρος του νοσοκομείου των Φυλακών Κορυδαλλού, Γιώργος Δημόπουλος, κατέθεσε, από την μεριά του, πως ο νεαρός δολοφόνος αλλοδαπών πάσχει, από σχιζοφρενική ψύχωση παρανοϊκού τύπου «που βρίσκεται, πλέον, σε ύφεση λόγω της θεραπευτικής αγωγής, που ακολουθεί».
Όπως κατέθεσε ο ψυχίατρος, ο Παντελής Καζάκος είχε μειωμένο καταλογισμό, όταν τον Οκτώβριο 1999, σκότωσε δύο αλλοδαπούς και τραυμάτισε άλλους επτά, με αποτέλεσμα πέντε, από αυτούς, να έχουν μείνει, με μόνιμο πρόβλημα αναπηρίας.
Ορισμένα, από τα θύματα, εμφανίστηκαν στην δίκη, σε τρομερά άσχημη ψυχολογική κατάσταση. Ένα εξ’ αυτών, ο Κούρδος Μοχάμεντ Σερί, που έμεινε καθηλωμένος, σε αναπηρικό καροτσάκι, επιτέθηκε, στον συνήγορο του Καζάκου και βουλευτή της Νέας Δημοκρατίας, Χρήστο Μαρκογιαννάκη, στο κυλικείο του Εφετείου, πετώντας του ένα φλιτζάνι καφέ.
Η οργή του ήταν τέτοια, που δεν μπορούσε να σκεφτεί, καθαρά ούτε στην θέα του δικηγόρου του ανθρώπου, που τον καταδίκασε, σε ακινησία. Ο συνήγορος τραυματίστηκε, ελαφρά, στην μύτη. «Το επεισόδιο δεν έλαβε διάσταση, καθώς ο κ. Μαρκογιαννάκης φέρεται να μην επιθυμεί την ποινική δίωξη του Κούρδου», έγραψε ο Τύπος της εποχής.
«Πατέρα, ο κόσμος, με θεωρεί ήρωα, ή φονιά;»
Μια ερώτηση, που, στο μυαλό του, είχε, ήδη, απαντηθεί. Μόνο, που η απάντηση εκείνη ήταν λανθασμένη. «Φονιά, σε λένε, παιδί μου…», ψέλλισε ο πατέρας του, γκρεμίζοντας τον κόσμο, που είχε φτιάξει, στο μυαλό του ο 23χρονος δράστης.
Η ποινή, που του επέβαλλε το Μεικτό Ορκωτό Δικαστήριο; Δις ισόβια και 25 χρόνια κάθειρξη, για ανθρωποκτονία, από πρόθεση, κατά συρροή και απόπειρα ανθρωποκτονίας. Το 2013 υπέβαλλε αίτημα αποφυλάκισης, αλλά, μάταια.
Η ιστορία του μεταφέρθηκε, στην μικρή οθόνη, στο επεισόδιο «Σκουπίδια» του «Κόκκινου Κύκλου», δια χειρός Πάνου Κοκκινόπουλου.
Τον Παντελή Καζάκο υποδύθηκε ο Γιώργος Γιαννόπουλος.
Υπάρχει μια μικρή χώρα, στην Ανατολική Ευρώπη, που δεν βρέχεται, από θάλασσα, δεν έχει βουνά, μιλάει μια λατινογενή γλώσσα, έχει μια αποσχισθείσα περιοχή, που μοιάζει να έχει ξεμείνει, σ'ενα σοβιετικό χρονοντούλαπο, μια αυτόνομη περιοχή, με τουρκόφωνους ορθόδοξους και διαθέτει ένα υπόγειο δίκτυο 200 χιλιομέτρων, γεμάτο κρασί.
Και σαν να μην έφταναν όλα αυτά, μας έχει χαρίσει το θρυλικό Numa Numa και τον απίθανο Epic Sax Guy. Πραγματικά, δεν ξέρω, ούτε το ένα ούτε, τον άλλον και ελπίζω να είναι σημαντικά.
Έδωσα τόσα στοιχεία, η Μολδαβία είναι ναι!
Συνορεύει, με την Ρουμανία και την Ουκρανία και απέχει λίγα, μόλις, χιλιόμετρα, από την Μαύρη Θάλασσα, χωρίς, όμως, να διαθέτει ακτογραμμή.
Ούτε εντυπωσιακά βουνά, θα βρείτε εδώ. Το ψηλότερο σημείο εντοπίζεται, στον λόφο Μπαλανέστι, μόλις, στα 430 μέτρα, υψόμετρο. Το μεγαλύτερο μέρος της χώρας καλύπτεται, από εύφορες πεδιάδες και χαμηλούς λόφους.
Το μυστικό της βρίσκεται, στο χώμα της και το περίφημο τσερνοζιόμ (μαύρη γη, στα ελληνικά), ένα, από τα πιο γόνιμα εδάφη του πλανήτη, που ευνοεί, ιδιαίτερα, την γεωργία και την αμπελουργία.
Δεν έχει θάλασσα, αλλά έχει λιμάνι! Στο Τζιουρτζιουλέστι, στα νότια, η Μολδαβία διαθέτει μια τόση όση πρόσβαση, στον Δούναβη, μήκους, περίπου, 450 μέτρων. Χάρη σε αυτήν, τα πλοία της μπορούν να φθάσουν, μέχρι την Μαύρη Θάλασσα.
Η ονομασία Μολδαβία προέρχεται από το ομώνυμο μεσαιωνικό πριγκιπάτο, που με την σειρά του, πήρε το όνομά του, από τον ποταμό Μολδόβα (μην τον μπερδέψετε, με τον Μολδάβα της Πράγας).
Μια σημαντική λεπτομέρεια... ο ποταμός βρίσκεται, σήμερα, εξ ολοκλήρου, στην Ρουμανία!
Σύμφωνα με τον θρύλο, το όνομά του προέρχεται, από την Molda, την σκυλίτσα του πρώτου βοεβόδα της Μολδαβίας (Ντράγκος), που χάθηκε, κατά την διάρκεια ενός κυνηγιού ενός άγριου βοδιού.
Η ιστορία της περιοχής είναι, ακόμη, πιο περίπλοκη. Το 1812, η Ρωσική Αυτοκρατορία απέκτησε το ανατολικό τμήμα του ιστορικού Πριγκιπάτου της Μολδαβίας, γνωστό, ως Βεσσαραβία.
Η περιοχή ενώθηκε, με την Ρουμανία το 1918, πέρασε, στον σοβιετικό έλεγχο, το 1940 και τελικά η σημερινή Δημοκρατία της Μολδαβίας έγινε ανεξάρτητη, το 1991.
Το ενδιαφέρον είναι πως η ιστορική Μολδαβία εξακολουθεί να υπάρχει και ως περιοχή της Ρουμανίας.
Αν βρεθείτε, στο Κισινάου, την πρωτεύουσα και μεγαλύτερη πόλη της χώρας, μην παραξενευτείτε, αν δείτε πινακίδες, που θυμίζουν ιταλικά, ή ισπανικά. Η επίσημη γλώσσα είναι τα ρουμανικά!
Οι Μολδαβοί και οι Ρουμάνοι αποτελούν έναν λατινογενή γλωσσικό κόσμο, στα ανατολικά της Ευρώπης, ανάμεσα, σε πληθυσμούς, που μιλούν, κυρίως, σλαβικές γλώσσες.
Στα σοβιετικά χρόνια, προωθήθηκε η ιδέα μιας ξεχωριστής μολδαβικής γλώσσας, η οποία γραφόταν, με κυριλλικό αλφάβητο. Το 1989, επανήλθε το λατινικό.
Στα ανατολικά της Μολδαβίας, με το ροζέ τερακοτί χρωματάκι, βρίσκεται η Υπερδνειστερία, μια στενή λωρίδα γης, κατά μήκος του ποταμού Δνείστερου.
Η περιοχή αποσχίστηκε, στις αρχές της δεκαετίας του 1990 και λειτουργεί, έκτοτε, σαν ξεχωριστό κράτος, παρότι δεν αναγνωρίζεται, ως ανεξάρτητο, από κανένα μέλος του ΟΗΕ.
Έχει δική της κυβέρνηση, νόμισμα, στρατό και την μοναδική σημαία χώρας (έστω και μη αναγνωρισμένης), στον κόσμο, με σφυροδρέπανο!
Σε ορισμένα σημεία, η αισθητική θυμίζει, τόσο έντονα, Σοβιετική Ένωση, που περιμένεις να εμφανιστεί ο Λένιν, στην επόμενη στροφή. Ζωντανό εννοώ, γιατί αγάλματα και μνημεία του Λένιν υπάρχουν, ακόμη, διάσπαρτα, στην περιοχή
Η οικονομία της δεν είναι, ακριβώς, κομμουνιστική. Εκτιμάται ότι το 60% της οικονομίας της ελέγχεται, από έναν επιχειρηματικό όμιλο, που λέγεται Sheriff!
Τον ίδιο Sheriff, που έχει και την ποδοσφαιρική ομάδα Sheriff Tiraspol, η οποία, το 2021, αν θυμάστε, έκανε μία, από τις μεγαλύτερες εκπλήξεις, στην ιστορία του Champions League, νικώντας την Ρεάλ Μαδρίτης, με 2-1, μέσα, στο Μπερναμπέου!
Στην Υπερδνειστερία, εξακολουθούν, επίσης, να βρίσκονται ρωσικές στρατιwτικ3ς δυνάμεις και ένα τεράστιο σοβιετικό απόθεμα πyρομ4χικών, στο χωριό Κόμπασνα κοντά, στα σύνορα, με την Ουκρανία.
Και ενώ, στα ανατολικά, υπάρχει η Υπερδνειστερία, στα νότια, συναντάμε την Γκαγκαουζία (με το πράσινο χρωμάτακι, σε πράσινο μπακγκράουντ).
Εδώ ζουν οι Γκαγκαούζοι, ένας λαός, που μιλά μια τουρκική γλώσσα, αλλά, στην μεγάλη του πλειονότητα, είναι Ορθόδοξοι Χριστιανοί.
Η Γκαγκαουζία επιχείρησε να αποσχιστεί, στις αρχές της δεκαετίας του 1990, όμως, η διαφορά επιλύθηκε, με συμφωνία αυτονομίας, το 1994.
Αν υπάρχει κάτι, που οι Μολδαβοί παίρνουν, πολύ σοβαρά, αυτό είναι το κρασί τους!
Λίγο έξω, από το Κισινάου, βρίσκεται το Mileștii Mici, ένα οινοποιείο με, περίπου, 200 χιλιόμετρα υπόγειων στοών (τα 55 χρησιμοποιούνται, σήμερα).
Για να καταλάβετε τις αποστάσεις, κινούνται με αυτοκινητάκια σε αυτά τα υπόγεια. Οι στοές ήσαν παλιά λατομεία ασβεστόλιθου και μετατράπηκαν, σε τεράστια κελάρια.
Σήμερα, φιλοξενούν 2 εκατομμύρια φιάλες κρασιού, αριθμός, που έχει καταγραφεί, στα ρεκόρ Γκίνες, ως η μεγαλύτερη συλλογή κρασιών, στον κόσμο! Αν κάποια στιγμή υποχρεωθούμε να ζήσουμε, υπόγεια, γιατί έχουμε καταστρέψει τα πάντα, νομίζω θα ήθελα να ζω κάτω, από την μολδαβική επιφάνεια.
Κατα τα άλλα, η Μολδαβία αντιμετωπίζει σημαντικές οικονομικές δυσκολίες και παραμένει μία, από τις χώρες, με τα χαμηλότερα εισοδήματα, στην Ευρώπη (7500 ευρώ, κατά κεφαλήν εισόδημα).
Φυσικά, έχουν και τα σκάνδαλά τους. Το 2014, περίπου, ένα δισεκατομμύριο δολάρια εξαφανίστηκαν, από τρεις εμπορικές τράπεζες.
Το ποσό αντιστοιχούσε, περίπου, στο 12% του ΑΕΠ της χώρας!
Στο Κισινάου, υπάρχει ένα εμπορικό κέντρο, με όνομα Malldova. Αυτά τα ενδιαφέροντα.
+ΠΕΘΑΝΕ Ο ΣΠΟΥΔΑΙΟΣ ΑΝΤΙΚΟΝΦΟΡΜΙΣΤΗΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΧΑΡΙΤΟΠΟΥΛΟΣ
Σε ηλικία 79 ετών έφυγε, από την ζωή ο πολυγραφότατος συγγραφέας Διονύσης Χαριτόπουλος,ο οποίος τον τελευταίο καιρό νοσηλευόταν σε νοσοκομείο της Αττικής με σοβαρό πρόβλημα υγείας.
Ο Διονύσης Χαριτόπουλος γεννήθηκε, το 1947, στον Πειραιά,
όπου και εργάσθηκε, σε διάφορες χειρωνακτικές εργασίες, στο λιμάνι και στα, γύρω, μηχανουργεία. Νωρίς-νωρίς, εγκατέλειψε δυο απόπειρες σπουδών, στην Αθήνα και στο Λονδίνο, ενώ, μέχρι το 1990, εργάστηκε, στην διαφήμιση. Κατόπιν, εγκατέλειψε, οριστικά, κάθε τυπική βιοποριστική δραστηριότητα.
Μεταξύ των ετών 1976-1996, εξέδωσε τα πεζά: «Δανεικιά γραβάτα» (διηγήματα), «525 τάγμα πεζικού» (μυθιστόρημα), «Τα παιδιά της Χελιδόνας» (μυθιστόρημα), «Δέσποινα» (νουβέλα), «Τη νύχτα που έφυγε ο Μπούκοβι» (διηγήματα), «Εναντίον του Marlboro» (μυθιστόρημα), «Από εδώ πέρασε ο Κιλρόι» (νουβέλα).
Στην συνέχεια, εξέδωσε τα θεατρικά έργα «Λίστα γάμου» και «Αυγά μαύρα», το δοκιμιακό «Ημών των ιδίων» και το 2005, το πολυδιαβασμένο μυθιστόρημα «Ο άνεμος κουβάρι». Tο δοκιμιακό του εγχειρίδιο, με τους αφορισμούς, «Εγχειρίδιο βλακείας», παρέμεινε, για οκτώ μήνες, στις πρώτες θέσεις, σε όλες τις λίστες ευπώλητων βιβλίων.
Μεταξύ άλλων είχε γράψει μια ολοκληρωμένη και τεκμηριωμένη βιογραφία του Άρη Βελουχιώτη, με τίτλο «Άρης, ο αρχηγός των Ατάκτων», την μυθιστορηματική αυτοβιογραφία του «Έρωτες στη Μεταπολίτευση», ενώ, το 2022, κυκλοφόρησε το τελευταίο του βιβλίο με τίτλο «Οι Άτακτοι», το οποίο περιείχε νέα στοιχεία και πληροφορίες, που συγκεντρώθηκαν, επί 25 ολόκληρα χρόνια, φωτίζοντας ξεχωριστά, πρόσωπα και γεγονότα, που έχει σκεπάσει η μεγάλη σκιά του Βελουχιώτη.
Υπήρξε παντρεμένος, με την, εξαιρετικά, δημοφιλή δημοσιογράφο Μαλβίνα Κάραλη, η οποία, μάλιστα, το διάστημα του γάμου τους, για χάρη, ήθελε να την αποκαλούν «Χαριτοπούλου» και όχι «Κάραλη».
Ο εκδοτικός οίκος ΤΟΠΟΣ, με τον οποίο συνεργάστηκε επί σειρά ετών, τον αποχαιρετά, με μια εκτενή ανάρτηση, στο Facebook :
«Πέθανε ο Διονύσης Χαριτόπουλος. Το γράφουμε όπως το ήθελε, ούτε έφυγε, ούτε αποχώρησε, ούτε άλλα τέτοια. Ολιγαρκής, ανθεκτικός και μπεσαλής στη ζωή και τη γραφή του.
Γέννημα θρέμμα Πειραιώτης με καταγωγή από τη Μέσα Μάνη από πατέρα, και από τα ψηλά Βουνά το Μικρό Χωριό Ευρυτανίας από μάνα, ήταν όπως έλεγε ο ίδιος ευγνώμων γιατί είχε την τύχη να ζήσει σε ζόρικες εποχές στον Πειραιά, όπου το λιμάνι και ο κόσμος του τού έκαναν ταχύρρυθμα μαθήματα επιβίωσης, αξιοπρέπειας και ανθρωπογνωσίας, καθώς δούλευε από μικρός σε σκληρές χειρωνακτικές δουλειές.
Από το πρώτο του βιβλίο το 1976, ο Διονύσης Χαριτόπουλος είχε εξασφαλίσει τον έπαινο των κριτικών του πνευματικού κόσμου και ιδίως των αναγνωστών, αλλά και την αδυναμία τους να τον κατηγοριοποιήσουν. Ακατάτακτος, αταξινόμητος, αυτόνομος, είναι ορισμένα απ’ τα επίθετα που τον συνοδεύουν. Δεν ανήκει σε λογοτεχνικές σχολές, ρεύματα, παρέες, και σίγουρα δεν ακολούθησε τις επιταγές της εποχής του. Ήταν μια κατηγορία μόνος του. Μια γνήσια αντικομφορμιστική ψυχή που η γραφή της σε κάθε ένα από τα 24 βιβλία του αποπνέει την απαράμιλλη γοητεία του αυθεντικού και σχεδόν πάντα βαθιά βιωματικού. Τα βιβλία που είναι η μοναδική του κληρονομιά σε όλο τον κόσμο.
Ο Διονύσης Χαριτόπουλος συνεργάστηκε αψεγάδιαστα με τις εκδόσεις ΤΟΠΟΣ από την ίδρυσή τους το 2007. Στο διάστημα αυτό εκδόθηκαν 12 τίτλοι και επανεκδόθηκαν 12, το σύνολο των προηγούμενων.
Διονύση όλοι εδώ οι άνθρωποι των εκδόσεων ΤΟΠΟΣ σε αποχαιρετούμε σαν σιωπηλός κυκλικός χορός βλέποντάς σε να χορεύεις για μια τελευταία φορά το μόνο τραγούδι που χόρευες το βυζαντινό του Τσιτσάνη «Ίσως αύριο» και κρατάμε σαν παρακαταθήκη αυτό που διάλεξες για άνοιγμα στο τελευταίο σου βιβλίο:
''Θα είμαι πάντα με τους ξυπόλυτους, έξω απ’ τα Χειμερινά Ανάκτορα, ακόμη κι αν είναι χειρότεροι απ’ τους μέσα, γιατί αυτοί έχουν το δίκιο με το μέρος τους''.
Μια θερμή αγκαλιά στο πανάξιο παλληκάρι σου τον Κώστα και στον αδερφό σου Γιάννη.
ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΤΟΠΟΣ».
«Είμαι πάνω, απ’ όλους και κάτω, από αυτόν» : Ο ΘΥΕΛΛΩΔΗΣ ΕΡΩΤΑΣ ΤΗΣ ΜΑΛΒΙΝΑΣ ΚΑΡΑΛΗ ΜΕ ΤΟΝ ΔΙΟΝΥΣΗ ΧΑΡΙΤΟΠΟΥΛΟ.
Η γνωριμία τους εξελίχθηκε, σε δεσμό, που απασχόλησε τα ΜΜΕ, αφήνοντας ανεξίτηλο αποτύπωμα, στην ζωή και των δύο
Ο έρωτας, με τη Μαλβίνα Κάραλη, υπήρξε καθοριστικός, στην ζωή του Διονύση Χαριτόπουλου, ο οποίος έφυγε, από την ζωή, την Παρασκευή 9 Οκτωβρίου, σε ηλικία 79 ετών. Η σχέση τους ξεχώρισε, για το πάθος και την ένταση, ενώ ο Χαριτόπουλος ήταν ο τελευταίος σύζυγος της εμβληματικής δημοσιογράφου.
Η πρώτη τους γνωριμία έγινε, όταν η Μαλβίνα Κάραλη επισκέφθηκε τον συγγραφέα, για μία συνέντευξη, στο περιοδικό «Γυναίκα». Από αυτή την επαγγελματική συνάντηση, γεννήθηκε μια σχέση, που απασχόλησε, έντονα, την κοινή γνώμη. Το ζευγάρι έζησε έναν γάμο γεμάτο έντονες αντιπαραθέσεις, χωρισμούς και επανασυνδέσεις.
Ένα χαρακτηριστικό στιγμιότυπο της σχέσης τους, όπως το περιέγραψε, αργότερα, ο ίδιος ο Χαριτόπουλος, ανέδειξε την μοναδική τους χημεία : ενώ η Μαλβίνα καθόταν, στον καναπέ και εκείνος, στο πάτωμα, την άρπαξε, αυθόρμητα, με τα δόντια, από τη γάμπα και την τράβηξε, στο χαλί.
Παρά το γεγονός ότι η Μαλβίνα Κάραλη είχε, ήδη, στο ενεργητικό της δύο γάμους και τρία παιδιά, η αφοσίωσή της, στον Χαριτόπουλο, ήταν τόσο μεγάλη, που, για ένα διάστημα, υπέγραφε ως «Μαλβίνα Χαριτοπούλου».
Ιδιαίτερη αίσθηση είχε προκαλέσει η εξομολόγηση της Μαλβίνας, για τον συγγραφέα : «Είμαι πάνω, απ’ όλους και κάτω, από αυτόν». Η φράση αυτή έμεινε, στην ιστορία, καθώς προερχόταν, από μια γυναίκα-σύμβολο ανεξαρτησίας και αντισυμβατικότητας.
Η σχέση τους βρέθηκε, συχνά, στο προσκήνιο των media, ειδικά, στα τέλη του 1999, όταν κυκλοφόρησαν φήμες, για διαζύγιο. Ο Χαριτόπουλος, σχολιάζοντας τον θόρυβο, γύρω, από την ζωή τους, είχε δηλώσει : «Η δημοσιότητα φτιάχνει μύθους και ζευγάρια».
Το βάθος της σχέσης τους αποτυπώθηκε και στις ερωτικές επιστολές της Μαλβίνας, προς τον συγγραφέα, οι οποίες αποτέλεσαν την βάση, για το βιβλίο του «Ο άνεμος κουβάρι». Ήταν επιθυμία της να γίνει ηρωίδα, σε βιβλίο του, υπόσχεση, που ο Χαριτόπουλος κράτησε.
Σε συγκινητική του εξομολόγηση, το 2015, ο Χαριτόπουλος αποκάλυψε ότι τους τελευταίους δύο μήνες, που η Μαλβίνα νοσηλευόταν, της πήγαινε, καθημερινά, την φράουλα γρανίτα, που αγαπούσε, προσπαθώντας να της δώσει κουράγιο και λέγοντάς της πως γράφει το βιβλίο της, ακόμη κι αν δεν το είχε ολοκληρώσει.
ΤΑ ''ΝΕΑ''.
29/9/2026. Σκίτσο του Αποστόλου Παπαδημήτριου.
4/10/2026. Σκίτσο της Ευανθίας Ρούνη.
6/10/2026. Σκίτσο του Γιώργου Μικάλεφ.
7/10/2026. Σκίτσο του Στάθη Σταυρόπουλου.
7/10/2026. Σκίτσο του Γιώργου Μικάλεφ.
7/10/2026. Σκίτσο του Γιώργου Γαλίτη.
8/10/2026. Σκίτσο του Chris Makro.
8/10/2026. Σκίτσο του Βασίλη Παπαγεωργίου.
8/10/2026. Σκίτσο του Γιώργου Γαλίτη.

















































































































Σχόλια